Không chạy theo thành tích

Học theo mô hình VNEN, học sinh phát triển rất tốt những kỹ năng hợp tác, giao tiếp, tự đánh giá trong giờ học.

Giám đốc Sở Giáo dục-Đào tạo Nguyễn Xuân Trường khẳng định, đây là mô hình dạy học hiện đại, góp phần đổi mới giáo dục. Mô hình VNEN không khác biệt về nội dung chương trình và sách giáo khoa. Tuy nhiên, quá trình dạy học có sự thay đổi rất lớn. Nếu như việc dạy học truyền thống là thầy truyền thụ, trò tiếp thu, thì mô hình VNEN là thầy tổ chức hướng dẫn, trò chủ động chiếm lĩnh tri thức. Trong 1 tiết dạy mô hình VNEN, người giáo viên hướng dẫn học trò tìm ra bài học, ghi nhớ kiến thức trọng tâm của tiết học và rèn kỹ năng vận dụng kiến thức vào giải quyết những vấn đề đặt ra trong thực tiễn. Học theo mô hình này, học sinh phát triển rất tốt những kỹ năng hợp tác, giao tiếp, tự đánh giá lẫn nhau trong giờ học. Các em xây dựng thói quen tự quản, kỹ năng tự học thông qua các hoạt động trải nghiệm trong lớp và ngoài xã hội. Đến hết năm học 2016-2017, thành phố có 108/231 trường tiểu học tại thành phố triển khai mô hình VNEN, với gần 20 nghìn học sinh, chiếm khoảng 12% tổng số học sinh tiểu học toàn thành phố.

Do đây là mô hình thí điểm, tự nguyện, lại cần những tiêu chuẩn, điều kiện khắt khe về sĩ số học sinh/lớp, cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên, nên việc triển khai không đồng đều, có trường chỉ triển khai tại 1 hoặc 2 khối lớp. Trưởng Phòng GD-ĐT quận Hồng Bàng Nguyễn Thị Nhất cho rằng, với sĩ số các lớp học đông, diện tích các phòng học có hạn, nên việc triển khai mô hình VNEN tại địa phương không thuận lợi. Đến năm học 2017-2018, quận Hồng Bàng chỉ có 2 trường tiểu học và 1 trường THCS dạy học theo mô hình này (mỗi trường vài lớp). Trước đó, Trường THCS Bạch Đằng có 1 lớp dạy học theo mô hình VNEN, nhưng năm học này cũng xin dừng triển khai, trở lại việc dạy học truyền thống như trước đây.

Theo Trưởng Phòng GD-ĐT quận Lê Chân Nguyễn Thị Lệ Thủy, năm học 2017-2018, địa phương không có trường học nào tổ chức dạy học theo mô hình VNEN. Trước đó, quận Lê Chân chỉ có Trường tiểu học Dư Hàng triển khai mô hình này với 6 lớp và 200 học sinh. Tuy nhiên, năm học này, số học sinh của trường đông hơn, sĩ số các lớp tăng, nên nhà trường đành “ngậm ngùi” chia tay mô hình VNEN.

Tại huyện Thủy Nguyên, mặc dù 100% số trường tiểu học tổ chức dạy học theo mô hình VNEN, nhưng số học sinh tham gia học theo mô hình này hiện mới đạt tỷ lệ 25% số học sinh tiểu học của huyện. Nguyên nhân là do sĩ số học sinh/lớp và cơ sở vật chất lớp học chưa đáp ứng các yêu cầu của việc dạy học theo mô hình mới này.

Đánh giá lại kết quả thí điểm

Dạy học theo mô hình VNEN cần bảo đảm 3 điều kiện về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và số học sinh/lớp. Trong đó, sĩ số lớp học chỉ từ 20 đến dưới 30 học sinh/lớp. Do đó, những trường học chưa đủ phòng học (mỗi lớp 1 phòng học), còn thiếu giáo viên hoặc giáo viên không tâm huyết, ngại đổi mới và sĩ số học sinh/lớp đông không thể tổ chức dạy học theo mô hình này. Thực tế cho thấy, hầu hết trường học ở khu vực nội thành khó đáp ứng các yêu cầu về sĩ số học sinh/ lớp và cơ sở vật chất lớp học. Bên cạnh đó, dạy học theo mô hình này đòi hỏi giáo viên vất vả hơn trong việc bao quát lớp, kiểm soát toàn bộ học sinh trong giờ học so với lối dạy truyền thống, do đó, những giáo viên hạn chế về năng lực, sức khỏe, tuổi cao, không mặn mà với mô hình mới này. Một số học sinh học lực yếu, nhút nhát, ngại giao tiếp, ngại tham gia các hoạt động trên lớp, trong khi giáo viên thiếu quan tâm, bao quát học sinh không chu đáo, dẫn đến tình trạng học sinh dễ bị bỏ rơi khi học theo mô hình VNEN.

Giám đốc Nguyễn Xuân Trường cho rằng, trước những ý kiến băn khoăn của phụ huynh, giáo viên về việc dạy học theo mô hình VNEN, Sở GD-ĐT phối hợp các quận, huyện rà soát, đánh giá cụ thể kết quả, hạn chế, khó khăn của việc triển khai mô hình tại Hải Phòng, qua đó, đề nghị Bộ GD-ĐT chỉ đạo, xem xét quá trình thí điểm mô hình với lộ trình cụ thể. Đồng thời, Sở GD-ĐT tiếp tục tổ chức các chuyên đề chuyên môn, rút kinh nghiệm hoạt động quản lý, dạy học, hoạt động hội đồng tự quản trong các lớp học VNEN nhằm nâng cao chất lượng dạy và học, phát huy những yếu tố tích cực của mô hình này. Sở GD-ĐT yêu cầu các trường học tổ chức dạy học theo mô hình VNEN cam kết bảo đảm chất lượng giáo dục trước ngành và phụ huynh, kiên quyết không chạy theo thành tích hoặc chịu sức ép về yêu cầu đổi mới giáo dục.

Bích Hạnh