(HPĐT)- Từ năm 2017 đến tháng 8-2021, số ca bệnh dại trên người hằng năm toàn quốc giảm trung bình 12 ca so với giai đoạn 2011-2016. Có 23/63 tỉnh, thành phố không ghi nhận ca mắc bệnh dại trên người liên tiếp trong 2 năm gần đây, trong đó có Hải Phòng. Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, bệnh dại vẫn là một trong những bệnh truyền nhiễm lưu hành gây tử vong nhiều nhất tại Việt Nam.
.jpg)
Cán bộ thú y tiêm vaccine phòng bệnh dại đàn chó, mèo tại các hộ gia đình.
Nhiều năm liền Hải Phòng không có trường hợp tử vong
Theo báo cáo tại hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết Chương trình quốc gia khống chế và tiến tới loại trừ bệnh dại giai đoạn 2017 - 2021 do Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp tổ chức mới đây: Việt Nam hiện đã và đang thực hiện hiệu quả cao các biện pháp nhằm bảo đảm thực thi các giải pháp phòng, chống bệnh dại trên người. Cụ thể, số ca bệnh dại trên người giảm hằng năm. Tính từ năm 2017 đến tháng 8-2021, cả nước ghi nhận 378 người tử vong vì bệnh dại tại 52/63 tỉnh, thành phố; trung bình mỗi năm có 76 người tử vong, giảm 15% so với giai đoạn 2012 - 2016 (trung bình mỗi năm có 88 người tử vong). Có 23/63 tỉnh, thành phố không ghi nhận ca mắc bệnh dại trên người liên tiếp trong 2 năm gần đây. Tại Hải Phòng, từ năm 1999 - 2021, qua 22 năm, trên địa bàn thành phố không phát hiện chó, mèo mắc bệnh dại.
Bác sĩ Phan Hồng Hải, Trưởng Khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố) cho biết: Từ năm 1999 - 2016, trên địa bàn thành phố không có người chết vì bệnh dại; tháng 5-2017 tại thôn 13, xã Thủy Sơn (huyện Thủy Nguyên) phát hiện bé trai 3 tuổi tử vong, có kết quả xét nghiệm dương tính với virrus gây bệnh dại. Các cơ quan chuyên môn của ngành Y tế phối hợp Chi cục Chăn nuôi và Thú y (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) phối hợp Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh động vật của địa phương điều tra dịch tễ, xác định nguồn truyền lây bệnh. Tuy nhiên, kết quả điều tra không xác định được nguồn lây nhiễm virus dại đối với cháu bé và không phát hiện chó, mèo nuôi ốm, chết nghi mắc bệnh dại. Từ năm 2018 - 2021, 3 năm liên tiếp, trên địa bàn thành phố không có trường hợp người tử vong do mắc bệnh dại.
Vẫn tiềm ẩn nguy cơ
Nhận định về tình hình dịch, các chuyên gia dịch tễ của thành phố cho rằng, hiện nay tình hình bệnh dại tại một số tỉnh, thành phố trên cả nước diễn biến phức tạp. Mỗi năm vẫn có hơn 500 nghìn người bị chó, mèo cắn. Trong khi đó, tỷ lệ chó, mèo nuôi trên địa bàn thành phố được tiêm vaccine phòng bệnh dại còn thấp (khoảng hơn 70%), luôn tiềm ẩn nguy cơ xảy ra dịch, gây nguy hiểm đến tính mạng con người. Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, năm 2017, trên địa bàn thành phố có 148.318 con chó, mèo; năm 2021, giảm còn 102.554 con, chủ yếu được nuôi nhỏ lẻ trong các gia đình. Trong thời gian gần đây, chó, mèo được xếp vào loài thú cưng tại nhiều gia đình, nhất là đối với giới trẻ, xu hướng nuôi chó, mèo cảnh ngày càng tăng. Tuy nhiên, công tác quản lý đàn chó, mèo nuôi ở một số địa phương còn buông lỏng; việc áp dụng chế tài xử phạt vi phạm hành chính đối với chủ nuôi không chấp hành quy định về quản lý chó, mèo nuôi, tiêm vaccine phòng bệnh dại chưa quyết liệt... Qua nhiều năm trên địa bàn thành phố không ghi nhận ca mắc bệnh dại trên người, 22 năm bệnh dại ở động vật được khống chế, do đó một số địa phương và nhiều người dân có biểu hiện chủ quan trong công tác tiêm vaccine phòng bệnh cho vật nuôi hoặc chủ động đi tiêm phòng đối với bản thân khi bị chó, mèo cắn.
Để phòng, chống bệnh dại trên người, theo thạc sĩ Phan Hồng Hải, giải pháp quan trọng nhất là tiêm phòng cho đàn chó, mèo và tỷ lệ tiêm liên tục trên cả nước cũng như ở Hải Phòng trong nhiều năm phải đạt hơn 70%. Tiếp đến, tiêm vaccine phòng bệnh đối với người có nguy cơ cao nhiễm bệnh dại và tiêm huyết thanh kháng bệnh dại cho người bị chó, mèo mắc bệnh hoặc nghi mắc bệnh dại cắn. Ở góc độ ngành Y tế, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố hằng năm đều tổ chức tập huấn đối với cán bộ, nhân viên y tế từ quận, huyện tới cơ sở. Trong đó, tập trung nhắc lại hướng dẫn giám sát và phòng, chống bệnh dại trên người theo Quyết định số 1622/QĐ-BYT năm 2014 của Bộ Y tế; tuyên truyền tới từng hộ gia đình về tính chất nguy hiểm của bệnh dại, các biện, pháp phòng, chống bệnh dại trước và sau phơi nhiễm cho người và động vật nuôi. Còn theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Xuân Tuyên, mặc dù nhiều năm nay trên cả nước có vaccine hiệu quả phòng bệnh dại nhưng quả đáng tiếc khi đây vẫn là một trong những bệnh truyền nhiễm lưu hành gây tử vong nhiều nhất tại Việt Nam. Vì thế, Ngày Thế giới phòng, chống bệnh dại năm nay (28-9), với chủ đề “Bệnh dại: Hãy hiểu biết, đừng sợ”, các Bộ, ngành liên quan kêu gọi cộng đồng chia sẻ thông tin và nâng cao nhận thức, thực hành phòng, chống bệnh dại để cứu sống con người; tăng cường phối hợp liên ngành trong giám sát, báo cáo dịch bệnh, hợp tác có hiệu quả để chung tay đẩy lùi bệnh dại, tiến tới mục tiêu không còn người tử vong vì bệnh dại vào năm 2030./.
Bài và ảnh: VIỆT HOÀNG
