Thất nghiệp nhiều ở độ tuổi 25-40
Theo thống kê của Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng (Sở Lao động-Thương binh và Xã hội), 8 tháng năm 2017, trung tâm tiếp nhận hồ sơ đề nghị hưởng bảo hiểm bảo hiểm thất nghiệp của 9.322 người, tăng 1.381 người so với cùng kỳ năm 2016. Trung bình mỗi tháng có hàng nghìn lao động đến nộp hồ sơ. Đáng chú ý, độ tuổi mất việc làm nhiều nhất từ 25 - 40 tuổi, số lượng nữ nhiều hơn nam. Cụ thể, trong 8 tháng năm 2017, có 6.279 lao động trong độ tuổi 25-40 thất nghiệp, nhiều hơn cùng kỳ năm 2016 là 1.100 người.
 |
| Người lao động làm hồ sơ đề nghị hưởng bảo hiểm thất nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng. |
Theo Trưởng phòng Việc làm-An toàn Lao động (Sở Lao động-Thương binh và Xã hội) Nguyễn Hữu Cường, ở độ tuổi 25-40, phần lớn lao động qua giai đoạn học việc, thử việc, đang trong giai đoạn lao động ổn định, tích lũy kinh nghiệm, kỹ năng, làm việc với năng suất lao động cao và ổn định. Ở độ tuổi này, các lao động cũng đang là trụ cột của gia đình, nên nếu mất việc sẽ khó khăn trong cuộc sống. Mất việc ở giai đoạn 25-40 tuổi là sự lãng phí về nhân lực, tay nghề. Có dư luận cho rằng, nhiều doanh nghiệp đang thực hiện “sa thải mềm” lao động ở độ tuổi ngoài 30 để tuyển lao động trẻ thay thế nhằm giảm chi phí về lương cũng như các quyền lợi khác. Tuy nhiên, tham khảo từ một số doanh nghiệp cho thấy chủ yếu người lao động không thiết tha gắn bó với doanh nghiệp, có tâm lý “nhảy việc”, một phần chưa đáp ứng được yêu cầu công việc do chưa vững tay nghề.
Vững tay nghề để giữ việc
Thực tế cho thấy số lao động bị mất việc, phần lớn tập trung vào người không có trình độ chuyên môn, là lao động phổ thông, làm việc theo mùa vụ chiếm hơn 60% (5.752/9322 người). Hơn 40% số người mất việc chủ yếu làm các công việc giản đơn, người có chứng chỉ nghề, được đào tạo có tay nghề bị mất việc ít nhất. Đơn cử tháng 8-2017, trong tổng số 1.466 người nộp hồ sơ đăng ký hưởng bảo hiểm thất nghiệp, có 1.009 lao động phổ thông, chỉ có 25 người có trình độ sơ cấp nghề và chứng chỉ nghề mất việc. Lĩnh vực bị mất việc nhiều nhất vẫn là may mặc, giày da, dệt, nhuộm, điện, điện tử, lắp ráp điện tử. Đây là những ngành nghề thường làm việc theo dây chuyền, khi thay đổi công nghệ có thể dẫn tới mất việc nếu người lao động không theo kịp công nghệ mới và thiếu kỹ năng, tay nghề.
Chị Phạm Thị Mây, Chủ tịch Công đoàn Công ty cổ phần dệt thảm len Hàng Kênh cho biết, với khoảng 1.700 lao động hoạt động ở nhiều lĩnh vực ngành nghề, công ty thường xuyên có nhu cầu tuyển bổ sung lao động vì tháng nào cũng có công nhân xin nghỉ việc. Số lượng lao động tuyển vào và xin nghỉ tương đương nhau, mỗi năm khoảng 500-700 người. Theo chị Mây, công ty luôn cần người lao động có thâm niên, bởi phần lớn họ có kỹ năng, tay nghề, nhất là các vị trí chịu trách nhiệm về kỹ thuật càng phải “giữ người”. Thực tế những lao động có tay nghề “cứng”, được đào tạo bàn bản sẽ trụ được tại doanh nghiệp kể cả khi thay đổi công nghệ. Tại những doanh nghiệp cần công nhân kỹ thuật nghề nhiều như đóng tàu, dịch vụ cảng biển, doanh nghiệp cơ khí, xây lắp… công nhân có kỹ thuật nghề hàn, điện, xây dựng, điều khiển cần trục, máy nâng… luôn “có giá” và được ưu tiên bởi khó thay thế hơn lao động phổ thông.
Hiệu trưởng Trường cao đẳng Giao thông Vận tải Trung ương 2 Hoàng Văn Dũng cho biết: “Thông thường, khi “lọc” lao động, các doanh nghiệp sẽ sa thải lao động phổ thông trước và ở những khâu công việc đơn giản, những người có tay nghề sẽ có cơ hội trụ lại. Người lao động được đào tạo nghề, có thể đảm nhiệm đầy đủ công đoạn tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh sẽ có cơ hội trụ lại với nghề”. Thực tế, các doanh nghiệp hiện rất “khát” lao động, liên tục tuyển lao động phổ thông, song mỗi năm vẫn có khoảng 7-9 nghìn lao động phổ thông bị mất việc. Để khắc phục tình trạng này, người lao động nên học nghề ngay từ khi tham gia thị trường lao động, bảo đảm có trình độ tay nghề nhất định. Quá trình làm việc không ngừng hoàn thiện các kỹ năng, tay nghề, kịp thời thích nghi với thay đổi của công nghệ sản xuất mới. Những người được đào tạo nghề bài bản vẫn có cơ hội làm nghề độc lập nếu không làm việc tại doanh nghiệp.
Bài và ảnh: Huyền Chi
