Không để chậm xử lý các chung cư xuống cấp, nguy hiểm

Trong 28 chung cư cũ được kiểm định, có 11 công trình cấp D, nguy hiểm tổng thể; 16 công trình cấp C, nguy hiểm cục bộ và 1 công trình cấp B, cần sửa chữa, tiếp tục theo dõi. Riêng các nhà cấp D, kết cấu chịu lực không còn đáp ứng yêu cầu sử dụng bình thường, cần thực hiện các biện pháp quản lý, di dời và cải tạo, xây dựng lại.

Đặt trong quy mô chung của thành phố, khối lượng công việc còn rất lớn. Theo thống kê được công bố tháng 7/2026, Hải Phòng có 177 chung cư cũ xuống cấp, gồm cả quỹ nhà tự quản chưa chuyển giao, với khoảng 9.193 hộ dân. Phần lớn các công trình được xây dựng trong giai đoạn 1960 - 1985.

Những con số ấy cho thấy việc xử lý chung cư cũ liên quan trực tiếp đến đời sống của hàng nghìn gia đình. Riêng tại các địa chỉ vừa có kết luận cấp D như 299 - 305, 307 - 317, 338 - 340 Lý Thường Kiệt, 103 Ngô Quyền, lô 2 tập thể Thái Phiên…, yêu cầu bảo đảm an toàn đã rất rõ. Mỗi công trình cần có phương án xử lý, đầu mối chịu trách nhiệm và thời hạn thực hiện cụ thể.

Kiểm định giúp xác định mức độ nguy hiểm. Sau bước này, người dân cần biết khi nào phải di chuyển, chuyển đến đâu và quyền lợi được giải quyết thế nào. Công khai kết quả phải đi cùng hướng dẫn đến từng hộ. Nếu thiếu phương án tiếp theo, cảnh báo dù đầy đủ vẫn chưa giải quyết được nỗi lo về chỗ ở.

Với nhà cấp D, bảo vệ tính mạng người dân phải là yêu cầu trước hết. Chuẩn bị dự án xây dựng lại cần thời gian để giải quyết quy hoạch, nguồn vốn và thủ tục đầu tư. Trong thời gian ấy, phương án di dời, nơi ở tạm và biện pháp quản lý công trình phải được chủ động triển khai. Không thể chờ tháo gỡ xong mọi vướng mắc mới tính đến phương án an toàn.

Tuy nhiên, rời căn nhà đã gắn bó nhiều năm là thay đổi lớn đối với mỗi gia đình. Chỗ ở gắn với việc làm, trường học của con em, chăm sóc người già và chi phí sinh hoạt. Với hộ thu nhập thấp, khoản tiền phải bù thêm để mua nhà mới có thể vượt khả năng tích lũy. Phương án giải quyết chỗ ở vì thế phải phù hợp với điều kiện thực tế của các hộ phải di dời.

Đây là điểm đáng chú ý của Nghị quyết số 35/NQ-HĐND về di dời cư dân kết hợp chỉnh trang đô thị, cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, xuống cấp được HĐND thành phố thông qua tại Kỳ họp thứ 3, HĐND thành phố khóa XVII cuối tháng 7 vừa qua. Theo đó, bên cạnh cải tạo, xây dựng lại chung cư và bố trí tái định cư, thành phố xác định tạo lập quỹ nhà cho thuê thông qua Quỹ nhà ở địa phương, phục vụ các hộ không đủ điều kiện tài chính mua nhà ở xã hội. Khi nguồn cung khác chưa đáp ứng yêu cầu, thành phố sẽ đầu tư xây dựng nhà cho thuê bằng vốn đầu tư công; ưu tiên hộ phải di dời khẩn cấp và hộ không đủ khả năng mua, thuê mua nhà.

Cùng với giải quyết chỗ ở, việc rà soát hồ sơ từng hộ cần chính xác, công khai. Làm kỹ từ đầu sẽ giúp xây dựng phương án phù hợp, bảo đảm quyền lợi chính đáng, phòng ngừa trục lợi và hạn chế khiếu kiện.

Không thể xem nhẹ 16 công trình cấp C vừa được Sở Xây dựng kiểm định. Những tòa nhà này đã xuất hiện nguy hiểm cục bộ, cần sửa chữa, gia cường hoặc có giải pháp kỹ thuật phù hợp.

Về nguồn lực, Nghị quyết số 35/NQ-HĐND xác định huy động vốn từ nhà đầu tư, Quỹ nhà ở địa phương và vốn đầu tư công. Cách huy động này cần gắn với danh mục dự án, thứ tự ưu tiên và khả năng cân đối ngân sách.

Đề án di dời cư dân kết hợp với chỉnh trang đô thị và cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, xuống cấp trên địa bàn thành phố Hải Phòng phân kỳ thực hiện giai đoạn 2026 - 2028, 2028 - 2030, định hướng đến năm 2035. Lộ trình dài hạn ấy cần đi cùng những việc làm ngay tại các công trình nguy hiểm.

HĐND thành phố đã giao UBND thành phố tổ chức thực hiện, cụ thể hóa chính sách, bố trí nguồn lực và định kỳ báo cáo kết quả. Điều người dân chờ đợi là tiến độ rõ đến từng nhà, phương án rõ đến từng hộ.