Không để điểm nghẽn mặt bằng cản bước phát triển

Thành phố Hải Phòng đang bước vào giai đoạn tăng tốc với những mục tiêu phát triển ở mức cao. Nghị quyết 11-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố xác định rõ nhiệm vụ thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế GRDP 6 tháng cuối năm và giai đoạn 2026 - 2030 đạt bình quân từ 13%/năm trở lên. Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhiều công trình, dự án đang được triển khai với yêu cầu ngày càng cao về tiến độ.

Qua các cuộc kiểm tra thực tế của lãnh đạo thành phố tại các dự án thời gian qua, một trong những vấn đề quan tâm là công tác giải phóng mặt bằng. Đây vẫn là một trong những khâu dễ phát sinh vướng mắc, làm chậm tiến độ và ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả đầu tư.

Thực tế cho thấy, có dự án cơ bản đã hoàn thành nhưng chưa thể đưa vào khai thác, sử dụng chỉ vì còn vướng mặt bằng của một hộ dân. Có dự án quy mô không lớn nhưng việc giao đất phải chia thành nhiều đợt làm ảnh hưởng tới tiến độ đầu tư, gia tăng chi phí phát sinh.

Chậm giải phóng mặt bằng khiến dự án chậm tiến độ, dù là dự án đầu tư công hay tư đều chịu tác động. Hệ lụy sau đó là nguồn lực chưa được phát huy, cơ hội đầu tư có thể bị bỏ lỡ. Đặc biệt, công tác giải phóng mặt bằng còn liên quan trực tiếp đến chỉ số tiếp cận đất đai và môi trường đầu tư kinh doanh của thành phố. Nếu doanh nghiệp phải chờ đợi quá lâu chỉ vì mặt bằng chưa được giải quyết, sức hấp dẫn của môi trường đầu tư cũng bị ảnh hưởng.

Trong bối cảnh Hải Phòng đang được Trung ương giao chỉ tiêu tăng trưởng cao nhất cả nước thì vướng mắc về mặt bằng cần sớm được tháo gỡ. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng, trong 8 tháng năm 2026, các địa phương trên toàn thành phố đã giải phóng mặt bằng hơn 2.800 ha, liên quan đến hơn 30.200 hộ dân và 246 tổ chức, đạt 60,5% khối lượng phải giải phóng mặt bằng trong năm. Tổng số tiền đã giải ngân cho công tác này đạt 16.930 tỷ đồng, trong đó có 4.315 tỷ đồng vốn đầu tư công và 12.615 tỷ đồng vốn ngoài ngân sách. Dù kết quả giải phóng mặt bằng khả quan, song vẫn cần nỗ lực lớn để tăng tốc những tháng cuối năm.

Muốn làm tốt công tác giải phóng mặt bằng, trước hết phải tạo được sự đồng thuận của người dân. Điều này đòi hỏi công tác tuyên truyền, vận động phải được thực hiện sớm, đầy đủ và thực chất. Người dân cần được biết dự án triển khai để làm gì, có ý nghĩa như thế nào đối với địa phương, quyền lợi của mình được bảo đảm ra sao và chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được áp dụng như thế nào.

Cùng với tuyên truyền, việc xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ phải bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân ở mức cao nhất trong khuôn khổ pháp luật. Các bước trong quy trình giải phóng mặt bằng cần được công khai, minh bạch để người dân có thể theo dõi, giám sát. Mọi kiến nghị phải được tiếp nhận, giải đáp cụ thể, rõ ràng bằng văn bản, tránh tình trạng một vấn đề kéo dài qua nhiều cuộc đối thoại nhưng không có câu trả lời dứt điểm.

Đồng thuận là mục tiêu đầu tiên, nhưng không thể đồng nghĩa với việc để một số trường hợp không chấp hành làm ảnh hưởng đến tiến độ chung. Khi cơ quan chức năng đã thực hiện đầy đủ các bước theo quy định, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân mà vẫn không nhận được sự chấp hành, cần khẩn trương xây dựng kế hoạch cưỡng chế kiểm đếm, cưỡng chế thu hồi đất theo đúng quy định pháp luật.

Một dự án có thể vướng một hộ dân, nhưng tác động của sự chậm trễ không chỉ dừng lại ở phạm vi hộ dân đó. Nó có thể ảnh hưởng đến hàng trăm hộ khác đã bàn giao mặt bằng, đến nhà thầu đang chờ thi công, đến dòng vốn đang chờ giải ngân và xa hơn là tiến độ phát triển của cả khu vực. Vì vậy, xử lý điểm nghẽn mặt bằng cũng chính là tháo gỡ nút thắt cho tăng trưởng.

Hải Phòng đang có nhiều cơ hội phát triển mới, nhưng cơ hội chỉ trở thành kết quả khi được chuyển hóa bằng những công trình, dự án cụ thể. Do đó, mặt bằng phải đi trước một bước để tạo nền tảng cho những bứt phá về sau.