Từ đầu năm đến nay, Hải Phòng xảy ra một số vụ án, vi phạm liên quan người nước ngoài, đặt ra yêu cầu tăng cường quản lý trong bối cảnh lượng người đến thành phố lưu trú, làm việc ngày càng tăng.

Vụ cướp tài sản xảy ra trên đường Đỗ Nhuận (phường Hải An) ngày 27/8 vừa qua thu hút sự chú ý của dư luận. Đối tượng bịt kín mặt, dùng dao khống chế một nữ nhân viên, lấy tiền trong ngăn kéo rồi bỏ trốn. Đáng chú ý, đối tượng gây án là người nước ngoài. Sau 5 ngày phối hợp điều tra, Công an thành phố Hải Phòng và Công an phường Hải An đã làm rõ vụ việc. Ngày 1/9, Zhang Peng Ju (sinh năm 1985, quốc tịch Trung Quốc) bị bắt tại phường Mộc Sơn, tỉnh Sơn La cùng 145 triệu đồng tiền tang vật.
Theo điều tra, Zhang Peng Ju nhập cảnh vào Việt Nam từ tháng 6/2026 theo diện thị thực điện tử. Sau đó, đối tượng di chuyển qua nhiều địa phương trước khi đến Hải Phòng tìm việc. Do không có việc làm ổn định, hết tiền chi tiêu, Zhang Peng Ju nảy sinh ý định cướp tài sản.
Trước đó, Công an thành phố Hải Phòng cũng phát hiện, xử lý một số vụ việc khác có người nước ngoài liên quan. Đầu tháng 8/2026, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh (Công an thành phố) phối hợp Công an phường Đồ Sơn bắt giữ Li Ye (sinh năm 1985, quốc tịch Trung Quốc). Đối tượng này nhập cảnh trái phép vào Việt Nam và đang bị Công an thành phố Thượng Hải, Trung Quốc truy nã.
Tháng 7/2026, Công an Hải Phòng triệt phá một ổ nhóm có người nước ngoài cấu kết với người Việt Nam lừa bán vàng giả tại nhiều địa phương. Trong đó, tại Hải Phòng, nhóm này đã bán vàng giả, chiếm đoạt 150 triệu đồng.
Trước đó, vào tháng 1/2026, Công an phường Hồng Bàng bắt giữ 3 người nước ngoài liên quan vụ trộm 7 lượng vàng SJC, 4.100 USD, khoảng 100 triệu đồng và một số trang sức tại khu đô thị Vinhomes Imperia.
Đặc biệt, trong lĩnh vực xuất nhập cảnh, theo thông tin từ Công an thành phố, từ đầu năm đến ngày 12/8/2026, Công an thành phố đã xử lý 119 trường hợp vi phạm pháp luật về nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài.
Thực tế trên địa bàn thành phố cho thấy các vi phạm liên quan đến người nước ngoài khá đa dạng. Những vụ việc trên là các trường hợp cá biệt, không thể đánh đồng với cộng đồng người nước ngoài đang sinh sống, làm việc hợp pháp tại Hải Phòng. Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng số lượng người nước ngoài, hình thức lưu trú và mục đích nhập cảnh ngày càng đa dạng, công tác quản lý cũng đứng trước yêu cầu cao hơn.

Thực tế tại phường Hải An cho thấy rõ áp lực trong công tác quản lý người nước ngoài khi địa bàn thường xuyên có hơn 1.400 người nước ngoài lưu trú. Từ đầu năm đến nay, phường ghi nhận 13.970 lượt người nước ngoài đến lưu trú, tăng 19% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, công dân Trung Quốc chiếm 72%, với 10.055 lượt; Hàn Quốc 1.589 lượt, chiếm 11%; Đài Loan (Trung Quốc) 688 lượt, chiếm 5%; số còn lại thuộc các quốc tịch khác.
Toàn phường hiện có 226 cơ sở lưu trú. Từ đầu năm đến nay, lực lượng chức năng đã xử phạt 5 cơ sở không thực hiện khai báo tạm trú liên quan đến người nước ngoài.
Đáng chú ý, theo thông tin từ Công an phường Hải An, hơn 30% số người nước ngoài khai báo lưu trú tại địa bàn thuộc diện thị thực điện tử. Nhóm này có đặc điểm di chuyển, thay đổi nơi ở tương đối linh hoạt. Trong một số trường hợp, thông tin về mục đích lưu trú tại địa bàn chưa đầy đủ, khiến việc nắm tình hình, xác định hoạt động thực tế gặp khó khăn, nhất là khi cơ sở lưu trú không thực hiện khai báo kịp thời.
Theo tìm hiểu của phóng viên, tại Hải Phòng hiện còn một vấn đề khác đặt ra trong công tác quản lý lưu trú người nước ngoài. Một số chủ cơ sở lưu trú không trực tiếp sinh sống tại địa phương nơi đầu tư mà giao khách sạn, căn hộ cho người làm thuê hoặc người thân quản lý.
Điều này dẫn đến tình trạng một số cơ sở lưu trú quản lý người nước ngoài còn lỏng lẻo, trách nhiệm bị phân tán. Việc nắm bắt biến động người lưu trú vì vậy dễ phát sinh khoảng trống, gây khó khăn cho lực lượng công an trong công tác nắm địa bàn.

Theo thông tin từ Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, riêng tại các khu công nghiệp, khu kinh tế trên địa bàn thành phố hiện có hơn 10.300 lao động nước ngoài. Bên cạnh đó, còn có nhiều người nước ngoài đến nghiên cứu thị trường, tìm kiếm cơ hội việc làm, đầu tư. Đây là lực lượng đóng góp quan trọng vào hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư của thành phố.
Vì vậy, quản lý tốt người nước ngoài không chỉ nhằm bảo đảm an ninh, trật tự mà còn góp phần xây dựng môi trường an toàn, minh bạch cho những người làm việc, cư trú hợp pháp tại Hải Phòng.
Từ thực tế địa bàn, nhiều địa phương đang chủ động đổi mới phương thức quản lý, lấy cơ sở làm trọng tâm. Tại phường Hải An, Đảng ủy, UBND phường chỉ đạo Công an phối hợp với các phòng, ban, tổ dân phố phân loại người nước ngoài theo loại hình lưu trú, quốc tịch và mục đích nhập cảnh.
Tại phường Hưng Đạo, nơi hiện có gần 500 người nước ngoài lưu trú, Công an phường thường xuyên kiểm tra, tuyên truyền, hướng dẫn chủ các cơ sở thực hiện nghiêm việc khai báo tạm trú qua Cổng dịch vụ công Bộ Công an hoặc trực tiếp tại trụ sở Công an phường. Cách làm này góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, chủ động phòng ngừa những yếu tố phức tạp về an ninh, trật tự ngay từ cơ sở.
Tại xã Gia Phúc, trong quý I/2026, Công an xã thực hiện 9 lượt kiểm tra các cơ sở có người nước ngoài lưu trú, phát hiện một chủ cơ sở không khai báo tạm trú và xử phạt 4 triệu đồng. Đối với những chủ nhà trọ còn lúng túng trong thao tác công nghệ, Công an xã trực tiếp hướng dẫn sử dụng hệ thống khai báo lưu trú trực tuyến.
Cùng với đó, chuyển đổi số đang tạo thêm công cụ quan trọng cho công tác quản lý. Từ ngày 24/7/2026, Thông tư 87/2026/TT-BCA có hiệu lực, quy định việc khai báo, tiếp nhận thông tin tạm trú của người nước ngoài trên môi trường điện tử. Với hàng chục nghìn người nước ngoài và số lượng lớn cơ sở lưu trú, đây là bước tiến cần thiết, giúp thông tin được cập nhật, tiếp nhận và khai thác nhanh chóng, thuận tiện hơn.
Hải Phòng đang hướng tới xây dựng thành phố cảng quốc tế, thành lập các khu kinh tế chuyên biệt, khu thương mại tự do. Cùng với quá trình này, số lượng người nước ngoài đến thành phố được dự báo tiếp tục gia tăng. Bởi vậy, quản lý người nước ngoài cũng là tạo dựng môi trường an toàn, minh bạch, thuận lợi cho những người đến Hải Phòng làm việc, đầu tư, học tập, du lịch và sinh sống hợp pháp.
Muốn vậy, trước hết phải nắm chắc người, nắm chắc địa bàn, nắm chắc cơ sở lưu trú và nắm chắc hoạt động.
Công an cấp xã, phường phải thực sự là lực lượng nòng cốt tại cơ sở; các sở, ngành chủ động chia sẻ thông tin theo chức năng; doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài thực hiện đầy đủ trách nhiệm; chủ khách sạn, căn hộ, nhà cho thuê coi khai báo tạm trú là nghĩa vụ gắn với hoạt động kinh doanh, không phải thủ tục làm cho có.
Cùng với đó, công tác tuyên truyền pháp luật phải đi trước một bước. Người nước ngoài cần biết rõ mình được làm gì, phải làm gì và không được làm gì tại Việt Nam; chủ cơ sở lưu trú, doanh nghiệp, tổ chức bảo lãnh cũng phải hiểu rõ trách nhiệm của mình.
HẢI VÂN