Khu dự trữ sinh quyển thế giới quần đảo Cát Bà: Hội tụ tiềm năng phát triển du lịch

Du khách nước ngoài khám phá Vườn quốc gia Cát Bà.

Vùng đất kỳ diệu hiếm có

Quần đảo Cát Bà có thể được coi là một trong những vùng đất “kỳ diệu” trên thế giới. Bàn tay kỳ diệu của tạo hóa đặt trên quần đảo cả cảnh quan của một thiên đường với một hệ sinh thái đa dạng, núi non, biển cả, sơn thủy hữu tình, rừng ngập mặn, rừng ngập nước trên núi đá vôi, các dải san hô và hàng nghìn loài cây cỏ muông thú... trong đó có nhiều loài được ghi danh trong các sách đỏ về sự quý hiếm. Năm 2004, quần đảo Cát Bà được UNESCO công nhận là KDTSQTG bởi các giá trị sinh thái, nhân văn và đa dạng sinh học tiêu biểu cùng với nhiều tiềm năng phát triển bền vững. Năm 2013, quần đảo Cát Bà được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt.

KDTSQTG Quần đảo Cát Bà trải rộng trên tổng diện tích 26.240 ha, được nối tiếp từ vịnh Hạ Long tạo thành một quần thể đảovịnh kỳ thú. Vườn Quốc gia Cát Bà là hạt nhân của khu sinh quyển, với 9.800 ha rừng và 4.200 ha biển. Hiếm có nơi nào như ở quần đảo Cát Bà duy trì, bảo tồn được hệ sinh thái đa dạng. Nếu như KDTSQTG Cần Giờ là sinh quyển vùng ngập mặn cửa sông, Cát Tiên là sinh quyển vùng nhiệt đới trên cạn, thì với KDTSQTG quần đảo Cát Bà, sinh quyển ở đây hội tụ đầy đủ cả tính chất của rừng nhiệt đới trên các núi đảo đá vôi, cả tính chất của rừng ngập mặn, các rạn san hô, các thảm rong cỏ biển, các dạng tùng, áng (hồ nước mặn giữa núi) và đặc biệt là hệ thống chằng chịt các hang động. Cùng với đó, nơi đây cũng là trung tâm đa dạng sinh học lớn của Việt Nam với 620 loài thực vật bậc cao, trong đó có những loài hiện nay chỉ tìm thấy ở Cát Bà như kim giao, lát khối, sến mật, lát hoa, re hương, thổ phục linh... Ngoài ra, còn có 32 loài thú, 69 loài chim và 20 loài bò sát, lưỡng cư. Nhiều loài được xác định đặc biệt quý hiếm, ghi trong sách đỏ thế giới như Voọc đầu trắng, sơn dương, rái cá, báo, mèo rừng, cầy hương, sóc đen. Đặc biệt voọc đầu trắng là loài đặc hữu ở Cát Bà.

Trong những năm qua, với các giá trị độc đáo, Quần đảo Cát Bà trở thành điểm đến du lịch yêu thích của các du khách trong và ngoài nước. Đặc biệt với du khách quốc tế, yêu thích tìm hiểu, khám phá những giá trị đa dạng sinh học nơi đây. Theo báo cáo của huyện Cát Hải, trong năm 2022, ước tính có gần 2,4 triệu du khách đến với Cát Bà nói riêng, quần đảo Cát Bà nói chung.

Khai thác tốt hơn giá trị đặc biệt, phát triển du lịch

Phó chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hải Phòng Hoàng Tuấn Anh đánh giá, quần đảo Cát Bà với vẻ đẹp hoang sơ, đa dạng sinh học thực sự là một thiên đường cho những du khách, nhất là với các du khách nước ngoài yêu thích du lịch sinh thái, gần gũi với thiên nhiên. Kể từ khi vịnh Lan Hạ - nằm trong quần đảo Cát Bà trở thành thành viên của Tổ chức các vịnh đẹp nhất thế giới, vịnh Lan Hạ nói riêng, quần đảo Cát Bà nói chung được biết đến nhiều hơn, du lịch Cát Bà phát triển rõ nét thông qua lượng khách đến với nơi này.

Nhiều công ty lữ hành lớn trên cả nước đánh giá rất cao sự độc đáo và tiềm năng phát triển du lịch của quần đảo Cát Bà. Giám đốc Công ty Aroma Travel Nguyễn Thành Trung đánh giá, với cảnh quan đẹp, các giá trị sinh học đa dạng, KDTSQTG quần đảo Cát Bà đầy tiềm năng trở thành “lớp học” để học sinh, sinh viên trải nghiệm. Việc đẩy mạnh thu hút khách ở những đối tượng này không chỉ góp phần phát triển du lịch, tăng lượng khách mà còn giúp nâng cao nhận thức về bảo tồn đa dạng sinh học, giữ gìn tài nguyên thiên nhiên KDTSQTG. Hiện, công ty cũng đang xây dựng các tour du lịch khám phá Vườn quốc gia Cát Bà - hạt nhân của Khu dự trữ sinh quyển.

Để phát huy được hết tiềm năng du lịch của KDTSQTG quần đảo Cát Bà, nhiều chuyên gia du lịch cũng cho rằng, trước hết cần xây dựng nhiều chính sách thu hút đầu tư, phát triển kinh tế du lịch ở các KDTSQTG. Đồng thời, có cơ chế, chính sách hỗ trợ địa phương và các doanh nghiệp du lịch trong thu hút du khách, đầu tư hoàn thiện hệ thống hạ tầng du lịch thông qua xây dựng, phát triển cơ sở hạ tầng, hệ thống giao thông, thông tin, tuyên truyền, bảo tồn các giá trị đa dạng văn hóa và truyền thống, bảo vệ môi trường. Cùng với đó, cần làm tốt công tác tuyên truyền, quảng bá nâng cao nhận thức và hiểu biết của công chúng về các KDTSQTG, nêu rõ những lợi ích tác động trực tiếp đến đời sống người dân và sự phát triển bền vững của đất nước; đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ trong việc khai thác tài nguyên du lịch ở KDTSQTG, tận dụng các giá trị văn hóa phi vật thể và đa dạng sinh học để xây dựng các mô hình du lịch đặc trưng cho mỗi KDTSQ để thu hút du khách, phát triển du lịch bền vững./.