(HPĐT)- Tôi ngồi ngoài hiên nhà nhìn con gái rón rén thò những ngón chân xinh chạm nhẹ vào vạt nắng. Nắng xuân xiên qua hàng rào ấm áp choàng lên mảnh sân lún phún rêu. Tiếng cười trong trẻo của con đưa tôi quay về miền ký ức của những năm thơ ấu.
Tôi thành đứa trẻ lên mười chạy ào vào khu vườn tươi xanh tìm những quả táo cuối mùa. Lũ chim sẻ thích chơi trò trốn tìm, thoắt ẩn thoắt hiện trong tán cây nhãn già. Thỉnh thoảng cả đàn chim sà xuống sân tìm kiếm những hạt gạo rơi vãi mà đàn gà con không ăn hết. Bà ra vườn từ sớm cuốc đất trồng rau. Chỉ để lại vài cây cải ngồng đang ra hoa vàng ươm. Sau này thỉnh thoảng trong ánh nắng xuân, tôi vẫn thấy hình ảnh bà lấp lánh bên đám hoa vàng.
Mấy chục năm qua mọi thứ đổi khác nhiều. Tôi xuống phố đất chật người đông, những căn nhà co cụm nép vào nhau tưởng chừng không thở nổi. Nên chẳng có khu vườn nào cả ngoài những chậu cây bé nhỏ được đặt đâu đó trong phòng khách, ngoài ban công, chiếu nghỉ cầu thang, hành lang. Nhìn cây nhớ đến cảnh sum vầy. Lại có những ngày mỏi mệt, tôi ngồi bên gốc mít trồng ở hông nhà cả chiều. Để lòng nguội lại, bao băn khoăn, bức bối dịu xuống. Anh bảo: “Mệt mỏi quá thì về. Nhà ở đó. Mảnh vườn luôn ở đó”.
Phải. Nhà ở đó. Mảnh vườn luôn ở đó dù ngoài kia cuộc sống có đổi thay vội vã thế nào. Tuổi cây bằng tuổi người. Màu thời gian phủ lên lớp vỏ xù xì bạc phếch. Tôi tận hưởng cảm giác được trở về với những điều thân thuộc nhất. Ngửi mùi rơm ải, đất nồng, mùi tươi mới của những đọt chuối non. Một cánh ong bay qua cũng thấy mùi của mật hoa xoài. Trong khu vườn luôn giấu vài bí mật đủ làm chúng ta thích thú. Một tổ chim chào mào mới nở, mấy quả ổi bị bỏ quên chín thơm lừng. Có khi lần theo tiếng kêu của chú gà mái sẽ thấy ổ trứng nằm gọn lỏn trong bụi tre già. Ngay cả những thân cây gỗ mục cũng cho bữa trưa ngon với mộc nhĩ, nấm lành. Khu vườn này nhiều người hỏi mua. Hàng xóm cũng cắt dần vườn để bán đất cho người ta xây nhà. Thỉnh thoảng xe tải lớn đến làng chở dần những thân cây tán đẹp mang về trồng trong các biệt thự, nhà vườn lớn. Họ thường trả giá cao, từ cây bóng mát đến cây ăn quả. Nhưng bố mẹ tôi kiên quyết không bán đất, cũng không bán cây. Vì sợ rằng cây cũng như người, đâu phải thích bứng từ chỗ này sang chỗ kia là được. Cây phải được trồng từ lúc còn nhỏ, rễ bám sâu vào từng thớ đất mới bền chặt lớn lên. Thỉnh thoảng đọc thấy vụ thân cây bật rễ ở sân trường hay hè đường nào đó, mẹ hay thở dài bảo: “Đấy nào đâu phải lỗi của cây”. Trong khu vườn mùa xuân những cơn bão đi qua rồi. Lũ chim vẫn yên bình trú trong tán lá.
Mùa xuân đến bố tôi trồng thêm đợt rau mới, dù mảnh vườn không còn đất trống. Bố cười bảo: “Không sao cả. Cây này nương tựa vào cây kia mà sống”. Thế là đám rau má được trồng thêm đâu đó trong vườn, vừa để lấy rau ăn vừa giữ ẩm đất. Mấy dây rau mơ leo tạm lên cây xoài, cây nhãn rồi vươn ra mãi tít hàng rào. Đám rau ngải, rau đay, rau ngót cứ len lỏi sống dưới tầng thấp của vườn. Trên mấy cây xoan, nhãn, mít… họ tầm gửi bám vào tươi xanh qua năm tháng. Mọi thứ hiền hòa và tự nhiên đến mức ta dường như quên đi khoảng cách của cây. Như chẳng hề có tầng thấp, tầng cao, cũng chẳng có sự ký sinh nào cả. Có lẽ cây cũng giống như người vậy, chỉ cần được sum vầy để nương tựa lẫn nhau…/.
VŨ THỊ HUYỀN TRANG
