Khuyến khích mở rộng lúa chất lượng

Thu hoạch lúa chất lượng cao trên cánh đồng thôn Tiên Hội, xã An Tiến (huyện An Lão).

Vụ mùa năm 2019, Công ty TNHH thực phẩm xanh Kỳ Duyên liên kết với một số công ty để sản xuất 130 ha các giống lúa J02, Coshi tại 11 xã thuộc huyện Vĩnh Bảo đạt năng suất cao, chất lượng cao. Cụ thể, giống lúa J02 cho năng suất 67 tạ/ha, Coshi đạt 60 tạ/ha, cao hơn năng suất trung bình toàn thành phố từ 2-9 tạ/ha. Sản lượng thu hoạch 2 giống lúa trên đạt hơn 300 tấn. Các giống lúa này cho chất lượng gạo ngon, cơm dẻo, thơm. Theo giám đốc Công ty TNHH thực phẩm xanh Kỳ Duyên Đỗ Thị Duyên, sản xuất được lúa chất lượng cao hiện nay rất dễ tiêu thụ. Nhiều người tiêu dùng thích sử dụng gạo ngon nên lúa chất lượng cao sản xuất ra đến đâu đều bán hết đến đó. Hiện nay, khách hàng còn cần 50 tấn lúa chất lượng nhưng công ty không có để bán.

Ngoài sự “vào cuộc” của một số doanh nghiệp, một số nông dân cũng dồn đổi ruộng đất để quy vùng sản xuất lúa chất lượng với diện tích nhỏ hơn. Bà Nguyễn Thị Hợp ở xã Quốc Tuấn (An Lão) cho biết, vụ mùa vừa qua, gia đình bà gieo cấy 7 sào ruộng với hai giống lúa gồm giống lúa thường BC15 và giống lúa chất lượng cao Hương Biển 3. Giống lúa BC 15 năng suất đạt 58 tạ/ha, giống Hương Biển 3 đạt 62 tạ/ha. Giống lúa Hương biển 3 không chỉ đạt năng suất cao, chất lượng gạo ngon hơn. Vì vậy, gia đình bà Hợp để lại một ít thóc để sử dụng, còn lại thóc vừa phơi khô đã có thương lái đến mua hết.

Tại các huyện  diện tích lúa chất lượng cao ngày càng mở rộng. Các huyện Vĩnh Bảo, Tiên Lãng đi đầu trong số các huyện về việc đưa giống lúa chất lượng cao vào sản xuất. Cụ thể, tại huyện Vĩnh Bảo diện tích lúa chất lượng cao là 3720 ha, chiếm 40% tổng diện tích gieo cấy cả vụ. Trong đó, có 572 ha lúa chất lượng cao có hợp đồng tiêu thụ với các doanh nghiệp. Tại huyện Tiên Lãng, diện tích lúa chất lượng cao là 2776 ha, chiếm 38% tổng diện tích gieo cấy. Các huyện khác như: An Dương, Tiên Lãng, Kiến Thụy…diện tích lúa chất lượng chiếm từ 30-35% tổng diện tích gieo cấy.   

Đẩy mạnh tuyên truyền, vận động

Mục tiêu của ngành nông nghiệp Hải Phòng là ngày càng mở rộng sản xuất lúa chất lượng, đáp ứng yêu cầu người tiêu dùng trong và ngoài thành phố, hướng đến xuất khẩu. Diện tích lúa chất lượng trong thời gian tới phấn đấu chiếm 50-60% tổng diện tích gieo cấy cả vụ. Tuy nhiên, để mở rộng diện tích gieo cấy lúa chất lượng tại các huyện hiện còn một số vướng mắc. Tâm lý của nông dân ngại tiếp cận các giống lúa mới sẽ phải thay đổi tập quán canh tác so với các giống lúa truyền thống nên khó hơn. Một số nông dân sản xuất nhỏ lẻ lo lắng việc sản xuất giống lúa chất lượng sẽ không bảo đảm đầu ra. Bên cạnh đó, do đặc thù ở một số nơi, diện tích đồng ruộng cao, thấp khác nhau nên nông dân băn khoăn với việc lựa chọn được giống lúa chất lượng phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng địa phương. Ở một số nơi diện tích ruộng bỏ hoang lớn nhưng khi có một số người dân đứng ra thu gom ruộng để hình thành vùng sản xuất tập trung lúa chất lượng cao thì không nhận được sự hợp tác của các hộ có ruộng bỏ hoang. Anh Vũ Văn Khải ở thôn Phủ Niệm 3, xã Thái Sơn (An Lão) cho biết, bà con có ruộng bỏ hoang thực tế không muốn cho thuê lại ruộng cho gia đình anh canh tác vì lo lắng khi gia đình quy vùng sản xuất lớn thường phá vỡ hết bờ vùng, bờ thửa, sau này khi gia đình anh trả lại ruộng sẽ khó bảo đảm diện tích như ban đầu”…

Từ thực tế trên, để khuyến khích mở rộng diện tích lúa chất lượng tại các huyện, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt- Bảo vệ Thực vật Hải Phòng Đoàn Hữu Thanh cho rằng, các huyện phải tiếp tục chỉ đạo, tuyên truyền, vận động, hướng dẫn nông dân xây dựng các vùng sản xuất tập trung lúa chất lượng. Bên cạnh đó, Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn là cầu nối tổ chức các cuộc hội thảo, tọa đàm về hiệu quả và kỹ thuật sản xuất các giống lúa chất lượng. Có thể tổ chức hội nghị đầu bờ để giúp nông dân hiểu rõ về những ưu thế của lúa chất lượng cao, từ đó khuyến khích nông dân ứng dụng.

Các huyện cũng cần có cơ chế chính sách cụ thể tạo điều kiện để phát triển vùng lúa chất lượng. Phó chủ tịch UBND huyện Vĩnh Bảo Trịnh Khắc Tiến cho biết, để xây dựng vùng lúa chất lượng, huyện khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục cho các hộ nông dân dồn đổi ruộng đất hoặc tích tụ ruộng đất thành các cánh đồng lớn, đồng thời ứng dụng cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất”. Phó trưởng phòng Nông nghiệp-Phát triển nông thôn huyện Tiên Lãng cho biết: “Huyện hỗ trợ nông dân, giống, vật tư nông nghiệp để thực hiện một số mô hình thí điểm trình diễn các giống lúa chất lượng làm cơ sở để khuyến khích nông dân tham gia”. Bên cạnh đó, huyện còn hỗ trợ nông dân xây dựng thương hiệu cho sản phẩm lúa chất lượng, cụ thể, xây dựng thương hiệu cho các giống lúa nếp cái hoa vàng ở xã Đại Thắng (huyện Tiên Lãng), nếp xoắn ở xã Tân Trào (huyện Kiến Thụy)…/.

Tại Hải Phòng, diện tích lúa chất lượng vụ mùa năm 2019 chiếm gần 36%, tăng 12 % so với vụ mùa năm 2018. Các địa phương đặt mục tiêu ngày càng mở rộng sản xuất lúa chất lượng đem lại thu nhập cao cho nông dân.