Việc tăng cường quản lý bệnh mạn tính tại tuyến y tế cơ sở Hải Phòng đang góp phần nâng cao chất lượng sống của người cao tuổi và giảm gánh nặng cho gia đình, xã hội.
Tuổi thọ của người dân ngày càng được nâng cao, nhưng cũng kéo theo sự gia tăng của các bệnh mạn tính. Trong đó, tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch, COPD và thoái hóa xương khớp là những bệnh phổ biến nhất ở người cao tuổi. Các bệnh này thường tiến triển âm thầm, phải điều trị lâu dài và dễ gây biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện sớm, theo dõi và kiểm soát thường xuyên.
Tại nhiều cơ sở y tế trên địa bàn thành phố, người cao tuổi mắc bệnh mạn tính luôn chiếm tỷ lệ lớn trong số bệnh nhân đến khám, điều trị. Nhiều trường hợp đồng thời mắc nhiều bệnh nền, phải sử dụng thuốc kéo dài, làm tăng chi phí điều trị và ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.
Bà Trần Thị Hạnh (phường Lê Chân), nhiều năm điều trị tăng huyết áp và bệnh tim mạch, cho biết trước đây chỉ đến bệnh viện khi xuất hiện triệu chứng bất thường. Từ khi được lập hồ sơ quản lý sức khỏe tại tuyến y tế cơ sở, bà được theo dõi huyết áp định kỳ, nhắc lịch tái khám và điều chỉnh thuốc kịp thời. Nhờ vậy, tình trạng sức khỏe ổn định hơn, hạn chế phải nhập viện.
Theo anh Nguyễn Văn Hùng (phường An Dương), con trai một bệnh nhân mắc tăng huyết áp và đái tháo đường, việc được quản lý sức khỏe thường xuyên giúp gia đình yên tâm hơn trong chăm sóc người bệnh. Mỗi lần tái khám, cán bộ y tế đều kiểm tra các chỉ số sức khỏe, hướng dẫn chế độ dinh dưỡng, luyện tập và sử dụng thuốc đúng cách. Nhờ đó, người bệnh chủ động điều trị, hạn chế nguy cơ biến chứng.
Thực tế cho thấy, bệnh mạn tính không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người cao tuổi mà còn tạo áp lực đối với gia đình và hệ thống y tế.
Trước những thách thức do già hóa dân số và bệnh mạn tính đặt ra, Chính phủ và Bộ Y tế xác định phát triển y tế cơ sở, quản lý sức khỏe toàn dân là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Thực hiện chủ trương này, UBND thành phố Hải Phòng triển khai chương trình khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân từ năm 2026, hướng tới phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ, lập hồ sơ sức khỏe điện tử và quản lý liên tục người mắc bệnh mạn tính.
Đến hết 6 tháng đầu năm 2026, toàn thành phố đã tổ chức khám sức khỏe miễn phí cho hơn 2,19 triệu người dân, đạt khoảng 52% dân số thường trú; 100% xã, phường, đặc khu đã triển khai chương trình. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng cơ sở dữ liệu sức khỏe toàn dân, giúp ngành y tế theo dõi, quản lý hiệu quả các bệnh mạn tính ngay từ tuyến cơ sở.
Theo bác sĩ chuyên khoa II Phạm An Hiện, Giám đốc Trung tâm Y tế An Dương, quản lý bệnh mạn tính là quá trình theo dõi sức khỏe liên tục chứ không chỉ cấp thuốc điều trị. Người bệnh được lập hồ sơ quản lý, khám định kỳ, theo dõi huyết áp, đường huyết và các chỉ số sức khỏe; đồng thời được điều chỉnh phác đồ điều trị, tư vấn dinh dưỡng, vận động và thay đổi lối sống phù hợp. Nhờ đó, nhiều trường hợp được phát hiện sớm nguy cơ biến chứng, giảm số lần nhập viện và nâng cao hiệu quả điều trị. Để đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng, Trung tâm Y tế An Dương tiếp tục đầu tư trang thiết bị, triển khai bệnh án điện tử, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và phát triển kỹ thuật chuyên môn ngay tại tuyến cơ sở.
Để kiểm soát bệnh mạn tính hiệu quả, bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Phúc Thiện, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hải Phòng cho biết người bệnh cần tuân thủ nguyên tắc “đúng - đủ - đều” trong điều trị, gồm dùng thuốc đúng chỉ định, theo dõi các chỉ số sức khỏe tại nhà và tái khám đúng lịch để bác sĩ kịp thời điều chỉnh phác đồ.
Bên cạnh vai trò của ngành y tế, sự đồng hành của gia đình giữ vai trò quan trọng trong quản lý bệnh mạn tính. Người thân cần nhắc nhở người bệnh dùng thuốc đúng giờ, hỗ trợ chế độ dinh dưỡng, động viên tập luyện, theo dõi sức khỏe và đưa đi khám đúng lịch hẹn. Khi gia đình, cộng đồng và y tế cơ sở cùng tham gia chăm sóc, hiệu quả điều trị sẽ được nâng lên, giúp người cao tuổi duy trì cuộc sống khỏe mạnh và độc lập lâu dài.
PHẠM THANH
