Nhân viên Trung tâm Y tế huyện Tiên Lãng đo chức năng hô hấp cho người dân xã Kiến Thiết trong buổi khám sàng lọc lao và bệnh phổi.
(HPĐT)- Trong 2 ngày 23 và 24-10, Sở Y tế, Hội Y- Dược học Hải Phòng phối hợp Hội Hô hấp Việt Nam, Hội Phổi Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học chuyên ngành hô hấp HAPRESCO-2020, với chủ đề “Chuẩn hóa và tiếp cận mới trong thực hành bệnh phổi”. Đây được coi là diễn đàn, “sân chơi” bổ ích đối với các chuyên gia, thầy thuốc trong và ngoài thành phố về cách tiếp cận thông tin cũng như phương pháp kiểm soát bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD), nhất là trong bối cảnh Hải Phòng có đông người hút thuốc lá, thuốc lào và ít nhiều bị ảnh hưởng do ô nhiễm khói bụi.
Năm 2030, ước tính có hơn 4,5 triệu trường hợp tử vong do COPD
Tham dự hội thảo trên tại Bệnh viện đa khoa quốc tế Hải Phòng, bác sĩ Vũ Ngọc Trường, Phó giám đốc Bệnh viện Phổi Hải Phòng nhận xét: “HAPRESCO là cơ hội để các chuyên gia hô hấp, thầy thuốc, nhất là trong lĩnh vực bệnh phổi chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm trong chẩn đoán, điều trị các bệnh phổi nói chung cũng như bệnh COPD nói riêng”.
Theo các chuyên gia y tế, COPD là bệnh hô hấp phổ biến có thể phòng và điều trị được. Bệnh đặc trưng bởi các triệu chứng hô hấp dai dẳng và giới hạn luồng khí, là hậu quả của những bất thường của đường thở hoặc phế nang thường do phơi nhiễm với các phân tử hoặc khí độc hại. Trong đó, khói thuốc lá, thuốc lào là yếu tố nguy cơ chính, ô nhiễm không khí và khói chất đốt cũng là yếu tố nguy cơ quan trọng gây COPD. Các bệnh mắc cùng lúc và đợt kịch phát làm nặng thêm tình trạng bệnh. Triệu chứng ban đầu bệnh COPD gây ra những tác động, dấu hiệu trực tiếp ở hệ thống hô hấp. Cụ thể, tình trạng ho mãn tính, kéo dài; ho có đờm, đờm có màu trắng, màu vàng xám, màu xanh lá cây, thậm chí đôi khi có thể thấy đờm kèm máu; bị nhiễm trùng đường hô hấp và tái đi tái lại tình trạng cúm, cảm lạnh (hay gặp ở trẻ em, người già); khó thở, thở gấp sức, thở gấp; ngực có cảm giác thắt chặt, đau; thở khò khè, mệt mỏi kéo dài; sốt nhẹ và có cảm giác ớn lạnh. Đây là những triệu chứng ban đầu thường gặp ở cả trẻ em và người lớn khi mắc bệnh COPD. Người mắc COPD cần điều trị tại bệnh viện ngay khi có các triệu chứng nặng, như: khó thở dẫn đến không thể nói chuyện, rơi vào trạng thái lơ mơ, nhịp tim nhanh hoặc rất nhanh…
Kết quả nghiên cứu cho thấy, COPD là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong trên toàn thế giới dẫn đến gánh nặng kinh tế xã hội ngày càng gia tăng. Ở Việt Nam, nghiên cứu về dịch tễ học của COPD, cho thấy tỷ lệ mắc ở người hơn 40 tuổi là 4,2%. Với sự gia tăng tỷ lệ hút thuốc lá tại các nước đang phát triển và sự già hóa dân số ở những quốc gia phát triển, tỷ lệ mắc COPD được dự đoán sẽ tăng cao trong những năm tới và đến năm 2030 ước tính có hơn 4,5 triệu người trên thế giới tử vong hằng năm do căn bệnh này và các rối loạn liên quan.
Giảm tỷ lệ người hút thuốc lá và ô nhiễm khói bụi
Theo bác sĩ Vũ Ngọc Trường, để kiểm soát bệnh COPD, cần loại bỏ các yếu tố nguy cơ như khói thuốc lá, thuốc lào, khói bụi. Đối với trẻ em, cần tránh hít phải khói thuốc, giữ môi trường sống trong sạch, hạn chế tiếp xúc các loại khói, khí kích thích. Bên cạnh đó, phục hồi chức năng hô hấp; bảo đảm dinh dưỡng, nâng cao thể trạng; tiêm vắc- xin phòng cúm và các vi khuẩn gây bệnh đường hô hấp thường gặp. Sau khi điều trị đợt cấp, người bệnh nên khám theo dõi và điều trị COPD giai đoạn ổn định tại các cơ sở y tế chuyên khoa phổi hằng tháng.
Trước thực trạng đáng lo ngại về bệnh COPD, ngành Y tế Hải Phòng tập trung triển khai các giải pháp hướng đến mục tiêu đến năm 2025 có hơn 70% số người dân có hiểu biết về COPD, hơn 50% số người bệnh COPD được chẩn đoán sớm và điều trị đúng; giảm 30% tỷ lệ hút thuốc ở người trưởng thành. Giám đốc Sở Y tế Phạm Thu Xanh cho biết, từ năm 2013, thành phố phối hợp chặt chẽ Bộ Y tế, Bệnh viện Bạch Mai triển khai các nội dung trong chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống COPD và hen phế quản. Thành phố thành lập Ban Chỉ đạo chương trình Phòng, chống COPD và hen phế quản thành phố, giao Bệnh viện Phổi làm đầu mối triển khai; cử cán bộ tham gia các khóa tập huấn, thành lập Phòng quản lý COPD và hen phế quản, thực hiện khám sàng lọc phát hiện bệnh cho nhiều địa phương; quản lý, điều trị COPD và hen phế quản cho hàng nghìn người bệnh. Bên cạnh đó, từ năm 2015 đến nay, Sở Y tế chỉ đạo Bệnh viện đa khoa quốc tế Hải Phòng phối hợp Hội Phổi Việt Nam, Hội Hô Hấp Việt Nam, Hội Y- Dược học Hải Phòng tổ chức hội nghị Hô hấp Hải Phòng (HAPRESCO) hằng năm, tạo diễn đàn để các chuyên gia, thầy thuốc ở lĩnh vực hô hấp trên cả nước giao lưu, học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ.
Bài và ảnh: Đông HảiTại Hải Phòng, ước tính trên địa bàn thành phố hiện có khoảng 50 - 70 nghìn người mắc COPD, trong đó khoảng 7 -10% số người trên 40 tuổi, cao hơn nhiều so với bình quân chung của cả nước (4,2%) do đặc thù có một số vùng trồng thuốc lào, tỷ lệ người dân hút thuốc lá, thuốc lào cao, ô nhiễm môi trường... Tuy nhiên, chỉ có khoảng 2-3 nghìn người được tiếp cận chẩn đoán hoặc điều trị do chủ quan hoặc không hiểu biết, không đến khám, điều trị bệnh dứt điểm.
