(HPĐT)- Theo ghi nhận của một số bệnh viện tuyến đầu của thành phố, thời gian gần đây, số người bệnh viêm phổi tắc nghẽn mãn tính vào viện điều trị gia tăng, thậm chí có người bệnh trong tình trạng nặng và phải thở bằng máy. Ở thời điểm giao mùa như hiện nay, nếu không dự phòng cẩn thận, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính có thể tái phát và tiến triển rất nhanh.
Bác sĩ Bệnh viện Phổi Hải Phòng khám sàng lọc sức khỏe đối với người dân huyện Tiên Lãng.
Bệnh tiến triển âm thầm
Ông Trần Danh Phúc, 65 tuổi, ở phố Hàng Gà (quận Lê Chân) bị bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) nhưng không hay biết, chỉ đến khi xuất hiện các cơn khó thở cấp và đến Bệnh viện đa khoa quốc tế Hải Phòng kiểm tra, ông mới được bác sĩ giải thích cơn khó thở ấy do bệnh COPD gây ra. Ông Phúc bộc bạch, do ông không đi khám sức khỏe định kỳ, lại hút thuốc lá nhiều năm nên bệnh tiến triển âm thầm.
Ths. Bs. nội trú Phạm Đắc Thế, Phó trưởng Khoa Nội tổng hợp 1 (Bệnh viện đa khoa quốc tế Hải Phòng) cho biết, do lo ngại lây nhiễm COVID- 19, nhiều người mắc bệnh COPD có tâm lý e ngại đến các cơ sở y tế để thăm khám định kỳ. Trong khi đó, bệnh này có các đợt tăng nặng được gọi là đợt cấp, người bệnh có nguy cơ suy hô hấp, phải nhập viện, thở máy xâm nhập... “Điều đáng nói, hầu hết người mắc COPD khi được chuyển vào điều trị tại khoa từng xảy ra nhiều đợt cấp, chức năng hô hấp suy giảm khiến việc điều trị kéo dài nếu không kịp thời điều trị, nguy cơ tử vong rất cao”- Ths. Bs. nội trú Phạm Đắc Thế cho biết.
Còn tại Khoa Bệnh phổi (Bệnh viện Phổi Hải Phòng) ngoài điều trị người mắc bệnh lao, cũng đang điều trị nội trú đối với nhiều người mắc bệnh COPD và hàng trăm người bệnh điều trị ngoại trú. Trong đó, khói thuốc lá được xem là yếu tố nguy cơ hàng đầu của COPD. Có đến 90% số người bệnh mắc COPD đang điều trị tại bệnh viện có tiền sử hút thuốc lá, thuốc lào hoặc hít phải khói thuốc. Những tác nhân này sẽ làm thay đổi cấu trúc dẫn tới hẹp các đường thở nhỏ và phá hủy nhu mô phổi.
Theo bác sĩ Vũ Ngọc Trường, Phó giám đốc Bệnh viện Phổi Hải Phòng, mọi người đều có nguy cơ mắc bệnh COPD, không loại trừ trẻ em hay người lớn, tuy nhiên, bệnh hay gặp ở nam giới từ 40 tuổi trở lên. Đây là bệnh mãn tính hoàn toàn không lây. Người mắc bệnh COPD thường có triệu chứng ho khạc đờm. Ban đầu đờm ít và loãng, sau nhiều, đặc hơn, giai đoạn cuối có thể đổi màu và có mủ. Người bệnh cũng thấy khó thở, người mệt mỏi. Những dấu hiệu này thường bị nhầm lẫn với một số bệnh, như: viêm họng mãn, viêm phổi... nên nhiều người chủ quan và không đi khám kịp thời. Bệnh COPD có thể gây ra các biến chứng như suy hô hấp, suy tim, ung thư phổi, thậm chí dẫn tới tử vong.
Tại Việt Nam, hiện có khoảng 4,2% dân số mắc bệnh COPD. Tại Hải Phòng, tỷ lệ mắc COPD cao hơn nhiều so với tỷ lệ chung của cả nước, khoảng 7,9% và bệnh đang có xu hướng tiếp tục tăng cao do tình trạng hút thuốc lá, thuốc lào, hít phải khói thuốc lâu dài (80 - 90% nguyên nhân gây bệnh) và ô nhiễm môi trường gia tăng. Thống kê cho thấy, người bệnh mắc COPD chiếm 25% số giường trong các khoa hô hấp.
Phòng và điều trị bệnh
Mặc dù là bệnh có nguy cơ tử vong cao, song có thực tế đáng lo ngại là việc điều trị COPD hiện nay gặp khó khăn, nhất là với những người già, người cao tuổi. Việc người bệnh không tuân thủ điều trị; sử dụng thuốc không đúng cách; chế độ dinh dưỡng chưa hợp lý; chưa chú ý đến phục hồi chức năng hô hấp và nhất là vẫn tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ gây bệnh khiến bệnh khó cải thiện dứt điểm, thậm chí trầm trọng hơn. Bên cạnh đó, một trong những nguyên nhân chính gây COPD là do hút thuốc lá, thuốc lào từ khi còn trẻ nhưng nhiều người không nhận thức được tác hại của thói quen này. Họ cho rằng, hút thuốc chỉ liên quan đến ung thư phổi chứ không biết đây cũng là căn nguyên dẫn đến bệnh COPD.
Để phòng ngừa bệnh COPD, các chuyên gia y tế khuyến cáo, nam giới không nên hút thuốc lá, thuốc lào hoặc tránh tiếp xúc với các nguy cơ gây bệnh. Với những người cao tuổi đã mắc bệnh, để phòng ngừa bệnh tái phát, nên hạn chế đến mức thấp nhất việc tiếp xúc với khói thuốc, các hóa chất, khói bụi độc hại. Nên tập thể dục đều đặn hằng ngày, nhất là hít thở không khí trong lành trước và sau khi ngủ dậy và tuân thủ việc uống thuốc theo đúng sự chỉ dẫn của bác sĩ. Người bệnh cũng cần chú ý đến chế độ dinh dưỡng hợp lý. Chế độ ăn cần chia ra nhiều bữa nhỏ trong ngày, nên ăn chậm, nhai kỹ, tránh dùng đồ ăn thức uống có chất kích thích hoặc gây đầy hơi. Ngoài ra, người mắc bệnh COPD nên tiêm vaccine phòng cúm hằng năm và vaccine phế cầu một mũi để bảo vệ sức khỏe cho phổi.
“Đại dịch COVID-19 vẫn đang diễn biến phức tạp, người mắc bệnh COPD cần lưu ý một số vấn đề sau: liên lạc với bác sĩ điều trị để lên kế hoạch điều trị và duy trì việc sử dụng thuốc đều đặn; chủ động theo dõi thân nhiệt, các triệu chứng của bệnh và báo cho bác sĩ điều trị khi có dấu hiệu khác với thường ngày. Nếu tình trạng bệnh không đáp ứng với thuốc đang điều trị, người bệnh phải nhanh chóng đến bệnh viện để được khám và can thiệp kịp thời, Ths. Bs nội trú Phạm Đắc Thế cho biết./.
Bài và ảnh: VIệt HOÀNG
