(HPĐT)- Gần đây, cùng với sự đi lên của đời sống kinh tế - xã hội, loại hình kinh doanh dịch vụ nấu cỗ lưu động phục vụ các đám hiếu, hỉ, sự kiện trên địa bàn thành phố khá phát triển, đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dân. Tuy nhiên, dịch vụ này cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn thực phẩm (ATTP), đòi hỏi các cấp, ngành, địa phương tăng cường kiểm soát, chấn chỉnh, hướng dẫn kịp thời.
Người lao động một đơn vị dịch vụ nấu cỗ trên địa bàn quận Hải An phục vụ sự kiện.
Tiềm ẩn nguy cơ cao
Dịp giỗ bố chồng vào giữa tháng 9, chị Nguyễn Thị Phương Thoa, ở thôn 3, xã Hợp Thành (huyện Thủy Nguyên) đặt cỗ thay vì lách cách chuẩn bị mua thực phẩm, nấu nướng như mọi năm. Tham khảo 2 nhà nhận đặt cỗ trên địa bàn xã, được báo giá từ 800 nghìn đến một triệu đồng/mâm cỗ, chị Thoa nhẩm tính thấy giá cả phù hợp, thậm chí rẻ hơn việc chị tự đi chọn mua thực phẩm. Chưa kể, sự tiện lợi của việc đặt cỗ giúp anh chị em trong gia đình không phải mất thời gian “vào bếp” như mọi năm, mà được hàn huyên tâm sự nhiều hơn. Tuy nhiên, sau khi hạ mâm cỗ cúng, chị Thoa và các thành viên trong gia đình thừa nhận chất lượng mâm cỗ đặt không như mong muốn, đến mức “vừa thưởng thức vừa lo” bởi hầu hết món ăn được chế biến từ thực phẩm đông lạnh hoặc nuôi công nghiệp.
Vì sự tiện lợi, giá cả phù hợp, đỡ mất công sức chuẩn bị nên theo nhu cầu của người dân, dịch vụ nấu cỗ tự phát, nấu cỗ lưu động trên địa bàn thành phố đang nở rộ. Tổng hợp báo cáo của Phòng Y tế các quận, huyện cho thấy, hiện toàn thành phố có khoảng 200 cơ sở dịch vụ nấu cỗ lưu động, quy mô từ 100, 200 đến 1000 suất ăn; chưa kể các cơ sở nhỏ lẻ, tự phát trong các khu dân cư, tổ dân phố. Tuy nhiên, loại hình kinh doanh dịch vụ này tiềm ẩn nguy cơ mất ATTP. Ths.BS Nguyễn Xuân Chiến, Phó chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm thành phố cho biết, phần lớn cơ sở không có đăng ký kinh doanh; không có địa điểm nấu, chế biến cố định, do đó cơ quan chức năng không cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP. Chủ cơ sở và người trực tiếp chế biến thiếu kiến thức ATTP; không được đào tạo, tập huấn kiến thức về ATTP. Các điều kiện, quy định bảo đảm ATTP về nơi chế biến không thực hiện đầy đủ...
Thực tế cho thấy, đối với loại hình kinh doanh dịch vụ nấu cỗ lưu động, việc kiểm soát hồ sơ nguồn gốc, xuất xứ, chất lượng nguyên liệu thực phẩm của cơ quan quản lý nhà nước ở cấp cơ sở rất khó khăn. Việc kiểm thực ba bước, lưu mẫu thức ăn chưa được các cơ sở thực hiện. Vấn đề cơ sở pháp lý khi xảy ra ngộ độc thực phẩm còn bỏ ngỏ... Thực trạng ấy đòi hỏi các cấp, ngành thành phố cần phối hợp chặt chẽ chính quyền địa phương để quản lý, triển khai các giải pháp kiểm soát nhằm bảo đảm ATTP, phòng ngừa nguy cơ ngộ độc hàng loạt đối với loại hình kinh doanh dịch vụ ăn uống này.
Cần có giải pháp quản lý tổng thể
Trước nguy cơ mất ATTP của loại hình kinh doanh nấu cỗ lưu động, mới đây, Sở Y tế tổ chức tập huấn kiến thức, điều kiện bảo đảm ATTP đối với 150 chủ cơ sở có loại hình dịch vụ này trên địa bàn. Trong đó nhấn mạnh mối nguy cơ về mất ATTP, xử phạt vi phạm hành chính về ATTP. Qua đây góp phần nâng cao nhận thức về quy định của pháp luật đối với các cơ sở, người làm dịch vụ.
Theo Phó giám đốc Sở Y tế Phan Huy Thục, kinh doanh dịch vụ nấu cỗ lưu động cũng là một loại hình kinh doanh dịch vụ ăn uống có điều kiện, có nguy cơ mất ATTP rất cao, vì vậy phải tuân thủ các quy định bảo đảm ATTP, chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu để xảy ra ngộ độc thực phẩm. Vì thế, Sở giao Chi cục An toàn về sinh an toàn thực phẩm tham mưu các giải pháp quản lý tổng thể đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ nấu cỗ lưu động trên địa bàn thành phố. Đồng thời đề nghị UBND các quận, huyện, xã, phường, thị trấn cần rà soát, thống kê, trong đó nắm chắc số lượng, quy mô cơ sở để tuyên tuyền, nâng cao nhận thức đối với chủ các cơ sở; triển khai các biện pháp quản lý ATTP theo phân cấp; kiểm tra, giám sát bảo đảm ATTP đối với hoạt động sự kiện có sử dụng dịch vụ nấu cỗ lưu động trên địa bàn. Đối với cơ sở dịch vụ nấu cỗ lưu động, nhất là cơ sở quy mô chế biến tới hàng trăm suất/lần phục vụ, cần tuân thủ đầy đủ các quy định đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, như đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật. Đối với cơ sở phục vụ lưu động, có địa điểm kinh doanh nấu, chế biến cố định phải được cấp chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP. Đối với cơ sở chỉ phục vụ lưu động, cần tuyên truyền, thực hiện các quy định, điều kiện bảo đảm ATTP tại nơi chế biến…
Bên cạnh sự vào cuộc của các cấp, ngành, đơn vị, cộng đồng xã hội cần tăng cường các biện pháp tuyên truyền về nguy cơ không bảo đảm ATTP, thông tin chính thống về các vụ ngộ độc thực phẩm hàng loạt khi nấu, chế biến, phục vụ ăn uống nhiều suất ăn tại các địa điểm không bảo đảm các điều kiện ATTP. Cùng với đó, khuyến cáo người dân lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ nấu cỗ và tổ chức ăn uống, thuê dịch vụ nấu cỗ lưu động phải bảo đảm tuân thủ đầy đủ các quy định về ATTP./.
Bài và ảnh: VIỆT HOÀNG
