(HPĐT)- Thời gian gần đây, số vụ án tranh chấp kinh doanh thương mại tuy không tăng nhiều so với những năm trước, nhưng tính chất phức tạp tăng, tranh chấp đa dạng ở nhiều lĩnh vực, ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh.
 |
| Hạn chế những tranh chấp trong sản xuất, kinh doanh giúp doanh nghiệp phát triển ổn định, bền vững. |
Nhiều tranh chấp phức tạp, kéo dài
Năm 2016, tòa án 2 cấp thụ lý 327 vụ. Từ đầu năm 2017 đến nay, thụ lý 12 vụ. Theo số liệu thống kê của VKSND (Viện Kiểm sát nhân dân) thành phố, tranh chấp tín dụng ngân hàng chiếm 1/3 số vụ án kinh doanh thương mại. Một số tranh chấp khác liên quan đến hợp đồng mua bán, tranh chấp về thù lao dịch vụ, hợp đồng bảo hiểm. Các vụ án tranh chấp liên quan đến việc cổ phần hoá doanh nghiệp, tranh chấp giữa các thành viên công ty tuy giảm nhiều, song rất phức tạp, kéo dài nhiều năm. Đơn cử như vụ việc tranh chấp liên quan đến mua bán cổ phần giữa các thành viên Công ty CP tư vấn thiết kế công trình xây dựng. Hay vụ án tranh chấp giữa các thành viên Công ty CP Công nghệ phẩm Hải Phòng liên quan đến quyết định của Đại hội cổ đông bất thường của công ty năm 2013. Vụ việc tranh chấp qua nhiều lần, nhiều cấp xét xử, gây nhiều tranh cãi. Đến năm 2015, VKSND Tối cao quyết định kháng nghị bản án kinh doanh thương mại phúc thẩm này theo trình tự giám đốc thẩm, theo hướng hủy bản án phúc thẩm, sơ thẩm để giải quyết lại vụ án. Hệ lụy của các tranh chấp kinh tế, thương mại kéo dài là hoạt động công ty bị đình trệ, quyền lợi, các chế độ BHXH đối với người lao động tại công ty gặp nhiều vướng mắc, đơn thư khiến kiện kéo dài. Một số vụ án tranh chấp với giá trị kinh tế lên tới hàng chục, hàng trăm tỷ đồng, thậm chí cả nghìn tỷ đồng, như tranh chấp tín dụng giữa Công ty thép Vạn Lợi với hàng loạt ngân hàng. Các vụ Công ty Điện lực Hải Phòng khởi kiện hàng loạt các doanh nghiệp như Công ty CP thép Vạn Lợi, Công ty CP thép Đình Vũ, Công ty CP thép Cửu Long để đòi nợ tiền điện...
Qua quá trình kiểm sát việc xét xử án kinh doanh thương mại, trong năm 2016, VKSND 2 cấp ban hành 9 kháng nghị đối với việc giải quyết, xét xử án kinh doanh thương mại của tòa án 2 cấp. Hầu hết kháng nghị của VKSND được tòa án chấp nhận. Đơn cử, vụ án giải quyết tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa giữa 2 doanh nghiệp do TAND huyện Thủy Nguyên thụ lý, giải quyết.
Hạn chế tranh chấp thương mại
Có thể thấy, việc xét xử án kinh doanh thương mại còn nhiều khó khăn, vướng mắc do tính chất phức tạp, trong khi hệ thống quy định pháp luật quản lý còn thiếu, chồng chéo. Do đó, thời gian xét xử một số vụ án kinh doanh thương mại phải kéo dài, tạm đình chỉ, đình chỉ trong quá trình giải quyết, gây bức xúc cho các bên. Điều này phần nào ảnh hưởng tới sự ổn định sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, cũng như quyền lợi của người lao động. Do đó, VKSND thành phố luôn chú trọng công tác kiểm sát việc giải quyết án kinh doanh thương mại. Theo đó, 100% số các vụ án kinh doanh thương mại tòa án thụ lý giải quyết sơ thẩm hay phúc thẩm đều có sự tham gia giám sát của kiểm sát viên. Trưởng Phòng Kiểm sát các vụ án hành chính, kinh doanh thương mại, lao động (VKSND thành phố), Phạm Duy Hiển cho biết, các vụ án kinh doanh thương mại thường rất phức tạp, các lĩnh vực pháp luật tham chiếu để giải quyết nhiều. Do đó, để kiểm sát án chặt chẽ, bảo đảm việc giải quyết, xét xử của tòa án đúng quy định pháp luật đòi hỏi kiểm sát viên có nghiệp vụ vững, biết cách tra cứu văn bản, tìm ra bản chất của vụ việc tranh chấp.
Năm 2017, thành phố tiếp tục thực hiện chủ đề “Tăng cường kỷ cương thu, chi ngân sách-Cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh”. Do đó, VKSND thành phố tập trung các giải pháp nâng cao hơn nữa số lượng, chất lượng kháng nghị phúc thẩm đối với các quyết định, bản án kinh doanh thương mại, nhất là trong việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, quyết định đình chỉ, tạm đình chỉ vụ án, hoãn phiên tòa… để bảo đảm môi trường kinh doanh lành mạnh, bình đẳng, tuân thủ pháp luật. Lãnh đạo VKSND thành phố quan tâm đến đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho kiểm sát viên. VKSND 2 cấp tổ chức 57 phiên tòa rút kinh nghiệm hoạt động nghiệp vụ của kiểm sát viên trong việc kiểm sát án kinh doanh thương mại. Qua đó, VKSND 2 cấp kịp thời phát hiện vi phạm của Tòa án cùng cấp về thời hạn chuẩn bị xét xử, về việc gửi bản án, quyết định; việc hoãn phiên tòa và gửi quyết định hoãn phiên tòa cho VKSND. Bên cạnh đó, qua mỗi vụ án được giải quyết, các doanh nghiệp rút ra được những bài học trong việc tuân thủ pháp luật đầu tư, kinh doanh, hạn chế tranh chấp, khiếu kiện phát sinh. Các cơ quan chức năng rút kinh nghiệm trong việc quản lý đầu tư, xử lý giải quyết triệt để tranh chấp từ cơ sở, khi vụ việc mới phát sinh không để xảy ra khiếu kiện kéo dài.
Hoàng Minh
