Nhập nhèm nguồn gốc sản phẩm
Mô hình nuôi cá sấu tại Công ty TNHH cá sấu Việt Nam.
Dọc các tuyến đường: Lê Hồng Phong, Quang Trung, Lạch Tray…có nhiều quán nhâu, không khó để đặt món ẩm thực thịt thú rừng. Không né tránh, các nhà hàng trưng biển quảng cáo về món rừng với bảng niêm yết giá công khai. Từ các loại về cầy hương, cầy hoa quả, cầy bạc má, cầy vòi, cầy mèo, cầy chó, cầy bông lau…đến hươu, nai, nhím, dũi rừng, kỳ đà, đà điểu, hoẵng… Thực đơn khá đa dạng, chẳng hạn như: lẩu chân hươu, lẩu gân hươu, nai… Giá cả cũng hết sức đa dạng như: nhím 450.000 đồng/kg, hoẵng 500.000 đồng/kg, cầy từ 500.000 đồng đến 1,8 triệu đồng/kg tùy theo từng loại, kỳ đà 650.000 đồng/kg, dúi rừng 600.000 đồng/kg…Trong danh sách thực đơn của nhà hàng có những loài thuộc danh mục sách đỏ thuộc phụ lục 2B của Nghị định 06/2019/NĐ-CP, đây là nhóm loài cần được bảo vệ và hạn chế săn bắt với mục đích thương mại. Như cầy giông, cầy hương, cầy vòi hương, cầy vòi mốc, công, gà lôi tía...
Mặc dù, nhà hàng đưa ra giấy tờ chứng minh nguồn gốc sản phẩm thuộc cơ sở gây nuôi được cấp phép, song điều này cũng chưa bảo đảm chắc chắn nguồn gốc của sản phẩm. Theo Chi cục trưởng Chi cục kiểm lâm (Sở Nông nghiệp-Phát triển nông thôn) Phạm Văn Hiển: hiện có tình trạng các trại nuôi trà trộn động vật hoang dã có nguồn gốc tự nhiên để mua, bán, kinh doanh trái phép, nhưng việc kiểm tra, phân biệt động vật hoang dã gây nuôi với động vật có nguồn gốc tự nhiên rất khó. Đơn cử trại nuôi hơn 100 con công ViệtNam, công Ấn Độ và gà lôi hồng tía, gà lôi lam, gà lôi trắng của gia đình ông Trần Văn Dũng, ở xã Phục Lễ, huyện Thủy Nguyên. Con giống ban đầu được gia đình này mua của một hộ dân ở các tỉnh Hải Dương và Thái Nguyên. Song con giống không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc là trại gây nuôi hay tự nhiên. Trong khi công thuộc danh mục loài nguy cấp, quý hiếm.
Hiện nay, trên địa bàn thành phố có 365 cơ sở nuôi đông vật hoang dã được thống kê, quản lý. Trong đó có 26 cơ sở nuôi nhốt động vật quý hiếm, thuộc phụ lục 1B, 2B của Nghị định 06/2019/NĐ-CP với hơn 2.400 cá thể, gồm các loài: gấu, sư tử, cá sấu, rắn hổ mang, trăn đất, rùa đất lớn...Trong khi, việc theo dõi số lượng, diễn biến quá trình sinh trưởng, phát triển của vật nuôi chưa chặt chẽ, do số lượng loài nuôi của các trại biến động thường xuyên.
Cần kiểm soát chặt cơ sở nuôi
Ngày 30-12-2019, UBND thành phố có văn bản yêu cầu các sở, ban, ngành, UBND các quận, huyện, cơ quan truyền thông đẩy mạnh tuyên truyền công tác bảo tồn đa dạng sinh học trong dịp Tết Nguyên đán Canh Tý-2020. Công văn nêu rõ xử lý nghiêm các trường hợp vận chuyển, buôn bán, tiêu thụ sản phẩm, săn bắn trái phép các loài động vật hoang dã nguy cấp, các loài chim hoang dã, bởi dịp cuối năm, nhu cầu tiêu thụ sản phẩm động vật hoang dã có xu hướng gia tăng.
Theo đó, để tránh tình trạng các trang trại gây nuôi trà trộn, hợp thức hóa động vật hoang dã thiên nhiên, Chi cục Kiểm lâm thường xuyên kiểm tra, lập sổ theo dõi số lượng, diễn biến quá trình sinh trưởng, phát triển của vật nuôi theo quý; kiểm tra đột xuất, có biện pháp, hình phạt nghiêm khắc dành cho những chủ trang trại vi phạm các điều luật bảo vệ động vật hoang dã; động vật gây nuôi không có giấy tờ hay không chứng minh được nguồn gốc. Các trang trại phải thực hiện nghiêm việc đăng ký, cấp phép. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, khuyến cáo người dân hiểu rõ sự cần thiết bảo vệ loài động vật hoang dã, hạn chế việc tiêu thụ, sử dụng sản phẩm động vật hoang dã, không tiếp tay cho hoạt động săn bắn.
Về lâu dài, Chính phủ có quy định tách bạch giữa cơ sở gây nuôi vì mục đích thương mại với cơ sở vì mục đích bảo tồn. Đối với những nhóm loài thuộc danh mục cần bảo vệ nên hạn chế việc gây nuôi vì mục đích thương mại; xem xét giới hạn những loài động vật được gây nuôi ở các trang trại.
Nguyên Mai
