Môi trường sống ở thôn My Cầu, xã Tân Hồng (Bình Giang) đang bị ô nhiễm bởi hoạt động sản xuất của một số công ty trong cụm công nghiệp Tân Hồng.

Tường bao đoạn gần Công ty CP Tiến Long có lỗ thủng và nước váng đục chảy từ bên trong ra ruộng
Tình trạng này đã diễn ra nhiều năm khiến người dân địa phương rất bức xúc.
Ô nhiễm "bủa vây" dânSáng 16-12, chúng tôi về thôn My Cầu để tìm hiểu về tình trạng gây ô nhiễm môi trường tại cụm công nghiệp (CCN) Tân Hồng do người dân nơi đây phản ánh. Ông Lê Văn Tạc, một người dân địa phương bức xúc: “Đêm đến, mùi khét càng nồng nặc hơn và xộc vào tận cổ khiến chúng tôi rất khó chịu. Mặc dù tôi đã đóng kín cửa nhưng vẫn không ngăn được mùi khét”. Cũng theo nhiều người dân, mùi khét này là do đốt nhựa và cao su của các cơ sở tái chế trong CCN. Đến mùa đông, khí đốt theo gió bắc thổi về thôn My Cầu nhiều hơn, khoảng 1-2 tuần xuất hiện 1 lần từ 20 giờ hôm trước đến 5 giờ hôm sau, nặng mùi nhất là vào giữa đêm và có khi kéo dài cả ngày.
Thôn My Cầu hiện có hơn 400 hộ dân, do ở gần CCN nên hầu hết đều bị ảnh hưởng bởi khí thải của các cơ sở sản xuất. Người dân địa phương đã nhiều lần nhìn thấy các ống khói ở CCN xả ra làn khói có màu đen sì và bay về phía thôn. Riêng lớp mẫu giáo ở cạnh nhà văn hóa thôn bị ảnh hưởng nhiều hơn cả vì chỉ cách CCN vài trăm mét. Lớp học có khoảng 30 cháu từ 2-3 tuổi đang sống chung với bầu không khí ô nhiễm mà không có cách nào khắc phục. Cô giáo Vũ Thị Hồng Sáng cho biết: “Phụ huynh đưa đón con em cũng phản ánh rất nhiều về mùi khét gây buồn nôn, khó thở nhưng chúng tôi chỉ có thể đóng kín cửa. Toàn bộ hoạt động học tập và vui chơi của các cháu đều diễn ra bên trong lớp”.
Không chỉ bị ảnh hưởng bởi mùi khét mà khói và bụi bẩn còn bám vào tường nhà, bể chứa nước mưa, quần áo của người dân. Bụi có màu đen và mịn, thường xuất hiện 1-2 lần/tháng. Bà Phạm Thị Phương, một người dân ở đây cho biết: “Tối hôm trước, chúng tôi đã quét và lau nhà rất sạch nhưng sáng hôm sau là bụi bám đen sì trên tường, nền nhà và các vật dụng khác. Khi bụi bám vào chân tay, chúng rất khó rửa sạch vì dính chặt như có dầu nhớt”. Những năm trước, người dân ở thôn My Cầu chủ yếu sử dụng nước mưa, nhưng bụi bẩn bám lên mái nhà theo nước mưa chảy xuống bể chứa khiến họ phải tháo ống dẫn nước và đóng kín nắp bể. Vài tháng trở lại đây, nhiều gia đình đã phá bể chứa nước, một phần vì đã có nước sạch và phần khác vì họ không dám sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm.
Anh Vũ Xuân Vọng, một người dân địa phương dẫn chúng tôi đến khu ruộng phía sau CCN Tân Hồng. Còn vài trăm mét nữa mới đến nơi nhưng chúng tôi đã bị một mùi khét nồng nặc làm cho nôn nao, khó chịu. Tại khu vực tường bao gần Công ty CP Tiến Long có một lỗ thủng rộng khoảng 30 cm, nước váng đục đang chảy từ bên trong ra kênh mương nội đồng. Trên dãy tường bao phía sau CCN, cách vài mét lại có một đoạn tường bị thủng và gắn ống nhựa thoát nước bằng cổ tay. Nước ở mương nằm sát CCN nổi nhiều váng đen. Anh Vọng cho biết: “Chúng tôi đã đắp bờ đất sát với tường bao của CCN để ngăn nước thải chảy ra đồng ruộng, nhưng các công ty vẫn đục tường để xả nước thải ra. Đi làm ruộng ở đây, chân tay của chúng tôi đều bị ngứa và nổi mụn”.
Cần xử lý dứt điểmTheo phản ánh của người dân, CCN Tân Hồng hiện có 4 cơ sở sản xuất đang gây ảnh hưởng đến môi trường sống là: Công ty CP Tiến Long, Công ty TNHH một thành viên Tiến Lâm, Doanh nghiệp tư nhân Chế biến gỗ Mạnh Tuyên và Công ty CP Sản xuất, kinh doanh Phú Thiên Long.
Công ty CP Tiến Long hoạt động trên địa bàn huyện Bình Giang từ năm 2005 với ngành sản xuất nguyên liệu nhựa tái sinh. Tháng 7-2011, công ty đã bị UBND tỉnh xử phạt vì xả nước thải có hàm lượng chất thải hữu cơ BOD5 vượt 4,07 lần tiêu chuẩn cho phép. Từ năm 2013 đến nay, công ty chuyển sang hoạt động tái chế dầu đốt từ phế thải như cao su, nhựa, dầu cặn với khối lượng 40 tấn/ngày (25 tấn cao su, 12 tấn nhựa các loại, 3 tấn cặn dầu). Theo Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh, quá trình tái chế dầu tại Công ty CP Tiến Long phát sinh rất nhiều chất thải như bột than đen, dầu máy, sắt phế liệu… nhưng đến nay vẫn chưa được thu gom triệt để và không có khu vực lưu trữ riêng cho chất thải nguy hại. Nước thải phát sinh từ quá trình vệ sinh máy móc, khu vực sản xuất được thu gom chung vào hệ thống nước mặt và có màu đen, váng dầu.
Công ty CP Sản xuất, kinh doanh Phú Thiên Long hoạt động từ năm 2006, gia công sản phẩm từ nguyên liệu nhôm, công suất 30 tấn/tháng và hoạt động 10 tháng/năm. Công ty đã ký hợp đồng với Công ty CP Môi trường Tình thương ở thị trấn Kẻ Sặt để vận chuyển, xử lý chất thải nguy hại, chất thải công nghiệp nhưng đến tháng 4-2014 mới chuyển giao xử lý được 3,6 tấn. Các chất thải phát sinh trong quá trình sản xuất của công ty như vỏ hộp dầu mỡ, cặn sơn, bao bì hóa chất, bùn cặn… thu gom không bảo đảm quy định về quản lý chất thải nguy hại.
Còn Công ty TNHH một thành viên Tiến Lâm bình quân hằng tháng sản xuất khoảng 60 tấn viên nhiên liệu đốt và 20 tấn hạt nhựa tái chế. Doanh nghiệp tư nhân Chế biến gỗ Mạnh Tuyên chuyên sản xuất, chế biến gỗ với công suất 570 m³/năm, sơn bóng sản phẩm 1.000 lít/năm. Đầu tháng 12-2014, Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh đã kiểm tra 2 công ty này và phát hiện một số vi phạm như: đốt chất thải trong khuôn viên; khí thải phát sinh từ quá trình tạo hạt chưa có chụp hút khí; công đoạn ép viên nhiên liệu từ trấu theo ống khói thải ra môi trường; chưa có vị trí lưu giữ chất thải nguy hại theo quy định…
Tình trạng gây ô nhiễm môi trường tại CCN Tân Hồng đã khiến người dân ở thôn My Cầu bức xúc từ năm 2010. Họ đã nhiều lần kiến nghị với chính quyền địa phương; UBND huyện Bình Giang và các cơ quan chức năng đã kiểm tra, phát hiện nhiều vi phạm về bảo vệ môi trường, yêu cầu doanh nghiệp khắc phục. Nhưng đến nay tình trạng ô nhiễm vẫn liên tục diễn ra, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống của người dân. Đại diện Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Bình Giang cho biết: “Các cơ quan chức năng thường kiểm tra vào ban ngày nhưng các doanh nghiệp chủ yếu xả thải vào ban đêm nên rất khó phát hiện, xử lý”.
Theo người dân địa phương, khi bị cơ quan chức năng kiểm tra, nhắc nhở thì các công ty này chỉ tạm dừng hoạt động một thời gian ngắn, sau đó tiếp tục hoạt động gây ô nhiễm môi trường trở lại. Ông Vũ Văn Tắp, Trưởng thôn My Cầu cho biết: “Chúng tôi đang rất hoang mang về sức khỏe của người dân khi sống trong bầu không khí ô nhiễm như vậy”.
Đề nghị các cơ quan chức năng cần kiểm tra, xử lý dứt điểm tình trạng gây ô nhiễm môi trường tại CCN Tân Hồng, sớm trả lại môi trường sống an toàn cho người dân.
LÊ XUYỀN