Dự án bỏ lửng
Dự án xây dựng cơ sở đào tạo nghề và dịch vụ vận tải (giai đoạn 1) của Công ty CP đào tạo nghề và dịch vụ Hải Phòng ở phường Nam Sơn (quận Kiến An) với quy mô 5 ha là một điển hình trong việc chậm triển khai. Từ năm 2009, UBND thành phố có thông báo chủ trương thu hồi đất để thực hiện dự án này. Đến nay, sau hơn 8 năm, dự án vẫn chưa giải phóng mặt bằng (GPMB). Tương tự, dự án xây dựng Khu du lịch sinh thái ở xã Thái Sơn (huyện An Lão) của Công ty CP dịch vụ hàng hải Đại Tây Dương có quy mô 85 nghìn m2. Năm 2009, dự án này có quyết định phê duyệt quy hoạch mặt bằng. Nhưng từ đó đến nay, chủ đầu tư không thực hiện dự án. Đây là 2 trong số 36 dự án được Sở TNMT phối hợp các quận, huyện rà soát, xử lý, thời gian gần đây.
Theo quy định, một dự án đầu tư ngoài ngân sách sẽ phải qua 6 bước, với trình tự lần lượt là: chấp thuận địa điểm nghiên cứu đầu tư; chấp thuận chủ trương đầu tư; cấp giấy chứng nhận đầu tư; thẩm định phê duyệt quy hoạch chi tiết và phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường; thu hồi đất để thực hiện bồi thường, giao đất cho thuê đất và bước cuối là cấp giấy phép xây dựng. Nhưng hiện có nhiều dự án thực hiện đến bước 3, bước 4 của trình tự đầu tư rồi dừng, để đấy. Có nhiều dự án sau 3-4 năm không triển khai, có dự án hơn 10 năm không biết khi nào khởi động lại.
Giám đốc Sở Tài nguyên-Môi trường (TNMT) Phạm Quốc Ka cho biết: tình trạng dự án chậm triển khai có nhiều nguyên nhân, chủ yếu là năng lực tài chính của một số chủ đầu tư yếu kém nhưng vẫn tìm mọi cách để được chấp thuận đầu tư nhằm chuyển nhượng kiếm lời trên danh nghĩa liên doanh, liên kết. Trong khi đó, công tác quản lý việc thực hiện các dự án đầu tư có sử dụng đất còn thiếu chặt chẽ. Hiện nay, việc thực hiện các chính sách giao đất, cho thuê đất thiếu các quy định đánh giá năng lực tài chính của doanh nghiệp. Công tác giám sát, kiểm tra, đôn đốc doanh nghiệp thực hiện các trình tự, thủ tục đầu tư dự án theo thời gian quy định chưa sâu sát. Dẫn tới tình trạng doanh nghiệp đăng ký lập dự án, nhận đất rồi bỏ lửng, gây lãng phí đất đai và mất cơ hội của nhiều nhà đầu tư khác. Trước thực tế này, Sở TNMT, phối hợp các quận, huyện rà soát những dự án chậm triển khai thực hiện trên cơ sở đó có biện pháp quản lý, xử lý phù hợp.
Rà soát, chấm dứt dự án dở dang
Thực hiện Nghị quyết 06/2016 của HĐND thành phố về việc thu hồi đất do vi phạm pháp luật đất đai, Sở TNMT phối hợp các quận, huyện rà soát và đề xuất xử lý những dự án chậm triển khai. Từ đầu năm đến nay, Sở rà soát hơn 115 địa điểm, trong đó, có 36 dự án với diện tích 375,26 ha chưa GPMB.
Để chấm dứt tình trạng dự án “lửng lơ”, để ngỏ không rõ thời gian và khả năng thực hiện, Sở TNMT tiến hành phân loại vi phạm, có biện pháp thu hồi, xử lý phù hợp. Trong số 36 dự án có thông báo dừng triển khai, có 19 dự án có thông báo thu hồi đất hoặc quyết định giao đất, cho thuê đất của UBND thành phố. Sở TNMT phối hợp với các Sở Xây dựng, Kế hoạch-Đầu tư thực hiện rà soát, trên cơ sở đó, triển khai các bước để huỷ bỏ giá trị pháp lý giấy chứng nhận đầu tư, quyết định phê duyệt quy hoạch chi tiết dự án….Còn lại 17 dự án mới thực hiện đến các bước chấp thuận chủ trương đầu tư, công văn giới thiệu địa điểm thực hiện dự án, Sở TNMT chủ động rà soát hồ sơ pháp lý báo cáo UBND thành phố dừng thực hiện. Đến nay, UBND thành phố có quyết định việc dừng thực hiện 5 dự án, diện tích 87,7 ha. 31 dự án còn lại, Sở TNMT tiếp tục phối hợp với đơn vị, ngành liên quan thực hiện các thủ tục chấm dứt thực hiện.
Về lâu dài, thành phố sẽ áp dụng việc giao đất, cho thuê đất thông qua đấu giá quyền sử dụng đất đối với những đối tượng không thuộc quy định tại điều 118 Luật Đất đai. Thực hiện Nghị định 118/2015 của Chính phủ, thành phố xem xét việc ký quỹ đối với các nhà đầu tư khi được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện dự án. Mức ký quỹ được tính bằng tỷ lệ phần trăm trên vốn của dự án đầu tư theo nguyên tắc lũy tiến từng phần như sau: mức ký quỹ là 3% với phần vốn đến 300 tỷ đồng; 2% với phần vốn hơn 300 tỷ đồng đến 1.000 tỷ đồng; 1% với phần vốn trên 1.000 tỷ đồng.Khoản ký quỹ bảo đảm thực hiện dự án được hoàn trả cho nhà đầu tư theo tiến độ thực hiện dự án đầu tư, trừ trường hợp không được hoàn trả. Việc có một khoản vốn đầu tư được dùng để ký quỹ thúc đẩy việc thực hiện dự án nhanh chóng và hiệu quả, tránh tình trạng dự án “để ngỏ”, gây lãng phí, thất thoát tài sản.
Nguyên Mai
