Việc khai thác giá trị văn hóa cộng đồng làm nền tảng phát triển du lịch là hướng đi bền vững, giúp xã Kiến Thụy xây dựng mô hình làng xã văn minh, hiện đại và giàu bản sắc.

Từ lâu, Kiến Thụy vốn nổi tiếng với những giá trị văn hóa làng xã đặc trưng, nơi lưu giữ nhiều nếp sống đẹp, các hội nhóm văn nghệ dân gian và những không gian sinh hoạt cộng đồng gắn kết. Thay vì phụ thuộc vào những dự án đầu tư lớn từ bên ngoài, xã Kiến Thụy đang chủ động thực hiện kế hoạch “Ra mắt mô hình Công viên sinh thái, nghệ thuật, âm nhạc Kiến Thụy” và các câu lạc bộ văn nghệ, thể dục thể thao. Đây được xem là bước đi chiến lược, định hướng phát triển du lịch tự thân dựa trên chính tiềm năng văn hóa nội tại của địa phương.
Tại xã Kiến Thụy, những năm gần đây, phong trào văn nghệ quần chúng phát triển mạnh mẽ. Từ các câu lạc bộ văn nghệ thôn Xuân La đến các hội, nhóm tại Cẩm La, Trà Phương… đều duy trì nếp sinh hoạt đều đặn. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở các buổi giao lưu nội bộ, giá trị văn hóa này sẽ khó lan tỏa.
Việc UBND xã Kiến Thụy triển khai kế hoạch tổ chức Chương trình nghệ thuật đường phố vào các tối cuối tuần tại Lầu Bát Giác (Công viên Núi Đối) là nỗ lực cụ thể hóa chủ trương phát triển du lịch gắn với đời sống.
Không còn là những sân khấu dàn dựng xa cách, nghệ thuật đường phố tạo ra sự tương tác trực tiếp giữa người diễn và khán giả. Đây chính là cách làm “du lịch tự thân” hiệu quả: người dân vừa là người thụ hưởng, vừa là “diễn viên” quảng bá vẻ đẹp quê hương.
Phó Chủ tịch UBND xã Kiến Thụy Nguyễn Thị Hồng Vân cho biết: “Phát triển du lịch không nhất thiết phải có những kỳ quan thế giới. Tại Kiến Thụy, du lịch chính là đời sống hằng ngày của bà con được nâng tầm và tổ chức bài bản. Chúng tôi muốn thông qua mô hình nghệ thuật đường phố để tạo ra không gian văn hóa mở, nơi người dân tự hào giới thiệu sản vật, nếp sống và bản sắc địa phương tới du khách, từ đó hình thành các điểm đến vệ tinh cho du lịch thành phố”.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Văn Hùng, người dân thôn Xuân La chia sẻ: “Khi nghe xã triển khai kế hoạch ra mắt mô hình công viên âm nhạc và nghệ thuật, bà con rất phấn khởi. Chúng tôi không chỉ có nơi để tập luyện, nâng cao sức khỏe mà còn có cơ hội để biểu diễn những làn điệu dân ca, những trò chơi dân gian vốn là truyền thống của làng mình. Khi du khách đến, họ sẽ thấy một Kiến Thụy vừa truyền thống, vừa trẻ trung, năng động”.
Buổi biểu diễn tối 27/6 vừa qua thu hút sự tham gia hưởng ứng của hàng nghìn người dân và du khách được coi là thành công bước đầu của mô hình Công viên sinh thái, nghệ thuật, âm nhạc Kiến Thụy.
Sự thay đổi về tư duy “khai thác các giá trị văn hóa bản địa để làm du lịch” này của địa phương cũng nhận được sự hưởng ứng từ phía doanh nghiệp lữ hành. Bà Trần Thị Lan, đại diện một đơn vị lữ hành tại Hải Phòng nhận định: “Xu hướng du khách hiện nay là tìm về những trải nghiệm mang tính địa phương sâu sắc. Họ không muốn xem những chương trình biểu diễn chuyên nghiệp nhưng công nghiệp. Họ muốn được hòa mình vào không gian mà ở đó người dân bản địa thực sự làm chủ. Nếu Kiến Thụy duy trì được các chương trình nghệ thuật đường phố đều đặn, đây sẽ là 'điểm chạm' văn hóa rất giá trị trong các tour du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm ngoại thành”.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, xã Kiến Thụy đã có những bước đi bài bản. Không chỉ đầu tư về hạ tầng tại Công viên Núi Đối, xã còn huy động sự tham gia của các đơn vị như Công an xã, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên… để mỗi đêm diễn là một sự kiện đặc sắc riêng biệt. Sự phối hợp giữa các đơn vị không chỉ bảo đảm an ninh, cảnh quan mà còn tạo ra sự đa dạng trong nội dung biểu diễn, từ ca múa nhạc truyền thống đến các loại hình hiện đại như hiphop, khiêu vũ thể thao, trình diễn thời trang.

Việc xã hội hóa kinh phí tổ chức cũng là bài học lớn. Thay vì phụ thuộc vào ngân sách, địa phương tạo ra cơ chế để doanh nghiệp trên địa bàn đồng hành thông qua việc tài trợ hoặc hỗ trợ cơ sở vật chất. Điều này chứng tỏ sự gắn kết chặt chẽ giữa chính quyền – người dân – doanh nghiệp trong mục tiêu phát triển kinh tế du lịch.
Tuy nhiên, để du lịch thực sự trở thành “nguồn thu” cho làng xã, Kiến Thụy cần nhìn nhận bài toán lâu dài. Đó là việc kết nối các điểm biểu diễn văn hóa với các di tích lịch sử và các cơ sở sản xuất nông nghiệp, làng nghề trên địa bàn. Khi du khách đến với Kiến Thụy vào cuối tuần, họ không chỉ thưởng thức nghệ thuật tại Lầu Bát Giác mà còn có thể tham quan các mô hình nông nghiệp công nghệ cao, các di tích nổi tiếng của địa phương.
Đồng chí Nguyễn Thị Hồng Vân khẳng định thêm: “Chúng tôi sẽ tổ chức đánh giá nghiêm túc sau mỗi đêm diễn, lắng nghe góp ý từ nhân dân và du khách để hoàn thiện hơn. Quan trọng nhất, văn hóa phải là gốc rễ. Khi người dân đã yêu và tự hào về bản sắc của mình, họ sẽ là những hướng dẫn viên du lịch nhiệt tình và trung thực nhất”.
Việc đánh thức tiềm năng du lịch từ văn hóa làng xã không chỉ là câu chuyện của ngành văn hóa, mà là câu chuyện của sự thay đổi tư duy làm kinh tế từ cộng đồng. Với nền tảng văn hóa vững chắc và sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền xã, Kiến Thụy đang đi đúng hướng trên lộ trình xây dựng một mô hình phát triển du lịch từ chính những giá trị văn hóa bản địa, nơi mỗi con người là một đại sứ văn hóa, góp phần làm giàu thêm bức tranh du lịch chung của thành phố Hải Phòng.
THU HẰNG