Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa 14: Phiên chất vấn diễn ra sôi nổi, thẳng thắn

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và các đại biểu dự phiên họp. 

Ngày 6-11, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 10, họp phiên toàn thể tại hội trường, các đại biểu Quốc hội tiến hành phiên chất vấn; lãnh đạo Chính phủ và các bộ, ngành trả lời chấn vấn về nhiều vấn đề nhân dân và cử tri quan tâm.

Chất vấn trong 2,5 ngày

Phát biểu mở đầu phiên chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết: Hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn sẽ diễn ra trong 2,5 ngày. Đây là phiên chất vấn cuối cùng của nhiệm kỳ nên Quốc hội không tiến hành lựa chọn nhóm vấn đề và tập trung chất vấn 4 thành viên Chính phủ như thường lệ, thay vào đó là chất vấn và trả lời chất vấn việc thực hiện các nghị quyết về giám sát chuyên đề, các nghị quyết về chất vấn và trả lời chất vấn của Quốc hội từ đầu nhiệm kỳ khóa 14 và một số nghị quyết về chất vấn và trả lời chất vấn khóa 13.

 Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu phát huy tinh thần chủ động, sâu sát, làm rõ vấn đề hạn chế, nhiệm vụ chưa hoàn thành, rõ nguyên nhân, trách nhiệm và đề ra giải pháp để xây dựng nghị quyết chuyển giao tới Quốc hội khoá sau theo dõi, giám sát…

Ngay sau đó, Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình, Chánh án Tòa án nhân dân (TAND) tối cao Nguyễn Hòa Bình, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) tối cao Lê Minh Trí lần lượt trình bày các báo cáo thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về giám sát chuyên đề và chất vấn trong nhiệm kỳ khóa 14 và một số nghị quyết trong nhiệm kỳ khóa 13.

Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc trình bày báo cáo tổng hợp ý kiến thẩm tra của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội về những nội dung trên, trước khi đại biểu Quốc hội chất vấn các thành viên Chính phủ, Chánh án TAND tối cao và Viện trưởng VKSND tối cao.

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ trả lời chất vấn. Ảnh: Chinhphu.vn

Rà soát kinh phí xây dựng chương trình giáo dục phổ thông mới

Trước khi bắt đầu phần chất vấn và trả lời chất vấn, có 102 đại biểu đăng ký chất vấn. Tại phiên chất vấn, nhiều đại biểu Quốc hội đặt câu hỏi với Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ về vấn đề đầu tư kinh phí đổi mới sách giáo khoa và ban hành hướng dẫn thực hiện nội dung về khối lượng văn hóa dạy trong các trường nghề. Đại biểu Nguyễn Lân Hiếu (Đoàn An Giang) nêu câu hỏi về kinh phí thực tế chi trả từ ngân sách quốc gia và vay từ Ngân hàng Thế giới (World Bank) để thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới, biên soạn sách giáo khoa, tài liệu và tổ chức tập huấn.

Trả lời đại biểu, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho biết: Chính phủ phê duyệt kinh phí dự án đổi mới chương trình giáo dục phổ thông mới tổng thể là 80 triệu USD, trong đó gồm 77 triệu USD vay ODA, 3 triệu USD vốn đối ứng. Trong dự án, như thiết kế ban đầu, có 16,5 triệu USD dành cho biên soạn sách giáo khoa, nhưng Bộ Giáo dục và Đào tạo báo cáo Chính phủ, Chính phủ báo cáo Quốc hội không sử dụng đến khoản tiền này, mà huy động xã hội hoá. Do vậy, khoản 16,5 triệu USD này vẫn để trong tài khoản của Ngân hàng Thế giới. Cộng với các chi phí tiết kiệm khác qua rà soát, Bộ trả lại tổng số tiền là 29,7 triệu USD.

Tới đây, Bộ tiếp tục thực hiện chủ trương về xã hội hóa trong xây dựng sách giáo khoa, đồng thời tăng cường kiểm soát chất lượng sách giáo khoa, tiết kiệm chi ngân sách cho biên soạn sách giáo khoa. Trường hợp không có bộ sách xã hội hóa nào của các nhà xuất bản thì lúc ấy Bộ sẽ tổ chức thực hiện theo Nghị quyết 122/2020 của Quốc hội.

Trả lời câu hỏi của đại biểu Nguyễn Thị Thu Dung (Đoàn Thái Bình) về nguyên nhân chậm ban hành hướng dẫn khối lượng văn hóa dạy trong các trường nghề, trong khi Luật Giáo dục nghề nghiệp thi hành được 5 năm. Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ khẳng định: Khối lượng văn hóa được dạy trong các trường phổ thông, trường bổ túc văn hóa, trường nghề hết sức phức tạp. Bộ chỉ đạo các ban soạn thảo tính toán phù hợp. Trong quá trình chuẩn bị thông tư hướng dẫn, Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội yêu cầu các trường nghề vẫn dạy theo chương trình quy định. Hiện 2 bộ đang tích cực phối hợp nhằm sớm ban hành thông tư, cố gắng cao nhất để khi thông tư được ban hành thực sự mạch lạc, có tính thực tế và khả thi.

Quang cảnh phiên họp.

“Nóng” vụ việc tại Trường đại học Tôn Đức Thắng

Vụ việc tại Trường đại học Tôn Đức Thắng là vấn đề được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm đặt câu hỏi tại phiên chất vấn sáng 6-11. Đại biểu Lê Thanh Vân (Đoàn Cà Mau) hỏi: “Việc cách chức Hiệu trưởng Trường đại học Tôn Đức Thắng của Tổng Liên đoàn Lao động ViệtNamcó đúng thẩm quyền theo quy định của Luật Giáo dục đại học?”. Trả lời đại biểu, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam khẳng định, Chính phủ ủng hộ mô hình tự chủ thực hiện ở trường đại học này. Theo quy định của Luật Giáo dục đại học, Hội đồng trường là cơ quan quyền lực của trường đại học. “Việc cách chức hiệu trưởng, phải được Hội đồng trường quyết định, sau đó báo cáo cơ quan chủ quản là Tổng Liên đoàn Lao động ViệtNam. Như vậy, khi có Hội đồng trường, việc Tổng Liên đoàn Lao động ViệtNamđơn phương xử lý Hiệu trưởng Trường đại học Tôn Đức Thắng mà không thông qua Hội đồng trường là không đúng luật”.

Tuy nhiên, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam giải thích thêm, ở thời điểm kỷ luật ông Lê Vinh Danh, Hiệu trưởng Trường đại học Tôn Đức Thắng, Hội đồng trường hết nhiệm kỳ hoạt động, trong khi Hội đồng trường nhiệm kỳ mới chậm được kiện toàn. Nói cách khác, thời điểm kỷ luật ông Lê Vinh Danh thì Trường đại học Tôn Đức Thắng đang không có Hội đồng trường.

Điều hành phiên chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đề nghị Phó thủ tướng Vũ Đức Đam trả lời thẳng: Tổng Liên đoàn có thẩm quyền với việc kỷ luật Hiệu trưởng Trường đại học Tôn Đức Thắng hay không? Phó thủ tướng khẳng định lại, theo Luật Giáo dục đại học thì việc kỷ luật này không đúng thẩm quyền. Phó thủ tướng Vũ Đức Đam cho biết Chính phủ cử Thứ trưởng Bộ Giáo dục- Đào tạo vào Trường đại học Tôn Đức Thắng làm việc, trước hết là kiện toàn Hội đồng trường theo đúng quy định của Luật Giáo dục đại học để tháo gỡ, giải quyết vướng mắc.

Chưa hoàn toàn hài lòng, đại biểu Lê Thanh Vân tiếp tục tranh luận, nêu quan điểm Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam có quyền kỷ luật viên chức do mình quản lý, nhưng thẩm quyền quyết định trong trường hợp này thuộc Hội đồng Trường đại học Tôn Đức Thắng. Đại biểu đề nghị các cơ quan, bộ, ngành có các đại học trực thuộc tôn trọng mô hình, quy định về tự chủ đại học.

Sẽ triển khai rộng mạng 5G trong năm 2021

Về vấn đề quản lý báo chí, trả lời câu hỏi của đại biểu Phan Thị Minh Hiền (Đoàn Phú Yên), Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh, cơ quan báo chí là cơ quan ngôn luận của các cơ quan, tổ chức, phải bám theo tôn chỉ, mục đích. “Có ý kiến cho rằng hoạt động theo tôn chỉ mục đích sẽ hạn chế báo chí chống tham nhũng, tôi xin khẳng định điều này không hạn chế việc chống tham nhũng của báo chí. Tuy nhiên, trường hợp phóng viên không tác nghiệp đúng tôn chỉ mục đích thì phải xử lý vi phạm”- Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nêu rõ.

Về tình trạng báo chí “sáng đăng, trưa gặp, chiều gỡ”, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, tình trạng này rộ lên trong năm 2017, mỗi tuần có hàng chục vụ được phát hiện. Năm 2018, Bộ có công cụ nhận diện các bài viết “sáng đăng, chiều gỡ” để phát hiện, xử lý vi phạm, hiện việc này giảm hẳn.

Về vấn đề tin giả, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng, đó là vấn nạn toàn cầu, diễn ra nhiều trên mạng xã hội. Bộ xác định “làm sạch” thông tin mạng là nhiệm vụ trọng tâm, làm rất quyết liệt cả về thể chế, công cụ quản lý. Hiện nước ta đã có trung tâm giám sát xử lý an toàn thông tin mạng quốc gia, mỗi ngày có thể rà soát, phân tích để xử lý khoảng 300 triệu tin giả, tin xấu, độc. Cùng với đó, Bộ phối hợp Facebook, Youtube để gỡ bỏ các thông tin xấu, độc. Số lượng gỡ bỏ thông tin xấu, độc của Facebook năm 2020 tăng 30 lần so với năm 2017; số video xấu độc trên YouTube được gỡ bỏ trong năm 2020 tăng 8 lần so với năm 2017. Từ đầu năm tới nay, Bộ phối hợp với các cơ quan chức năng xử lý hàng trăm trường hợp tin sai, tin giả…

Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông đề nghị tổ chức, người dân phát hiện video xấu độc cần thông báo tới cơ quan chức năng qua đường dây nóng để xử lý. Tới đây, Bộ sẽ phối hợp cùng Youtube xử lý 100% số video xấu độc. Năm 2021 sẽ có công cụ để phát hiện, xử lý video xấu độc, chắc chắn sẽ giảm được tình trạng này.

Trả lời câu hỏi của đại biểu Nguyễn Lân Hiếu (Đoàn An Giang) về việc triển khai mạng 5G của Việt Nam hiện nay có chậm trễ không, giải pháp nào để hạn chế tối đa sự tốn kém, lãng phí khi triển khai trên diện rộng, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết: Việc triển khai mạng 5G không chậm. Quá trình thử nghiệm kỹ thuật trong năm 2019. Năm 2020, khi Liên minh Viễn thông thế giới công bố chuẩn, chúng ta tiến hành thử nghiệm thương mại, tức là bắt đầu kinh doanh có thu phí. Năm 2021, sẽ triển khai diện rộng, khi đó sẽ có thiết bị 5G Việt Nam, chắc chắn chất lượng tốt, giá rẻ hơn và tiết kiệm chi phí cho nhà mạng- Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh.

Xử lý nghiêm sai phạm, tiêu cực nếu có

Chiều 6-11, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm mở đầu phiên chất vấn và trả lời chất vấn của các đại biểu về việc chậm ban hành quyết định danh mục hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia; tình trạng tội phạm giết người gia tăng; một số tiêu cực của lực lượng Công an ở cơ sở; tạo điều kiện cho luật sư tham gia tố tụng trong giai đoạn điều tra…

Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội. Ảnh: Chinhphu.vn

Đại biểu Trần Thị Dung (Đoàn Điện Biên) chất vấn Bộ trưởng Bộ Công an về việc chậm ban hành quyết định danh mục hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia theo quy định của Luật An ninh mạng. Trả lời đại biểu, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm cho biết: Ngay sau khi Quốc hội thông qua Luật An ninh mạng, Bộ Công an tích cực xây dựng các văn bản liên quan để triển khai thực hiện. Bộ tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định số 04 ngày 27-12-2019 quy định về trình tự, thủ tục áp dụng một số biện pháp bảo đảm an ninh mạng. Hiện Luật và Nghị định số 04 đã đi vào cuộc sống.

Trả lời chất vấn của đại biểu Lưu Bình Nhưỡng (Đoàn Bến Tre) về các biện pháp xử lý tiêu cực của công an ở cơ sở, Bộ trưởng Bộ Công an khẳng định, hành vi tiêu cực của một số cán bộ, chiến sĩ công an cơ sở “nếu có chỉ là trường hợp cá biệt”. Quan điểm của Bộ Công an là kiên quyết xử lý các sai phạm, tiêu cực. Bộ thực hiện nhiều biện pháp để phòng ngừa, chấn chỉnh, xử lý các sai phạm, tiêu cực của cán bộ, chiến sĩ; không bao che, bất kể trường hợp nào. Bộ trưởng Tô Lâm đề nghị, nếu đại biểu Quốc hội và cử tri, nhân dân phát hiện trường hợp cán bộ, chiến sĩ có tiêu cực, vi phạm, cần sớm trao đổi, thông tin đến với Bộ Công an và cơ quan công an các cấp. Bộ Công an sẵn sàng tiếp nhận thông tin để xác minh, đánh giá, xử lý kịp thời, có thông báo rộng rãi với nhân dân- Bộ trưởng Tô Lâm khẳng định..

Về câu hỏi của đại biểu Bùi Quốc Phòng (Đoàn Thái Bình) về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật năm 2020, Bộ trưởng Tô Lâm cho biết, gần đây tội phạm giết người do nguyên nhân xã hội có chiều hướng gia tăng. Năm 2020, cả nước xảy ra 1.113 vụ, tăng 7% so với cùng kỳ năm 2019, trong đó 212 vụ do người thân trong gia đình giết hại lẫn nhau; tình hình này thể hiện nhiều vấn đề đáng lo ngại về đạo đức xã hội xuống cấp.

Trước mắt, để hạn chế tội phạm này, Bộ Công an đề nghị các cấp, ngành cùng lực lượng Công an tăng cường nắm tình hình, phối hợp giải quyết hòa giải mâu thuẫn trong nhân dân ngay từ khi mới phát sinh; quản lý, giáo dục, cảm hóa các loại đối tượng, không để nảy sinh tội phạm. Lực lượng Công an tiếp tục tăng cường, nâng cao hiệu quả hoạt động ở địa phương, cơ sở, nhất là hoạt động của công an cấp xã, cấp phường, góp phần giải quyết các mâu thuẫn phát sinh ngay từ cơ sở; ngăn ngừa điều kiện nảy sinh tội phạm, đặc biệt tội phạm trong khuôn khổ từng gia đình; quản lý tốt những đối tượng như ngáo đá, tâm thần…

Liên quan đến chất vấn của đại biểu Quốc hội về việc tạo điều kiện thuận lợi cho luật sư được tham gia tố tụng, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, các cơ quan điều tra luôn luôn tạo điều kiện cho luật sư tham gia tố tụng trong giai đoạn điều tra theo đúng quy định của pháp luật.

Làm rõ hơn vấn đề này, Chánh án TAND tối cáo Nguyễn Hòa Bình nhấn mạnh, nhiệm vụ của tòa án trong các bản án hành chính là ra quyết định đúng thời hạn, đúng quy định. Trong quá trình xét xử, Tòa án sẽ tạo môi trường tranh tụng thuận lợi cho các bên. Tòa án không phải chủ thể tranh tụng. Chánh án Tòa án nhân dân tối cao nêu rõ, luật sư cần thực hiện đúng pháp luật trong biện luận là con đường đi đến công lý. “Chúng tôi chỉ đạo toàn hệ thống không hạn chế thời gian tranh tụng và tất cả vấn đề trong tranh tụng cần được giải quyết tại tòa”- Chánh án Nguyễn Hòa Bình khẳng định.

Bộ trưởng, Chủ nhiệm VPCP Mai Tiến Dũng trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội. Ảnh: Chinhphu.vn

9 nhóm giải pháp phòng, chống thiên tai

Cuối phiên chất vấn và trả lời chất vấn chiều 6-11, Phó thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng trả lời chất vấn về một số vấn đề thuộc thẩm quyền. Trong đó, Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng nêu 9 nhóm giải pháp để phòng, chống thiên tai trong thời gian tới. Theo đó, về các nhiệm vụ lâu dài, Chính phủ tiếp tục hoàn thiện thể chế liên quan đến phòng, chống thiên tai; đặc biệt tập trung xây dựng các nghị định hướng dẫn Luật Phòng, chống thiên tai; rà soát lại các kịch bản biến đổi khí hậu để từ đó làm cơ sở xây dựng các phương án ứng phó; tập trung xây dựng chiến lược phòng, chống thiên tai giai đoạn 2021 - 2030; xây dựng các quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch ngành, lĩnh vực, quy hoạch đô thị, quy hoạch tỉnh gắn với ứng phó biến đổi khí hậu và chống phòng, chống thiên tai. Trên cơ sở đó, Chính phủ xây dựng kế hoạch thực hiện quy hoạch, lựa chọn các dự án ưu tiên để đầu tư trong giai đoạn đảm bảo mục tiêu đa mục tiêu, gắn phòng, chống thiên tai; xây dựng các bản đồ cảnh báo khu vực có nguy cơ lũ ống, lũ quét, sạt lở đất nguy hiểm với tỷ lệ thích hợp. Vấn đề này được Chính phủ chỉ đạo, được triển khai, nhưng mới chỉ xây dựng được bản đồ với tỷ lệ lớn, chưa xác định chính xác các điểm nguy hiểm để sơ tán dân. Trên cơ sở bản đồ, sẽ quy hoạch, phân bổ lại, bố trí lại dân cư và có những chủ trương đầu tư để bảo đảm an toàn cho người dân. Đồng thời xây dựng hệ thống cảnh báo sớm để kịp thời sơ tán khẩn cấp trước khi có sạt lở đất, lũ quét. Đây là kinh nghiệm của các quốc gia như Nhật Bản, Hoa Kỳ…. Tiếp tục đầu tư chương trình nhà vượt lũ của các tỉnh duyên hải miền Trung từ Thanh Hóa đến Bình Thuận. Trong thời gian tới, Quốc hội cần bố trí cụ thể nguồn lực trong trung hạn 2021- 2025 để triển khai thực hiện; tiếp tục nâng cao năng lực của các lực lượng tham gia phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, trong đó tăng cường tính chuyên nghiệp Trung ương đến cơ sở.../.