(HPĐT)- Là một trong 3 thành phố lớn của cả nước với hệ thống y tế phát triển, cũng như đối mặt nhiều áp lực, song theo thống kê của Bộ Y tế, từ đầu năm 2021 đến hết ngày 30-6-2022, Hải Phòng chỉ có 128 cán bộ, nhân viên y tế xin nghỉ việc, trong khi con số này tại thành phố Hồ Chí Minh là 2.035 người và tại Hà Nội là 1.032 người. Vượt qua những khó khăn, các cơ sở y tế Hải Phòng đang có cách làm riêng để giữ chân người thầy thuốc, không để chảy máu “chất xám”.
Cán bộ, nhân viên Trung tâm Y tế quận Ngô Quyền trong thời gian cao điểm phòng, chống dịch COVID-19.
Yên tâm công tác
Ra trường gần 10 năm, bác sĩ Phạm Thị Bích Thủy, sinh năm 1991, hiện là Trạm trưởng Trạm y tế phường Đằng Giang (quận Ngô Quyền) vẫn yêu nghề, bám việc, dù tổng mức thu nhập chưa đầy 7 triệu đồng/tháng. Gần 3 năm (2020-2022) chống dịch COVID-19 vừa qua là thử thách lớn với nữ bác sĩ trẻ, bởi chị vừa nuôi con nhỏ 2 tuổi, vừa bảo đảm công tác phòng, chống dịch trên địa bàn đông dân với 21 nghìn người. Thu nhập thấp, áp lực công việc lớn, song bác sĩ Thủy chưa bao giờ có ý định bỏ nghề. Nói về động lực gắn bó với nghề suốt những năm qua, chị chia sẻ, đó là “tình yêu nghề và môi trường làm việc”. Tại Trung tâm y tế quận Ngô Quyền và những trạm Y tế phường trực thuộc, những bác sĩ trẻ như chị được tạo mọi điều kiện để sáng tạo, áp dụng kiến thức, cách làm mới trong công việc. Bởi thế dù đời sống vật chất còn khó khăn, song đời sống tinh thần lại đủ đầy khiến anh chị em vẫn yêu nghề, đam mê cống hiến.
Còn với bác sĩ trẻ Phạm Quốc Hoa, Khoa phẫu thuật lồng ngực tim mạch (Bệnh viện hữu nghị Việt- Tiệp), anh cảm thấy may mắn khi được làm việc tại môi trường này từ 5 năm qua. Hiện anh đang được bệnh viện cử đi học thạc sĩ hệ tập trung tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Không chỉ được chi trả học phí, hỗ trợ tiền đi lại Hải PhòngHà Nội, anh còn được hưởng nguyên lương, thưởng hằng tháng, các chế độ lễ, Tết theo chế độ. “Những chính sách trong đào tạo nhân lực, bảo đảm nguồn thu nhập cho đội ngũ y, bác sĩ của bệnh viện chính là động lực để anh yên tâm làm việc, tập trung học tập, trau dồi kiến thức, sau đó trở lại cống hiến và tận tâm hơn với người bệnh, với cơ sở này”- Bác sĩ Hoa chia sẻ.
Thay đổi trong tư duy
Theo thống kê của Bộ Y tế, có khá nhiều lý giải về tình trạng nhân viên y tế rời khỏi môi trường y tế công lập, bỏ nghề, nhưng tựu trung có 3 nguyên nhân chính: Áp lực công việc nặng nề; điều kiện làm việc kém, nhất là ở cơ sở y tế tuyến huyện, xã; thu nhập không tương xứng. Để khắc phục thực tế trên, các bệnh viện, các cơ sở y tế tại Hải Phòng đang có những giải pháp phù hợp, biến khó khăn thành động lực.
Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp là bệnh viện đầu tiên trên cả nước tiên phong thực hiện tự chủ tài chính. Đây là thử thách nhưng cũng là cơ hội thực hiện những bước đi mạnh dạn để “cởi trói” cho các đơn vị y tế công, chủ động đổi mới, tạo môi trường làm việc tốt hơn, tăng thu nhập cho cán bộ nhân viên, giảm tình trạng chảy máu “chất xám” trong khối Y tế công lập. TS-BS Nguyễn Thế May, Phó giám đốc Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp thông tin: Sau gần 5 năm (2018-2023) thực hiện tự chủ tài chính nhóm 1, với hàng loạt những chính sách hợp lý, quyết liệt của Ban lãnh đạo bệnh viện, cơ sở vật chất, điều kiện làm việc của đội ngũ y, bác sĩ được cải thiện rõ rệt, hiệu suất công việc được nâng cao, môi trường làm việc tốt, mọi người đểu được trọng dụng, tạo điều kiện phát triển, thu nhập trung bình của nhân viên bệnh viện tăng 10% mỗi năm, hiện đạt bình quân 21 triệu đồng/người/tháng. Cùng với đó, việc mạnh dạn đầu tư trang thiết bị kỹ thuật hiện đại không chỉ giúp phục vụ người bệnh tốt hơn, mà còn tạo môi trường thuận lợi để các y, bác sĩ nâng cao tay nghề, triển khai kỹ thuật mới, chuyên sâu, nâng cao chất lượng chuyên môn đáp ứng nhu cầu ngày càng cao trong công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân.
Là một trong các trung tâm y tế không có nhân viên y tế xin nghỉ việc, phương án của Ban giám đốc Trung tâm Y tế quận Ngô Quyền là xây dựng môi trường làm việc tạo điều kiện khích lệ nhân viên. Giám đốc Trung tâm Vũ Thị Lượng cho biết: Toàn đơn vị và các trạm y tế phường có 127 lao động, trong đó chỉ có 19 bác sĩ, phụ trách tới 165.000 người dân trên địa bàn quận. Khối lượng công việc lớn, trong khi điều kiện cơ sở vật chất thiếu thốn, lạc hậu. Theo quy định, tương ứng quy mô số dân trên, Trung tâm Y tế quận được bố trí diện tích rộng từ 1.500 m2 đến 2.000 m2 để làm việc, nhưng thực tế chỉ có gần 300 m2 với tòa nhà 2 tầng như hiện nay. Do vậy, Ban lãnh đạo trung tâm thường xuyên động viên, gặp gỡ, biểu dương, khen thưởng kịp thời từng cá nhân nỗ lực cống hiến, tạo môi trường gắn kết người lao động từ tình yêu với nghề và đồng nghiệp. Theo quyết định của UBND thành phố, Trung tâm Y tế quận Ngô Quyền là một trong 4 trung tâm y tế cấp quận huyện dần thực hiện tự chủ tài chính nhóm 3 giai đoạn 2022- 2026. Trung tâm xác định đây sẽ là giải pháp góp phần tháo gỡ những vướng mắc, bất cập hiện nay, từng bước nâng cao chất lượng và phát triển đội ngũ y tế tại tuyến cơ sở.
Tiếp sức kịp thời
Ngày 15-2 vừa qua, Chính phủ vừa ban hành Nghị định 05/2023/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 56/2011/NĐ-CP quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với công chức, viên chức công tác tại các cơ sở y tế công lập. Theo đó, mức phụ cấp được nâng từ 40% lên 100% áp dụng đối với viên chức thường xuyên, trực tiếp làm chuyên môn y tế dự phòng (bao gồm cả kiểm dịch y tế biên giới); làm chuyên môn y tế tại trạm y tế xã, phường, thị trấn, phòng khám đa khoa khu vực, trung tâm y tế huyện, quận, thị xã, bệnh viện tuyến huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh... trong 2 năm (2023- 2024). Tại Hải Phòng, ngày 20-7-2022, HĐND thành phố ban hành Nghị quyết số 05/2022/NQ-HĐND về mức chi thu nhập bình quân tăng thêm cho cán bộ, công chức, viên chức làm việc trong các các cơ quan chính quyền, Đảng, đoàn thể do thành phố quản lý, trong đó có người lao động tại các cơ sở y tế công lập hiện nay. Từ đó cho thấy sự quan tâm thiết thực của thành phố về cải thiện chế độ đãi ngộ đối với đội ngũ nhân viên y tế cơ sở.
Giám đốc Trung tâm y tế quận Hải An Hoàng Văn Nhật bảy tỏ, những nguồn thu nhập tăng thêm nói trên tiếp sức kịp thời cho đội ngũ nhân viên y tế cơ sở bám nghề. Tuy nhiên, về lâu dài, kỳ vọng ngành Y tế sẽ có kế hoạch dài hơi, đầu tư nguồn lực ngân sách nhiều hơn đối với y tế cơ sở, nhất là những trung tâm ngoài lộ trình tự chủ tài chính như tại quận Hải An. Việc quan tâm đầu tư bao gồm cả việc trang cấp thiết bị y tế, cơ sở vật chất cũng như thu hút nguồn y, bác sĩ chất lượng cao về tuyến cơ sở công tác. Hiện, đơn vị gồm cả Bệnh viện đa khoa quận Hải An, khối y tế phường, kế hoạch hóa dân số, với 150 người phục vụ khoảng 150.000 người dân. Từ cơ sở vật chất nghèo nàn, xuống cấp tới chất lượng nhân lực chưa đáp ứng kịp yêu cầu khám chữa bệnh, phòng chống dịch bệnh của người dân.
Ngày 1-1-2024 tới đây, Luật Khám bệnh, chữa bệnh (sửa đổi) có hiệu lực thi hành với hàng loạt các quy định mới tháo gỡ những nút thắt trong việc đấu thầu, mua sắm thiết bị y tế, cũng như mở hướng xây dựng môi trường làm việc tốt hơn cho đội ngũ y, bác sĩ. Trước đó, Nghị quyết 46-NQ/TW ngày 23-2-2005 của Bộ Chính trị về công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới và Nghị quyết 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa 6 nêu rõ: Nghề y là nghề đặc biệt cần được tuyển chọn, đào tạo, sử dụng và đãi ngộ đặc biệt bởi liên quan trực tiếp tới sức khỏe của người dân. Như vậy, vấn đề đặt ra là các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền sớm có những giải pháp bổ sung chính sách đãi ngộ, giúp đội ngũ y tế yên tâm thực hiện nghề nghiệp, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân. Bản thân cán bộ, nhân viên y tế xác định rõ những động lực khi đến với nghề, luôn suy nghĩ tích cực, giữ lửa nghề, giữ vững phương châm làm việc “Lương y như từ mẫu”./.
bài và ảnh: tuệ minh
