(HPĐT)- 1. Ngày trước mẹ nấu cơm bằng củi nên tôi thường có dịp thưởng thức món cơm cháy. Cơm cháy là do đôi khi mẹ mải việc nọ việc kia nên không cơi kịp than dưới nồi. Lúc nào tôi cũng giành phần cơm cháy để ăn. Bởi cơm cháy giòn tan như ổ bánh mì nóng, lại có vị thơm rất đặc trưng của hạt lúa chín vàng.
Ảnh: VŨ XUÂN
Ăn cơm cháy không kèm với gì đã giòn ngon. Nhưng thích nhất là ăn cơm cháy chấm với nước kho cá nục. Mùi thơm phức của cơm cháy quyện với mùi cay cay, mằn mặn, beo béo, tanh tanh của nước kho cá nục thật khiến cho vị giác reo vui.
Điều giản dị như thế quả là ký ức đẹp trong tôi. Mới đây, tôi mua hai suất cơm cháy chà bông ở một quán hàng ven đường về ăn cho đỡ ghiền. Tuy nhiên, màu cơm cháy không vàng óng và cơm cháy chà bông không có mùi thơm như ngày xưa, khiến vị giác tôi hụt hẫng. Mùi cơm cháy ngày xưa lại thoang thoảng bay về như làn khói mỏng trong tâm trí tôi.
2. Lúc trời đổ mưa xuống mái tôn nghe lộp độp cũng là lúc cái lạnh lẽo tràn vào bên trong những ngôi nhà nhỏ nằm cạnh bờ sông. Mưa và lạnh kéo dài, người ta thường có tâm lý muốn tìm đến những món ăn nóng hổi, cay nồng để cân bằng thân nhiệt cơ thể. Những ngày như thế, mẹ lại trổ tài làm món ăn có cái tên thật lạ: Món bánh mì “bộ đội”.
Món ăn này chế biến thật đơn giản. Các nguyên liệu làm ra chỉ bao gồm bột mì, nước lạnh, mỡ lợn, gạo. Trước tiên, bột mì được đổ vào tô, thêm nước lạnh vào vừa đủ để nhào nặn bột. Lấy mỡ lợn tẩm đều vào bột mì. Sau đó, mỡ lợn được đổ vào dưới đáy nồi nấu cơm, đặt phần bột mì đã nhào nặn ép vào đáy nồi nấu cơm. Rồi đặt nồi cơm lên bếp lửa vài phút để bột mì được nướng. Tiếp đó, cho nước và gạo đã vo sạch vào, đậy kín nắp rồi đun như khi nấu cơm.
Hai lưu ý khi nấu món ăn này là: Chỉ được ép bột mì chung quanh đáy nồi, còn phần giữa đáy nồi thì bỏ trống, nếu không cơm sẽ không chín, phần bột mì lại dễ bị cháy ở giữa. Món ăn này chỉ ngon khi nấu bằng củi, chứ nấu bằng điện thì không thể chín đều bột mì được.
Khi cơm chín cũng là lúc bột mì chín. Cứ thế, sau khi ăn xong cơm thì gia đình tôi lại có dịp thưởng thức món bánh mì “bộ đội” lạ miệng này. Đối với tôi, món bánh mì “bộ đội” của mẹ làm ngon không kém gì các món ăn đặc sản khác.
Nghe mẹ kể lại, thời đánh Mỹ mẹ tham gia du kích xã rồi tham gia bộ đội pháo binh huyện ở “vùng đất thép” Quảng Trị. Trong thời gian này, mẹ và các chị nuôi quân nhiều lần làm món ăn này để thiết đãi đồng đội. Đó là sự kết hợp giữa việc nướng bánh mì và nấu cơm cùng một lúc để tiếp kiệm thời gian của các chị nuôi quân thời đó.
Bây giờ, nhà tôi đã chuyển sang nấu cơm, nấu thức ăn bằng nồi cơm điện và bếp gas. Lúc mưa gió, thấy thèm thèm món bánh mì “bộ đội”, tôi lại mua bột mì về nhào nặn để chiên bánh bằng dầu ăn, thấy không ngon bằng. Có lẽ nào món bánh mì “bộ đội” với cảm giác dai giòn của bột mì khi được nướng chín đều, vị béo ngậy thơm phức của mỡ lợn và lẫn trong đó là những hạt cơm ngọt lành chỉ còn trong hoài niệm?
NGUYỄN VĂN TOÀN
