80 năm đã trôi qua kể từ khi bom nguyên tử được sử dụng trong chiến tranh, nhưng với những người sống sót, đó là vết sẹo không bao giờ lành.
Ngày 6/8/1945, thế giới chứng kiến một trong những khoảnh khắc đen tối nhất trong lịch sử nhân loại khi Mỹ thả quả bom nguyên tử mang tên Little Boy xuống thành phố Hiroshima, Nhật Bản. Chỉ ba ngày sau, vào 9/8, quả bom thứ hai Fat Man được thả xuống Nagasaki. Đây là kết quả của bốn năm nghiên cứu và phát triển bom nguyên tử của Mỹ, khởi đầu từ sau vụ tấn công Trân Châu Cảng của Nhật Bản năm 1941. Những quả bom này đã cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người chỉ trong chớp mắt: 78.000 người trong tổng số 350.000 cư dân ở Hiroshima và 40.000 trong 240.000 cư dân tại Nagasaki tử vong ngay lập tức. Chỉ một tuần sau, ngày 15/8, Nhật Bản tuyên bố đầu hàng và chính thức ký văn kiện chấm dứt Thế chiến II vào ngày 2/9.
Dù đã trôi qua 80 năm, ký ức về thảm kịch hạt nhân vẫn in sâu trong tâm trí những người sống sót. Kikuyo Nakamura, khi đó 21 tuổi, nhớ lại khoảnh khắc quả bom giáng xuống Nagasaki: ánh sáng chói lòa đầu tiên, sau đó những ngọn núi như bốc cháy. Tại Hiroshima, ông Hiromu chứng kiến ngói mái nhà vỡ vụn, trần nhà xuất hiện lỗ hổng và bầu trời như "trận mưa lửa". Ông vẫn ám ảnh khi nhìn thấy một người đàn ông với làn da lủng lẳng, "thịt chảy xuống như sáp nến". Cảnh tượng kinh hoàng đó là minh chứng sinh động cho sức tàn phá khủng khiếp của bom nguyên tử.
Những nạn nhân may mắn sống sót phải đối mặt với cảnh tượng kinh hoàng và mất mát không tưởng. Michiko Kodama, khi đang trên lớp học, phải trốn dưới gầm bàn khi trần nhà sập xuống và kính vỡ văng khắp nơi. Bố bà đã cõng bà về nhà, trên đường đi, họ chứng kiến nhiều người "da thịt đang tan chảy", một hình ảnh mà bà gọi là "địa ngục hiện ra trước mắt". Chieko Kiriake, 15 tuổi lúc đó, đã phải tham gia chôn cất những nạn nhân ngay trong sân trường khi họ chết vì vết thương quá nặng. Hài cốt của hàng chục nghìn nạn nhân hiện được đặt tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, nhắc nhở hậu thế về thảm kịch không thể quên.
Cuộc sống sau vụ ném bom cũng là một thử thách khắc nghiệt. Những người sống sót mất nhà cửa, phải sinh hoạt trong các lều tạm bợ, thức ăn khan hiếm đến mức phải tìm hoa quả trong rừng hoặc ăn cả trứng ong. Ông Seiichiro Mise mô tả thời gian này: "Chúng tôi đã thực sự sống như người tiền sử." Hậu quả của phóng xạ còn kéo dài nhiều năm sau đó. Bà Kiyomi Iguro, 19 tuổi khi trải qua vụ ném bom, tin rằng các lần sảy thai sau này là do phơi nhiễm phóng xạ. Trong khi đó, ông Hiroshi và bà Keiko Shimizu không dám sinh con vì lo sợ dị tật bẩm sinh. Những ký ức đau thương này không chỉ là nỗi ám ảnh cá nhân mà còn là minh chứng sống động về sức tàn phá khủng khiếp của chiến tranh hạt nhân.
Hội nghị Thế giới chống Bom nguyên tử và Bom nhiệt hạch năm 2024 một lần nữa nhắc nhở thế giới về nguy cơ này. Sueichi Kido, người sống sót sau thảm kịch, nhấn mạnh rằng trong bối cảnh xung đột hiện nay ở Ukraine và Gaza, mối đe dọa chiến tranh hạt nhân vẫn hiện hữu. Ông kêu gọi toàn cầu hành động để xóa bỏ vũ khí hạt nhân, nhấn mạnh rằng cách duy nhất để tránh một thảm kịch tương tự là chấm dứt hoàn toàn việc sử dụng và sở hữu vũ khí hạt nhân.
Những câu chuyện sống còn và lời chứng của các nhân chứng như Kikuyo Nakamura, Hiromu, Michiko Kodama, Chieko Kiriake hay Sueichi Kido là lời nhắc nhở đau đớn nhưng cần thiết rằng hậu quả của chiến tranh hạt nhân không chỉ là con số thương vong tức thời mà còn là nỗi đau kéo dài nhiều thập kỷ. Nó đặt ra một bài học sâu sắc cho nhân loại: hòa bình không bao giờ là điều hiển nhiên, và việc ngăn chặn thảm kịch hạt nhân là trách nhiệm của tất cả các quốc gia. Nhân loại cần nhìn lại lịch sử, tôn vinh những người sống sót và cam kết không để quá khứ đen tối lặp lại.
VN (tổng hợp)
