(HPĐT)- Từ đầu tháng 9 -2021, nhiều ngân hàng tiếp tục giảm lãi suất huy động tiền gửi thêm 0,1-0,5% so với tháng trước. Việc các ngân hàng liên tục giảm lãi suất huy động khiến giới chuyên gia và không ít doanh nghiệp lo ngại hệ thống ngân hàng thiếu hụt nguồn vốn cho vay, kéo theo tình trạng cạnh tranh vay vốn và lãi suất cho vay khó giảm theo chỉ đạo của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp trước tác động của dịch COVID-19.

Khách hàng làm thủ tục vay vốn tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) chi nhánh Hải Phòng.
Lãi suất giảm, tiền gửi tiết kiệm tăng chậm
Qua khảo sát, từ đầu tháng 9-2021, nhiều ngân hàng tiếp tục giảm lãi suất huy động tiền gửi bằng VND. Trong đó, ở nhóm ngân hàng quốc doanh, Agribank, BIDV giảm 0,1% lãi suất huy động tại các kỳ hạn dài từ 12-36 tháng, từ 5,6%/năm xuống còn 5,5%/năm. Vietcombank và VietinBank duy trì biểu lãi suất áp dụng trong tháng 8 với lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng ở mức 5,5%/năm và 5,6%/năm. Ở nhóm ngân hàng thương mại cổ phần, Sacombank là ngân hàng có mức điều chỉnh giảm lãi suất huy động lớn. Ngân hàng này giảm lãi suất tiền gửi kỳ hạn dài 36 tháng từ 6,1%/năm xuống còn 5,8%/năm, tương đương mức giảm ròng 0,3%…
Hiện nay, lãi suất tiền gửi bằng VND bình quân tại các ngân hàng thương mại ở mức 0,1 - 0,2%/năm đối với tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 1 tháng; từ 3,3 - 3,5%/năm đối với tiền gửi có kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 6 tháng; 4,2 - 5,7%/năm đối với tiền gửi có kỳ hạn từ 6 tháng đến 12 tháng. Đối với tiền gửi có kỳ hạn từ trên 12 tháng đến 24 tháng, mức lãi suất bình quân cácngân hàngđang trả cho khách hàng là 5,4 - 6,8%/năm và cao nhất tới 6,1 - 6,9% đối với kỳ hạn trên 24 tháng.
Theo NHNN Việt Nam, mặt bằng lãi suất tiền gửi tại nhiều kỳ hạn đang ở mức thấp nhất trong nhiều năm qua; lượng tiền gửi của người dân vào ngân hàng cũng thấp kỷ lục trong gần 10 năm qua. Tại Hải Phòng, theo báo cáo của NHNN chi nhánh Hải Phòng, đến cuối tháng 8-2021, tổng nguồn vốn huy động tiền gửi tiết kiệm đạt 156.085 tỷ đồng, chỉ tăng hơn 4,1% so với cùng kỳ năm 2020, chiếm hơn 61,4% tổng nguồn vốn huy động của các ngân hàng.
Bảo đảm thanh khoản
Lãi suất huy động giảm khiến lượng tiền gửi vào ngân hàng có xu hướng tăng chậm làm dấy lên lo ngại các ngân hàng thiếu vốn cho vay phục vụ sản xuất kinh doanh. Kéo theo đó, là việc khó tiếp cận nguồn vốn vay và lãi suất cho vay sẽ tăng thay vì giảm như chỉ đạo của Chính phủ và NHNN.
Tuy vậy, theo khẳng định của các ngân hàng, nguyên nhân lãi suất huy động giảm do các ngân hàng tiết kiệm chi phí đầu vào để giảm lãi suất cho vay. Bên cạnh đó, lượng tiền gửi vào ngân hàng giảm một phần do lãi suất huy động, phần khác do ảnh hưởng của dịch COVID- 19 nên nguồn tiền nhàn rỗi của một bộ phận dân cư không còn nhiều. Ngoài ra, dịch COVID-19 diễn biến phức tạp kéo dài cũng ảnh hưởng đến thu nhập và dòng tiền nhàn rỗi của người dân. Nhiều người phải dùng tiền tích lũy để chi tiêu, ảnh hưởng đến nguồn tiền gửi tiết kiệm ở ngân hàng. Do đó, những lo ngại trên không có cơ sở.
Bên cạnh đó, hiện nay, thanh khoản của toàn hệ thống vẫn bảo đảm nhu cầu vay vốn của người dân, doanh nghiệp có nhu cầu và đáp ứng điều kiện vay theo quy định. Theo báo cáo của NHNN chi nhánh Hải Phòng, đến cuối tháng 8-2021, tổng nguồn vốn huy động của các tổ chức tín dụng trên địa bàn thành phố đạt khoảng 253.967 tỷ đồng. Trong khi đó, tổng dư nợ cho vay đạt 138.747 tỷ đồng. Số liệu trên cho thấy, thanh khoản của toàn hệ thống còn rất dồi dào.
Ghi nhận từ hoạt động thực tế tại một số ngân hàng trên địa bàn thành phố cho thấy, tuy lãi suất huy động tiết kiệm liên tục giảm song một bộ phận người dân, doanh nghiệp vẫn lựa chọn gửi tiền tiết kiệm. Đơn cử như tại Agribank chi nhánh thành phố Hải Phòng. Tính từ đầu năm đến nay, nhiều lần Agribank giảm lãi suất huy động song lượng tiền gửi dân cư của chi nhánh tăng cao (riêng 6 tháng đầu năm tăng 7,3% so với đầu năm). Nhờ đó, nguồn vốn của chi nhánh luôn dồi dào, tạo tiền đề để chi nhánh chủ động lên kế hoạch cung ứng vốn dài hơn cho kinh tế địa phương.
Cũng theo phản ánh của nhiều ngân hàng, tuy hiện nay, nhiều ngân hàng giảm lãi suất huy động tiền gửi nhưng cũng có một số ngân hàng điều chỉnh tăng và ở mức cao so với mặt bằng chung của toàn hệ thống. Song thực trạng này lại khiến các ngân hàng đang nỗ lực áp dụng các giải pháp tín dụng, phi tín dụng hỗ trợ hoạt động sản xuất của doanh nghiệp, người dân trước tác động của dịch COVID-19 theo chỉ đạo của Chính phủ, NHNN gặp khó khăn trong quá trình huy động vốn để tạo nguồn vốn bơm tín dụng cho thị trường. Đồng thời nguồn vốn thu hút được hoặc tái đáo hạn do yếu tố cạnh tranh cũng bị đẩy cao mức lãi suất trả cho khách hàng. Do đó, các ngân hàng đề nghị NHNN Việt Nam, NHNN Hải Phòng tiếp tục nâng cao hiệu quả, hiệu lực của hoạt động quản lý để tạo sự cạnh tranh lành mạnh giữa các tổ chức tín dụng./.
HÀ MINH - Ảnh: MINH TÚ