Lạm dụng thuốc kháng sinh ở trẻ - 'Con dao hai lưỡi'

Mỗi khi con xuất hiện các triệu chứng như ho, sốt, sổ mũi hay viêm họng, không ít cha mẹ lựa chọn cách ra hiệu thuốc mua kháng sinh về cho trẻ uống thay vì đưa trẻ đi khám. Với tâm lý “uống trước cho yên tâm” hoặc “dùng thuốc mạnh cho nhanh khỏi”, nhiều người vô tình đẩy con mình vào những nguy cơ khó lường.

Chị Vũ Thị H. (phường Phù Liễn) là một trong những trường hợp như vậy. Khi con xuất hiện triệu chứng ho, sốt, chị tự mua kháng sinh cho trẻ sử dụng tại nhà với hy vọng bệnh sớm thuyên giảm. Tuy nhiên, sau vài ngày dùng thuốc, tình trạng của con không cải thiện mà còn nặng hơn. Lo lắng, chị đưa con đến cơ sở y tế để thăm khám và điều trị.

Câu chuyện của chị H. không phải trường hợp cá biệt. Các bác sĩ Bệnh viện Nhi Hải Dương cho biết, số lượng trẻ nhập viện trong tình trạng đã sử dụng kháng sinh trước đó chiếm tỷ lệ khá cao, đặc biệt ở các bệnh lý đường hô hấp. Bác sĩ Nguyễn Đình Mạnh, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Nhi Hải Dương cho biết, nhiều trẻ đến khám đều đã được gia đình tự ý sử dụng kháng sinh từ trước. Đáng chú ý, không ít cha mẹ cho trẻ dùng thuốc ngay khi xuất hiện các biểu hiện ho, sốt mà chưa xác định nguyên nhân gây bệnh.

Theo bác sĩ Mạnh, nhiều gia đình cho trẻ uống kháng sinh từ 1 - 2 ngày, khi thấy triệu chứng giảm thì tự ý dừng thuốc. Việc dùng thuốc không đủ liều, không đủ thời gian khiến vi khuẩn không được tiêu diệt hoàn toàn. Sau vài ngày, bệnh có thể tái phát hoặc diễn biến nặng hơn, buộc trẻ phải nhập viện.

Tại Bệnh viện Kiến An, bác sĩ chuyên khoa I Phạm Thị Minh Huệ, Trưởng khoa Nhi cho biết, tình trạng lạm dụng kháng sinh ở trẻ em vẫn diễn ra khá phổ biến và để lại nhiều hậu quả đáng lo ngại. Nhiều trẻ nhập viện khi nhiễm trùng đã diễn biến nặng và không còn đáp ứng với các kháng sinh thông thường do trước đó sử dụng nhiều loại thuốc khác nhau.

Không chỉ gây khó khăn cho từng người bệnh, việc lạm dụng kháng sinh còn tạo ra những hệ lụy nghiêm trọng đối với cộng đồng. Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Văn Hải, Giám đốc Bệnh viện Nhi Hải Dương cho biết, những vi khuẩn kháng thuốc này không chỉ tồn tại ở một cá thể mà còn có thể lây lan trong cộng đồng. Khi đó, các bệnh nhiễm khuẩn thông thường sẽ trở nên khó điều trị hơn, đòi hỏi phải sử dụng những loại kháng sinh thế hệ mới, chi phí cao hơn và tiềm ẩn nhiều nguy cơ hơn.

Khi trẻ có các biểu hiện như ho, sốt, sổ mũi hoặc viêm họng kéo dài, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám, xác định nguyên nhân gây bệnh và có hướng điều trị phù hợp. Tuyệt đối không tự ý mua kháng sinh hoặc sử dụng lại đơn thuốc cũ. Chỉ khi được dùng đúng cách, kháng sinh mới phát huy vai trò cứu người thay vì trở thành mối đe dọa đối với sức khỏe trẻ em và cộng đồng.