Vở thực cảnh “Tinh hoa Bắc bộ”.
Thời gian qua, giới trẻ có xu hướng tiếp nhận và ưa thích những sản phẩm âm nhạc mang hơi thở cuộc sống hiện đại. Những sản phẩm mang âm hưởng dân gian và dòng nhạc hiện đại đang được các bạn trẻ tích cực hưởng ứng. Chính nhờ những bản phối hiện đại như vậy mà âm nhạc truyền thống được biết đến rộng rãi, vừa mang đến sự kết hợp mới mẻ thú vị, nhưng không làm mất đi giá trị của những âm hưởng dân gian đáng quý mà cha ông ta để lại.
Với sự trợ giúp của công nghệ cộng với sự rộng mở về văn hóa khiến những tác phẩm này trở nên đặc sắc và dễ phổ biến trong giới trẻ. Đứng trước thực tế trong nhịp sống hiện nay, những sản phẩm âm nhạc mang tính dân tộc, dân gian truyền thống đang ngày càng ít được các bạn trẻ quan tâm thì đây là “luồng gió mới” giúp âm nhạc Việt lưu giữ bản sắc và khẳng định được tầm quan trọng của những nét đẹp dân tộc.
Có thể kể một số cái tên gần đây như: “Để Mị nói cho mà nghe”; “Tứ phủ” (Hoàng Thuỳ Linh), “Tự Tâm” (Nguyễn Trần Trung Quân)... sử dụng chất liệu truyền thống trong ca khúc, hòa âm, trang phục,… nằm vị trí cao trên bảng xếp hạng. Ngoài ra, các sân khấu thực cảnh như: “Tinh Hoa Bắc Bộ”, “Ký ức Hội An”... cũng là nơi hội tụ các giá trị văn hoá dân tộc đang phát triển mạnh và gây tiếng vang trong và ngoài khu vực.
Về xu hướng này, nhạc sĩ, nhà phê bình âm nhạc Nguyễn Thụy Kha đánh giá, nghệ sĩ trẻ đưa văn hóa dân gian vào âm nhạc mang tính đại chúng hóa, không quá sâu sắc nhưng dễ tiếp thu. Cách làm này giúp giới trẻ biết tới văn hóa dân gian nhiều hơn, dễ tiếp cận theo cách hiện đại của người trẻ chứ không bị khô cứng, giáo điều.
Tuy nhiên, sự kết hợp này dường như chỉ đáp ứng được thị hiếu của một bộ phận công chúng yêu nhạc mà chưa “ưng cái tai” người trong giới. Bởi theo nhiều nghệ sĩ “lão làng”, sự pha trộn giữa hiện đại và truyền thống rất dễ làm mất đi những bản sắc.
Ở góc nhìn khác, ca sĩ, nhạc sĩ Hoàng Hồng Ngọc, quán quân Sao Mai 2015 cho rằng, gu âm nhạc hiện nay của giới trẻ rất đa dạng. Không ít người cho rằng thị hiếu nghe nhạc của giới trẻ đang bị “loạn”, nhưng thực tế đang mang làn gió mới trong sự phát triển của xã hội khi nhu cầu, khả năng tiếp nhận của giới trẻ ngày càng cao. Thời gian gần đây, thị trường âm nhạc xuất hiện nhiều hiện tượng “Independent music” - những nghệ sĩ tự sản xuất âm nhạc độc lập, vừa có thể solo vừa có thể sản xuất theo từng nhóm nhạc. Một “cú hích” trong thị trường âm nhạc năm vừa qua chính là sự lên ngôi của dòng nhạc tìm về với chất liệu dân gian, văn học. Những tác phẩm gây được tiếng vang lớn và thậm chí tạo thành trào lưu trong giới trẻ.
Có thể nói, những năm gần đây, âm nhạc mang yếu tố dân tộc kết hợp nhiều thể loại âm nhạc hiện đại được sử dụng rất nhiều và hiệu quả cao. Có những nghệ sĩ trẻ mang lại nhiều điều thú vị, màu sắc mới mẻ cho thị trường âm nhạc.
Thực tế hiện nay, các loại hình âm nhạc dân tộc như dân ca quan họ, hát xoan, ví dặm... vốn là những sản phẩm văn hóa do nhân dân sáng tạo ra đang có những cách làm mới để hút người nghe. Nhưng cách làm này cũng vô tình làm mờ dần bản sắc dân tộc vốn có của các loại hình âm nhạc truyền thống.
Với thực trạng trên, âm nhạc truyền thống đang cần những giải pháp để phát triển hài hoà. Để hướng giới trẻ tìm hiểu về âm nhạc truyền thống không phải là khó, nhưng cách tiếp cận đó là gì thì dường như những nhà quản lý văn hóa vẫn chưa thể bắt nhịp. Bởi hiện nay, các sân khấu âm nhạc truyền thống hiếm khi hoạt động nên nhiều khi công chúng muốn xem cũng chẳng có để mà xem. Đây chính là nguyên nhân khiến nhiều người không biết đến âm nhạc cổ truyền. Và khi đã không biết, không hiểu thì không thể yêu mến và lưu giữ nó…
Bởi vậy, để âm nhạc dân tộc hội nhập, các cơ quan quản lý cần có những giải pháp nhằm đánh giá, quản lý chặt chẽ hơn nữa các ca khúc mới trước khi đưa đến công chúng; chú trọng khâu kiểm duyệt để sàng lọc và đào thải những tác phẩm âm nhạc chất lượng kém, nội dung không lành mạnh. Mặt khác, chúng ta cần tôn vinh kịp thời các ca khúc có giá trị nghệ thuật cao, mang đậm bản sắc dân tộc và có giải pháp đưa âm nhạc bác học đến gần hơn công chúng nhằm nâng cao thị hiếu âm nhạc của giới trẻ.
Tú Uyên - Ảnh: vietnamplus.vn
