(HPĐT)- Lực lượng Taliban lật đổ chính quyền Afghanistan, đẩy người dân quốc gia Tây Nam Á này vào tình thế hỗn loạn, ồ ạt rời bỏ quê hương bằng nhiều phương tiện để đến nơi trú ẩn mới. Điều này làm dấy lên nỗi lo ngại về khủng hoảng người tỵ nạn trên bờ vực bùng nổ.
Người Afghanistan vượt qua hàng rào tại biên giới Pakistan-Afghanistan. (Ảnh: Reuters)
Nơi nồng ấm, nơi lạnh nhạt
Theo số liệu từ Lầu Năm Góc, Mỹ, từ ngày 14 đến 27-8, có khoảng hơn 104.000 người dân Afghanistan di tản khỏi quê hương đến Mỹ và các đồng minh của Mỹ. Là nước khởi đầu sự can dự tại Afghanistan để lật đổ chính quyền của Taliban, không khó hiểu khi Mỹ cũng chính là nước nồng ấm nhất với người tỵ nạn Afghanistan. Cường quốc này mở rộng vòng tay với không chỉ những người Afghanistan từng hỗ trợ lực lượng Mỹ mà cả những công dân Afghanistan dễ bị tổn thương, lo sợ sự trả thù của Taliban.
Tuy nhiên, sự nhiệt tình này không tương xứng ở những quốc gia khác, nhất là khi tình hình địa chính trị phức tạp sau khi Taliban lên nắm quyền điều hành đất nước. Afghanistan khiến nhiều nước hoang mang về sự nguy hiểm từ các luồng di cư bất hợp pháp. Lo ngại trước làn sóng người tỵ nạn Afghanistan có thể tràn sang qua Iran, Thổ Nhĩ Kỳ đang hoàn tất những đoạn hàng rào biên giới mới. Hy Lạp cũng vừa hoàn thành 40 km hàng rào trên biên giới tự nhiên với Thổ Nhĩ Kỳ, lắp đặt hệ thống cảnh báo mới nhằm mục đích kiểm soát dòng người tỵ nạn Afghanistan tràn sang châu Âu.
Kịp thời xoa dịu nỗi đau “mắc kẹt”
Theo bà Caroline Van Buren, đại diện Cao ủy Liên Hiệp Quốc về người tỵ nạn (UNHCR) tại Afghanistan, hiện có khoảng 20.000 đến 30.000 người Afghanistan chạy ra nước ngoài mỗi tuần, đưa con số người dân tỵ nạn chạy trốn chính quyền hà khắc của Taliban tăng cao nhanh chóng. Theo Thủ tướng Đức Merkel, khi không phải quốc gia nào cũng có khả năng tiếp nhận lượng lớn người di tản. Vì thế, điều cần làm trước mắt là bảo đảm người dân Afghanistan nương náu an toàn tại các quốc gia láng giềng. Bà cho rằng châu Âu không nên lặp lại sai lầm trong quá khứ khi không cung cấp đủ nguồn quỹ cho UNHCR và các chương trình cứu trợ khác.
Các nước lớn bên cạnh chia sẻ một phần trách nhiệm của việc đón nhận người tỵ nạn Afghanistan dễ bị tổn thương, còn cần nhanh chóng gửi viện trợ cho các tổ chức nhân đạo tại Afghanistan để kịp thời hỗ trợ người dân còn mắc kẹt; đồng thời khuyến khích các nước láng giềng với Afghanistan tiếp nhận thêm người tỵ nạn. Nếu cả thế giới không hành động tức thì, tình hình hỗn loạn hiện tại kết hợp với hạn hán và tê liệt kinh tế sẽ tạo ra cuộc khủng hoảng nhân đạo quy mô lớn tại quốc gia Tây Nam Á này./.
THÁI NGHIÊN (tổng hợp)Anh xác nhận sẽ nhận thêm khoảng 20.000 người tỵ nạn Afghanistan trong vòng 5 năm tới. Canada cũng cho biết sẽ tái định cư cho hơn 20.000 người Afghanistan dễ bị tổn thương, bao gồm các nhà lãnh đạo phụ nữ, những người ủng hộ nhân quyền, các nhà báo... Ở châu Á, Hàn Quốc cũng vừa đón nhận gần 400 người tỵ nạn Afghanistan mang theo căn cước visa ngắn hạn với nhiều cơ hội được chuyển thành dài hạn.
