Chiến tranh đã lùi xa nhưng nỗi đau da cam vẫn âm thầm đeo bám hàng nghìn gia đình ở Hải Phòng.
Ông Trần Văn Nhã (70 tuổi), ở phố Lũng Bắc, phường Hải An, chưa ngày nào nguôi nỗi đau do chiến tranh để lại. Là nạn nhân chất độc da cam với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 41 - 60%, ông không chỉ mang di chứng bệnh tật mà nỗi đau còn kéo dài sang các con. Người con lớn bị hỏng một bên mắt, con út nằm một chỗ từ khi chào đời. Nhiều năm nay, gia đình ông sống trong căn nhà cũ kỹ, xuống cấp.
Nhờ sự động viên của người thân, họ hàng, cùng 30 triệu đồng hỗ trợ của Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin thành phố và số tiền tích cóp của gia đình, ông Nhã quyết định xây lại nhà. Ông cho biết, số tiền hỗ trợ không quá lớn nhưng là nguồn động viên ý nghĩa, giúp gia đình giảm bớt gánh nặng và sớm có chỗ ở ổn định, kiên cố.
Niềm vui tương tự cũng đến với anh Trần Văn Trương ở thôn An Nghiệp, xã Thanh Miện. Là con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học với tỷ lệ tổn thương từ 81% trở lên, cuộc sống gia đình anh còn nhiều thiếu thốn. Dịp này, anh được Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin thành phố hỗ trợ 30 triệu đồng để xây lại nhà, từng bước ổn định cuộc sống.
Với bà Nguyễn Thị Hòa ở ngõ 292 Lạch Tray, phường Lê Chân, sự quan tâm, đồng hành của các cấp hội và chính quyền địa phương là nguồn động viên lớn khi cả 3 thành viên trong gia đình đều là nạn nhân chất độc da cam. Nhiều năm nay, chồng bà, ông Lê Bá Mừng, sức khỏe suy giảm nghiêm trọng, không còn khả năng đi lại, con gái bị khuyết tật nặng. Mọi sinh hoạt hằng ngày của chồng và con gái đều phụ thuộc vào sự chăm sóc của người phụ nữ gần 80 tuổi.
Gia đình bà được hỗ trợ kinh phí sửa chữa nhà và hội tặng xe lăn giúp ông Mừng sinh hoạt thuận tiện hơn. Bà Hòa trân trọng tình cảm, sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và thành phố, giúp gia đình có thêm nghị lực vượt qua khó khăn.
Hải Phòng hiện có gần 14.000 người bị nhiễm chất độc hóa học đang hưởng chế độ của Nhà nước. Trong đó, hơn 10.400 người là những người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học và 3.560 người là con của họ. Bên cạnh đó, gần 800 người thuộc thế hệ thứ 3 bị di nhiễm nhưng chưa được hưởng chế độ; hơn 100 trẻ mồ côi bố hoặc mẹ và hơn 100 trẻ mồ côi cả cha lẫn mẹ do hậu quả chất độc da cam.
Phần lớn nạn nhân phải mang bệnh tật kéo dài, mất khả năng lao động, cuộc sống chủ yếu dựa vào trợ cấp của Nhà nước và sự giúp đỡ của cộng đồng.
Những năm qua, thành phố luôn quan tâm công tác an sinh xã hội, nhất là thực hiện chính sách đối với người có công với cách mạng. Theo Nghị quyết 05/2023 của HĐND thành phố, mức quà tặng hằng năm dành cho đối tượng chính sách, người có công và người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học vào dịp Tết Nguyên đán và Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7 là 5,5 triệu đồng/người. Người bị nhiễm chất độc hóa học thuộc thế hệ thứ 3 được tặng 1 triệu đồng/người vào dịp Tết Nguyên đán, mức cao nhất cả nước.
Trong 5 năm qua, nạn nhân chất độc da cam/dioxin trên địa bàn thành phố được thụ hưởng tổng số tiền 310 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách thành phố dành 280 tỷ đồng để tặng hơn 131.400 suất quà; số kinh phí còn lại được huy động từ các tổ chức, doanh nghiệp và nhà hảo tâm.
Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học, thành phố giao Ủy ban MTTQ, các sở, ngành và Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin thành phố khẩn trương hoàn thiện thủ tục hỗ trợ xây dựng, sửa chữa 127 nhà.
Theo Đại tá Đặng Xuân Viễn, Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin thành phố, những năm qua, hội chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể huy động nguồn lực xã hội để chăm lo cho nạn nhân. Trong 6 tháng năm 2026, nạn nhân chất độc da cam trên địa bàn thành phố được thụ hưởng hơn 60,5 tỷ đồng; năm 2025 là hơn 66,2 tỷ đồng.
Trung tướng Nguyễn Hữu Chính, Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam, mong muốn Hải Phòng tiếp tục là điểm sáng của cả nước trong phong trào “Hành động vì nạn nhân chất độc da cam”. Đồng thời, ông kêu gọi các cấp ủy, chính quyền, MTTQ, các đoàn thể, doanh nghiệp, nhà hảo tâm và nhân dân tiếp tục phát huy truyền thống nhân ái, chung tay xoa dịu nỗi đau da cam, huy động thêm nguồn lực để chăm lo tốt hơn đời sống vật chất, tinh thần của nạn nhân và gia đình.
Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Bùi Văn Bắc đề nghị hội tiếp tục quán triệt các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và thành phố về khắc phục hậu quả chất độc hóa học, thực hiện chế độ đối với người có công. Các cấp hội cần phối hợp tham mưu cấp ủy Đảng, chính quyền đẩy mạnh tuyên truyền về thảm họa da cam; thực hiện tốt phong trào “Hành động vì nạn nhân chất độc da cam”; vận động các nguồn lực xã hội giúp đỡ nạn nhân. Hội nghiên cứu, đề xuất bổ sung, hoàn thiện chính sách đối với người tham gia kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học, nhất là chế độ đối với thế hệ thứ 3, thứ 4.
NGUYÊN NGUYÊN
