Làng nghề tạc tượng Bảo Hà lưu giữ và làm mới tinh hoa nghệ thuật điêu khắc gỗ
ĐỖ HIỀN - HẢI HẬU•10/11/2026 20:16
Gần 700 năm qua, làng nghề tạc tượng Bảo Hà (xã Vĩnh Hải, Hải Phòng) vẫn gìn giữ tinh hoa điêu khắc gỗ truyền thống và đổi mới để đưa hồn cốt xưa vào đời sống đương đại.
Nghệ nhân Tô Văn Hữu, thôn Bảo Hà (xã Vĩnh Hải, Hải Phòng) giới thiệu về lịch sử và truyền thống làng nghề tạc tượng Bảo Hà. Theo những câu chuyện được lưu truyền, nghề có từ thế kỷ XV, gắn với tên tuổi tổ nghề Nguyễn Công Huệ - người mang kỹ thuật tạc tượng và sơn mài về truyền dạy cho dân làng. Qua 13 thế hệ, gia đình ông Hữu vẫn tâm huyết gìn giữ và trao truyền nghề cho con cháu.Nghệ nhân Tô Văn Hữu là hậu duệ đời thứ 13 của cụ Tô Phú Vượng - người được truyền tụng từng vào cung chế tác ngai vàng cho nhà vua. Gắn bó với nghề từ nhỏ, ông tiếp nối truyền thống gia đình qua nhiều thế hệ, từng tạo tác tượng các nhân vật lịch sử, văn hóa như Đô đốc Quận công Hoa Như Thành, Tiến sĩ Lê Đức Liêu... Những thớ gỗ, đường chạm dưới bàn tay ông không chỉ thể hiện tài hoa của người thợ mà còn góp phần lưu giữ ký ức và bản sắc nghệ thuật của làng nghề Bảo Hà.Từ những đường nét trên bức ảnh chân dung, người nghệ nhân vận dụng kinh nghiệm và khả năng tạo hình để tái hiện thần thái nhân vật trên chất liệu gỗ, cho thấy sự tiếp nối và làm mới nghệ thuật điêu khắc truyền thống.Bằng đôi bàn tay khéo léo và kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm, người thợ Bảo Hà tạo nên những hình khối cân đối, đường nét tinh xảo, mang dấu ấn riêng của nghệ thuật điêu khắc quê hương.Từ khối gỗ thô, hình hài tác phẩm dần hiện lên qua từng nhát đục của người nghệ nhân. Với người thợ Bảo Hà, tạc tượng không chỉ là công việc tạo hình mà còn là quá trình gửi gắm cảm xúc, làm sao để mỗi gương mặt, ánh mắt, dáng hình đều có thần thái và sức sống riêng.Những nét phác thảo bằng bút chì định hình tỷ lệ, đường nét và dáng hình của tác phẩm trước khi bước vào công đoạn chạm khắc. Mỗi sản phẩm đều trải qua quá trình nghiên cứu mẫu, lựa chọn chất liệu và tạo hình công phu, đòi hỏi sự kết hợp giữa kinh nghiệm truyền nghề và tư duy thẩm mỹ của người thợ.Để hoàn thiện một sản phẩm điêu khắc gỗ, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn, từ nghiên cứu mẫu, chọn chất liệu, tạo hình, đục chạm chi tiết đến gọt, mài, đánh bóng và hoàn thiện bề mặt. Mỗi khâu đều đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên nhẫn, kỹ thuật vững vàng và con mắt thẩm mỹ của người nghệ nhân.Các sản phẩm đồ thờ tự mang đậm dấu ấn nghệ thuật điêu khắc Bảo Hà, từ tượng Phật, tượng Thánh đến bàn thờ, câu đối và các vật phẩm trang trí không gian tín ngưỡng. Đây là dòng sản phẩm truyền thống góp phần đưa danh tiếng làng nghề lan tỏa đến nhiều đình, chùa, miếu mạo trong và ngoài thành phố.Hoành phi, câu đối và các sản phẩm thờ tự được chế tác công phu, phục vụ nhu cầu bài trí tại đình, chùa, nhà thờ họ và không gian thờ cúng gia đình. Từng đường nét chạm khắc vừa thể hiện kỹ thuật điêu luyện của người thợ, vừa gửi gắm những giá trị văn hóa, tín ngưỡng truyền thống của người Việt.Bên cạnh các sản phẩm truyền thống, làng nghề Bảo Hà ngày càng đa dạng mẫu mã với tượng truyền thần, tượng trang trí và những sản phẩm mỹ nghệ kích thước nhỏ phục vụ nhu cầu đời sống hiện đại. Sự đổi mới về kiểu dáng, công năng và giá thành giúp nghệ thuật điêu khắc truyền thống tiếp cận nhiều đối tượng khách hàng hơn.Nghệ nhân Tô Văn Hữu mong muốn truyền dạy nghề cho con cháu và những người trẻ trong làng để tinh hoa điêu khắc Bảo Hà tiếp tục được gìn giữ. Ông tâm niệm, muốn giữ được nghề trước hết phải yêu nghề, có trách nhiệm với từng sản phẩm và không ngừng nâng cao tay nghề, chất lượng tác phẩm.Du khách tham quan, chiêm ngưỡng các sản phẩm điêu khắc tại xưởng chế tác ở làng nghề Bảo Hà. Không chỉ là nơi sản xuất, nơi đây còn trở thành điểm đến trải nghiệm văn hóa thú vị, giúp du khách tìm hiểu lịch sử làng nghề gần 700 năm tuổi...ĐỖ HIỀN - HẢI HẬU
Bình luận của bạn đã được gửi và sẽ hiển thị sau khi được duyệt bởi ban biên tập.
Ban biên tập giữ quyền biên tập nội dung bình luận để phù hợp với qui định nội dung của Báo.
