Nắm thông tin, can thiệp kịp thời
Cán bộ Trung tâm Công tác Xã hội Hải Phòng tuyên truyền về phòng, chống xâm hại trẻ em tại Trường THCS Lý Tự Trọng, phường Gia Viên (quận Ngô Quyền).
Thực hiện vai trò trợ giúp xã hội, nhất là với trẻ em, đối tượng dễ bị tổn thương, khả năng tự bảo vệ còn hạn chế, hằng năm, Trung tâm Công tác xã hội (CTXH) Hải Phòng tiếp nhận và quản lý, can thiệp nhiều trường hợp trẻ em bị XHTD.
4 năm trôi qua, song trường hợp của cô bé Hoa (huyện Tiên Lãng) bị xâm hại tình dục dẫn đến mang thai, sinh con khi mới 13 tuổi vẫn là câu chuyện khiến chị Phạm Thị Lan, Giám đốc và cán bộ, nhân viên Trung tâm CTXH thành phố nhớ mãi. Hoàn cảnh gia đình của Hoa lúc đó khó khăn, thuộc diện hộ nghèo, bố bị tai biến, sức khỏe yếu, luôn phải có người trông nom chăm sóc, chị gái đi lấy chồng, mọi việc trong nhà đều dồn lên đôi vai của mẹ Hoa. Sự việc Hoa bị xâm hại được phát hiện khi em mang bầu 7 tháng. Với điều kiện, hoàn cảnh và tâm lý hoang mang lúc bấy giờ, mẹ Hoa quyết định sau khi em sinh con sẽ cho người khác ở xa nhận nuôi cháu ngoại của mình. Bằng kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, chị Lan gần gũi, tìm hiểu và lắng nghe tâm tư của Hoa là muốn chăm sóc, giữ lại đứa con. Chị Lan và đội ngũ cán bộ trung tâm cẩn trọng phân tích, đánh giá rằng nếu để mẹ Hoa cho đứa bé đi, sự mệt mỏi về thể chất và tinh thần sẽ càng làm tổn thương Hoa. Vì vậy, cán bộ trung tâm tư vấn, tham vấn để mẹ của Hoa thấu hiểu được nỗi niềm, mong muốn của con, từ đó có quyết định phù hợp nhất.
Theo thời gian, khó khăn dần trôi qua, cả gia đình Hoa chuyển lên thành phố làm việc, quấn túm, chăm sóc lẫn nhau. Con của Hoa được vợ chồng chị gái nhận làm con nuôi và cho đi học mẫu giáo; là niềm vui, động lực để cả gia đình Hoa phấn đấu. Còn Hoa cũng có việc làm, được trung tâm kết nối, tạo điều kiện tiếp tục học văn hóa. Đến nay, gia đình Hoa vẫn cảm kích, biết ơn vì nhờ sự hỗ trợ, tư vấn của Trung tâm CTXH thành phố mà họ có quyết định sáng suốt, tốt cho tương lai của cả con và cháu mình.
Thở phào vì vừa trút được lo lắng con trai 15 tuổi kết bạn với đối tượng xấu, chị Nguyễn Thanh Hiền, phường Lạch Tray (quận Ngô Quyền) chia sẻ: “Đầu tháng 6, thấy con trở nên xao nhãng khi ngồi vào bàn học, nhiều lúc thất thần, không để tâm đến lời bố mẹ nói, tôi thấy nghi ngờ cháu gặp phải khúc mắc gì đó. Theo linh cảm của người mẹ, tôi nhẹ nhàng trò chuyện, tâm sự với con nhiều hơn, gợi mở cho con nhiều câu chuyện về vấn đề tình bạn, học tập. Sau đó, biết được cháu mới quen một người bạn qua Facebook và thường xuyên nhận được các tin nhắn nài nỉ con trao đổi hình ảnh các bộ phận nhạy cảm trên cơ thể. Tìm được nguyên nhân, tôi tìm cho con đọc các vụ việc xâm hại trẻ em qua mạng xã hội, từ đó hướng dẫn con cách xử lý khi gặp các tình huống tương tự”.
Trưởng khoa Vị thành niên– Thanh niên (Trung tâm Chăm sóc Sức khỏe sinh sản thành phố) Trịnh Thị Thanh Viễn tư vấn, gia đình và trường học là môi trường diễn ra nhiều nhất hoạt động học tập, vui chơi của trẻ. Bởi vậy, giáo viên và các bậc cha mẹ cần từng bước trở thành “người bạn lớn” của con; nhạy cảm hơn với các biểu hiện bất thường của con như tự nhiên lơ là việc học, luôn tỏ ra lo lắng, sợ hãi, ngủ hay giật mình, nói mê sảng... Từ đó, khéo léo trò chuyện trực tiếp với con hoặc tìm hiểu các vấn đề mà con đang gặp phải qua kênh thông tin tin cậy như bạn bè, anh, chị em trong nhà để có biện pháp xử lý, hỗ trợ phù hợp, kịp thời, không làm tổn thương trẻ.
Trang bị kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ
Gần đây, Trung tâm CTXH thành phố tiếp nhận thông tin từ người dân qua đường dây nóng về trường hợp trẻ em bị XHTD. Theo đó, cháu T, 12 tuổi ở huyện Tiên Lãng bị người quen của gia đình lợi dụng hoàn cảnh, lấy lý do chở cháu T về nhà để xâm hại cháu. Tuy nhiên trên đường về nhà C, cháu T phát hiện người này cố tình đi lòng vòng qua cách đồng hoang vắng, không có nhà dân sinh sống, bằng linh cảm và kiến thức cháu được trang bị về phòng, chống xâm hại trẻ em ở trường học, cháu T nhanh trí, bất chấp nguy hiểm nhảy xuống khỏi xe và bỏ chạy. Rất may, người dân ở gần đó nghe thấy tiếng kêu cứu và đưa về nhà an toàn. Sự việc được gia đình cháu T tố giác, cơ quan chức năng đưa ra ánh sáng buộc thủ phạm phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Qua sự việc trên, Giám đốc Trung tâm CTXH Hải Phòng Phạm Thị Lan đánh giá, trang bị kiến thức, kỹ năng phòng, chống xâm hại tình dục cho trẻ em là cần thiết, cần phổ biến những trường hợp dũng cảm, nhanh trí để các em học tập kinh nghiệm, kỹ năng phòng, chống xâm hại, khi gặp nguy hiểm có thể phát hiện sớm, chủ động tự vệ, không sợ hãi trước lời đe dọa, cầu cứu sự trợ giúp chung quanh để thoát khỏi sự cưỡng bức của kẻ xâm hại. Đồng thời khi có sự việc xâm hại xảy ra, khuyến nghị người bị hại và gia đình người bị hại không vì xấu hổ mà chọn cách im lặng hay thỏa hiệp, mà hãy lên tiếng, tố cáo và biết thu giữ vật chứng cần thiết để giao nộp cho cơ quan chức năng, kịp thời thông tin ngay với Trung tâm CTXH để được hỗ trợ kịp thời.
Trong Tháng hành động vì trẻ em năm 2020 (tập trung trong tháng 5 và 6), Trung tâm CTXH thành phố Hải Phòng phối hợp với Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội các quận Kiến An, Lê Chân, các huyện An Dương, Vĩnh Bảo, Tiên Lãng... đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền công tác xã hội với trẻ em. Cùng với đó, tập huấn kỹ năng sống, kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ em nòng cốt tại trường học, góp phần nâng cao nhận thức, năng lực phòng ngừa,tăng cường khả năng tự giải quyết vấn đề của chính các em.
Cần khẳng định, gia đình có vai trò đặc biệt quan trọng trong phòng, chống XHTD trẻ em. Sự yêu thương, gần gũi, quan tâm của cha mẹ vừa là nền tảng quan trọng, vừa là “lá chắn” vững chắc để trẻ em phát triển, trưởng thành toàn diện về thể chất và nhân cách. Bác sĩ Trịnh Thị Thanh Viễn đưa ra lời khuyên: “Bố mẹ nên dạy trẻ hiểu rằng, bất cứ nguy hiểm hay tình huống khác thường nào gặp phải đều nên chia sẻ với cha mẹ. Cha mẹ sẽ là người đồng hành, tâm sự với con và cùng con tìm ra cách giải quyết tích cực nhất”.
Linh Anh“Lắng nghe trẻ em bằng trái tim, bảo vệ trẻ em bằng hành động”; “Phòng, chống xâm hại trẻ em” là thông điệp và khẩu hiệu của chủ đề “Tháng hành động vì trẻ em” năm 2020 đã và đang được triển khai rộng khắp trên toàn thành phố. Bất kỳ người nào, khi phát hiện trẻ em bị bạo lực, xâm hại tình dục, hãy lên tiếng để bảo vệ trẻ. Hãy gọi điện đến số 111 Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 24/7, hoặc số 18006605 khu vực Hải Phòng, trong giờ hành chính. Mọi thông tin sẽ được tiếp nhận và xử lý kịp thời.
