(HPĐT)- Cách Tết Nguyên đán Quý Mão 2023 hơn 1 tháng, về làng nghề truyền thống ương cá giống Hội Am ở xã Cao Minh (huyện Vĩnh Bảo), trong các ao nuôi, bầy cá chép ta, chép vàng, cá koi mạnh khỏe, béo tròn đang tung tăng bơi lội. Đâu đâu cũng thấy những gương mặt tươi cười cùng sự hồ hởi chờ đợi thêm vụ cá Tết ông Công, ông Táo “thắng lớn”.

Anh Đỗ Văn Đoàn (phải) ở làng Hội Am, xã Cao Minh (huyện Vĩnh Bảo) kiểm tra bầy cá chép đỏ phục vụ dịp Tết ông Công, ông Táo.
Cá koi bán… theo cân
Khách về hỏi thăm cá chép Tết ông Công, ông Táo, anh Đỗ Văn Đoàn, ở làng Hội Am, xã Cao Minh (huyện Vĩnh Bảo) dẫn ra ao nhung nhúc cá koi. Thấy khách “mắt tròn, mắt dẹp” vì loài cá này nổi tiếng “đắt khét”, anh Đoàn chia sẻ, đây không phải cá koi “thuần chủng”, chỉ là các “F đời sau”. Người làm nghề ương nuôi cá giống ở Hội Am mua cá bột rồi ương dưỡng. Khi cá koi đạt kích cỡ 5-10 con/kg, bán theo cân, từ 100 đến 250 nghìn/kg tùy theo màu sắc, kích cỡ. Thành thử, chỉ mất vài chục nghìn là có cá koi thả xuống ao hồ với quan niệm dân gian đưa ông Công, ông Táo về trời. Với diện tích ao nuôi các loại cá lớn nhất làng nghề truyền thống ương cá giống Hội Am, hơn 1 ha, ngoài cá koi, gia đình anh Đoàn nuôi cá chép Tam Dương (chép đỏ), chép ta (chép đen) bán ra thị trường Tết ông Công, ông Táo năm nay.
“Đến nay, nhiều thương lái trong và ngoài thành phố liên hệ gia đình tôi đặt mua các loại cá chép với số lượng lớn dịp Tết ông Công, ông Táo. Trong đó, cá chép ta loại 20-30 con/kg có giá 60- 70 nghìn đồng/kg, chép Tam Dương 90-110 nghìn đồng/kg. Với mức giá bán này, sau khi trừ các chi phí giống, thức ăn, thuê nhân công chăm sóc, dự kiến vụ cá này, mỗi sào thu lãi 10-15 triệu đồng/kg, gấp 5-7 lần so với cấy lúa, trồng rau màu cả năm, bõ công cho bao khó khăn, vất vả nuôi dưỡng”, anh Đoàn tâm sự.
Cùng với gia đình anh Đoàn, hàng trăm hộ nuôi cá dịp Tết ông Công, ông Táo năm nay đang hồ hởi đón chờ một vụ cá “thắng lớn”. Nhà ít nuôi chừng một vài sào thu lãi cũng đủ lo một cái Tết đầm ấm, đủ đầy. Nhà nhiều nuôi hàng mẫu dư tiền cho những dự tính dài hơi, như xây nhà mới, mua sắm ô tô đời mới, hay tìm mua thêm mảnh đất để dành... Đó cũng là lý do quan trọng mà hàng trăm năm qua, các thế hệ người dân nơi đây nâng niu, gìn giữ và phát huy nghề truyền thống. Những năm gần đây, số hộ làm nghề với diện tích ao ương nuôi luôn giữ ở mức ổn định, gần 400 hộ với tổng diện tích khoảng 80 ha, trong đó hơn 10 ha dành ương nuôi cá chép các loại bán dịp Tết ông Công, ông Táo.
Gìn giữ, phát huy nghề truyền thống
Chủ tịch UBND xã Cao Minh Đào Xuân Luân chia sẻ, không phải lúc nào nghề ương nuôi cá giống ở Hội Am cũng “lên hương”. Người làm nghề nơi đây trải qua nhiều phen sóng gió, đặc biệt là quãng thời gian từ đầu năm 2020 đến giữa năm 2021. Do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19, giao thương khó khăn, hầu hết các “kênh” tiêu thụ sản phẩm đều bị “tắc”, nhất là đến các tỉnh lân cận. Trong tình cảnh đó, người làm nghề ở Hội Am tìm mọi cách để giữ nghề, từ tìm kiếm đầu ra mới trong huyện, trong thành phố đến những cách “tiêu cực”, như: nuôi cá giống thành cá thịt, thậm chí hạn chế lượng thức ăn để cá giống chậm lớn chờ dịch bệnh qua. Khó khăn đến thế, nhưng tuyệt nhiên không hộ nào bỏ ao trống hay bỏ nghề.
Cùng với sự nỗ lực, cố gắng của các hộ làm nghề, chính quyền xã Cao Minh cũng như huyện Vĩnh Bảo tích cực vào cuộc “tiếp sức”. Trong đó, thường xuyên động viên các hộ giữ nghề truyền thống cũng như liên hệ với các đơn vị phân phối, tiêu thụ tìm đầu ra, vận động các đại lý kinh doanh thức ăn chăn nuôi bán cho các hộ khó khăn theo hình thức trả chậm. Cuối năm 2021, dịch bệnh COVID-19 cơ bản được kiểm soát ở nhiều địa phương, trong đó có Hải Phòng, giao thương dần thuận lợi trở lại. Vụ cá chép dịp Tết ông Công, ông Táo năm ấy, người làm nghề ương nuôi cá giống ở Hội Am “thắng lớn”. Thậm chí có thời điểm “khan hàng”, thương lái đẩy lên mức giá 120-150 nghìn đồng/kg cá chép đỏ Tam Dương. Nỗ lực gìn giữ, phát huy nghề truyền thống của các hộ ương nuôi cá giống ở Hội Am được đền đáp xứng đáng.
Phó chủ tịch Thường trực UBND huyện Vĩnh Bảo Vũ Xuân Quang cho biết, nghề truyền thống ương nuôi cá giống ở Hội Am không chỉ đem lại hiệu quả kinh tế cao, giúp nhiều hộ vươn lên làm giàu, mà còn giúp huyện Vĩnh Bảo có điểm du lịch sinh tháilàng nghề hấp dẫn. Vì thế, thời gian tới, để hỗ trợ bà con giữ gìn, phát huy nghề truyền thống, UBND huyện Vĩnh Bảo giao Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện tiếp tục chủ trì, phối hợp mở nhiều lớp tập huấn, ứng dụng kỹ thuật trong sản xuất, tăng cường kết nối sản xuất với tiêu thụ, bảo đảm các điều kiện về giống, thuốc phòng, chống bệnh cho thủy sản, xây dựng thương hiệu, chỉ dẫn địa lý cho các loại thủy sản chủ lực, nhất là sản phẩm cá giống, cá chép các loại phục vụ dịp Tết ông Công, ông Táo của làng nghề truyền thống Hội Am…/.
Bài và ảnh: THÁI PHAN