Đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng Bùi Trung Thành đề xuất 6 nhóm giải pháp, nhấn mạnh phòng ngừa từ sớm, phân bổ nguồn lực phù hợp, phát huy vai trò người dân.
Chiều 5/11, sau phiên làm việc ở hội trường, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng thảo luận ở tổ về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026 - 2035.
Phát biểu thảo luận nội dung này, đại biểu Bùi Trung Thành, Phó Giám đốc Công an thành phố Hải Phòng có nhiều ý kiến góp ý, trong đó có việc xây dựng xã phường, đặc khu không có ma túy, đảm bảo trật tự an toàn xã hội - nền tảng thực hiện thắng lợi mục tiêu chương trình từ góc nhìn thực tiễn thành phố Hải Phòng.
Theo đại biểu, nhiều nguy cơ về ma túy và tội phạm được hình thành, bộc lộ trước tiên trong đời sống hằng ngày ở khu dân cư, nhà trường, khu công nghiệp, nơi công cộng và các địa bàn giáp ranh.
"Một mâu thuẫn không được hòa giải kịp thời, một nhóm thanh niên có nguy cơ vi phạm, thiếu quản lý, một tụ điểm mua bán, trái phép sử dụng trái phép chất ma túy không được phát hiện sớm có thể trở thành những vấn đề phức tạp về an toàn xã hội. Điều đó cho thấy cấp xã không chỉ là nơi tiếp nhận kết quả các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh phòng chống tội phạm, mà phải là nơi phát hiện nguy cơ, tổ chức phòng ngừa và huy động người dân tham gia từ đầu", đại biểu Bùi Trung Thành cho biết.
Trong điều kiện tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, việc xác định địa bàn cấp xã là nền tảng của chương trình có cơ sở thực tiễn rõ ràng và cần được cụ thể hóa bằng những nhiệm vụ, nguồn lực và chỉ tiêu đo lường phù hợp với những giải pháp cụ thể.
Với tinh thần đó, đại biểu Bùi Trung Thành đã chỉ ra 6 nhóm vấn đề, giải pháp cần quan tâm.
Thứ nhất, phần lớn những vấn đề liên quan đến trực tiếp đến an ninh con người xuất hiện và biểu hiện tại những nơi tập trung đông người. Đây là những nơi mà các loại tội phạm tìm cách xâm nhập, lôi kéo hoặc tham gia, hình thành các điều kiện phát sinh vi phạm.
Trong khi đó, nhiều hành vi có nguy cơ dẫn đến tội phạm có thể được nhận diện từ sớm, từ xa ngay từ những mâu thuẫn trong gia đình, học đường hoặc các tụ điểm sử dụng ma túy hoặc tình trạng thanh thiếu niên có nguy cơ. Nếu cấp xã có cơ chế nắm tình hình, tiếp nhận thông tin hòa giải, quản lý kịp thời, hỗ trợ phù hợp thì nhiều việc có thể được ngăn chặn trước khi trở thành vấn đề phức tạp.
Thứ hai, đại biểu nhất trí với mục tiêu đến năm 2030, phấn đấu có ít nhất 50% số xã, phường, đặc khu trên toàn quốc không ma túy. Chỉ tiêu này vừa thể hiện quyết tâm, vừa tạo cơ sở để các địa phương huy động nhận trách nhiệm của cả hệ thống chính trị.
Tuy nhiên, để mục tiêu có tính thực chất, việc xác định địa bàn phải dựa trên các tiêu chí rõ ràng, thống nhất và phải đánh giá đúng tình hình và có cơ chế để rà soát, công nhận và kiểm tra, duy trì kết quả. Không nên để sức ép thành tích dẫn đến tâm lý né tránh về trách nhiệm của người sử dụng trái phép chất ma túy hoặc không báo cáo đầy đủ về vụ việc.
"Một địa bàn làm tốt công tác phát hiện, quản lý, điều trị và hỗ trợ người nghiện cần được nhìn nhận bằng chất lượng quản trị nguy cơ, không chỉ bằng những con số mang tính hình thức", đại biểu Bùi Trung Thành đánh giá.
Thứ ba, xây dựng địa bàn an toàn phải được đặt trong tổng thể các giải pháp phòng ngừa xã hội đối với ma túy cần kết hợp phát hiện, triệt xóa các điểm phức tạp về ma túy, điều trị quản lý sau cai, hỗ trợ, tái hòa nhập và phòng ngừa tái nghiện. Đối với các loại tội phạm khác, cần chú trọng hòa giải tại cơ sở, giải quyết mâu thuẫn, giáo dục pháp luật và cảnh báo lừa đảo, hỗ trợ người bị hại và tiếp cận, xử lý thông tin, tố giác, tin báo về tội phạm. Mỗi hoạt động chỉ có giá trị khi góp phần làm giảm các điều kiện phát sinh trên địa bàn.
Vì vậy, đại biểu Bùi Trung Thành đề nghị triển khai các dự án thành phần theo hướng phối hợp, dùng chung, kênh truyền thông, thông tin và dữ liệu cần thiết để tránh giao nhiều đầu nhiệm vụ tương tự cho cùng một đơn vị cơ sở.
Thứ tư, việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đặt ra yêu cầu mới về trách nhiệm của cấp xã. Khi địa bàn quản lý có thể mở rộng hơn thì khối lượng công việc lớn hơn, muốn lực lượng ở cơ sở hoàn thành nhiệm vụ thì phải có nguồn lực tương ứng, quy trình phối hợp rõ ràng, khả năng tiếp cận và hỗ trợ chuyên môn từ cấp tỉnh, cấp bộ, ngành.
"Tôi ủng hộ việc chương trình chú trọng, đầu tư, nâng cao năng lực thiết bị và công nghệ cảnh báo, đào tạo các mô hình phù hợp thực hiện song cần tính đến khả năng vận hành sau đầu tư, tránh mua sắm thiết bị vượt quá điều kiện sử dụng hoặc xây dựng những hệ thống độc lập, không thể kết nối với hạ tầng sẵn có", đại biểu Bùi Trung Thành phát biểu thảo luận ở tổ.
Thứ năm, nguồn lực hỗ trợ địa bàn cơ sở cần được phân bổ theo yêu cầu thực tế và điều kiện ngân sách địa phương. Có nhiều khu vực biên giới, vùng sâu, vùng xa, dân cư di biến động, khu công nghiệp hoặc tình hình ma túy phức tạp thường có nhu cầu cao nhưng khả năng tự cân đối chưa tương xứng.
Chính vì vậy, cần có những nguyên tắc, cần có những tiêu chí định mức phân bổ minh bạch, ưu tiên địa bàn trọng điểm, khó khăn và các mô hình tác động trực tiếp, không nên giao nhiệm vụ hoặc tỷ lệ đối ứng vượt khả năng tài chính của địa phương; đồng thời, không thay thế trách nhiệm cân đối nguồn lực ở nơi có điều kiện, có cơ chế hỗ trợ đúng đối tượng sẽ giúp chương trình không tạo khoảng cách mới giữa các địa bàn.
Thứ sáu, đại biểu Bùi Trung Thành nhất mạnh phát huy vai trò của nhân dân là nòng cốt. Người dân cần có kênh phản ánh tin báo thuận tiện, được bảo vệ khi tố giác, được tiếp cận thông tin, phòng ngừa và được hỗ trợ khi là nạn nhân hoặc thuộc nhóm có nguy cơ. Gia đình, nhà trường và các đoàn thể cùng tham gia xây dựng môi trường lành mạnh, thiết thực, bền vững.
PHONG TUYẾT - KHÁNH HUYỀN
.png "Chương trình hành động của ông Bùi Trung Thành: Mọi nhiệm vụ đều hướng tới cuộc sống bình yên của nhân dân")
