(HPĐT)- Thời điểm này, các địa phương đang triển khai lấy nước phục vụ gieo cấy lúa vụ Đông Xuân. Tuy nhiên, tại một số khu vực do hệ thống thủy lợi bị chia cắt, nhiều công trình kênh, mương bị nông đầy kết hợp nhiều công trình cầu, cống đang thi công cản trở dòng chảy nên việc lấy nước gặp nhiều khó khăn.
Hệ thống thủy lợi bị chia cắt
Vụ Đông Xuân năm nay, nhiều khu vực sản xuất trên địa bàn xã Giang Biên (huyện Vĩnh Bảo) đang gặp khó khăn về lấy nước phục vụ gieo cấy lúa do hệ thống thủy lợi trên địa bàn bị chia cắt. Chủ tịch UBND xã Giang Biên Hoàng Anh Tuấn thông tin, tuyến kênh trục chính huyết mạch của xã từ quốc lộ 10 tới Cụm công nghiệp Giang Biên đang bị nông đầy và thu hẹp lớn bởi một dự án khác “đè lên” (Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường dẫn vào Cụm công nghiệp Giang Biên). Thêm vào đó, hệ thống dẫn nước từ kênh Dũng Tiến cũng đang bị chia cắt bởi nhà thầu đang đắp đê quai xanh thi công hệ thống cống ngầm giao với quốc lộ 10. Tuyến kênh này được coi như tuyến kênh “chết” do không vận hành, lưu thông. Cũng như xã Giang Biên, các xã Dũng Tiến, Vĩnh An của huyện Vĩnh Bảo cũng đang gặp khó khăn do trên địa bàn triển khai thi công nhiều dự án.
Tại các huyện: Tiên Lãng, An Dương, Kiến Thụy, An Lão, Thủy Nguyên, việc lấy nước phục vụ gieo cấy lúa vụ Đông Xuân cũng gặp một số trở ngại do hệ thống thủy lợi bị chia cắt. Đơn cử như tại 2 xã Tiên Cường, Tiên Thanh (huyện Tiên Lãng), dự án đầu tư xây dựng Khu công nghiệp Tiên Thanh và cụm Công nghiệp Tiên Cường - Đại Thắng trong giai đoạn lấp cát khiến hệ thống kênh, mương thủy lợi trên địa bàn bàn không còn. Trong khi đó hệ thống kênh, mương hoàn trả chưa được các nhà đầu tư thực hiện kịp thời khiến việc lấy nước, dẫn nước phục vụ sản xuất càng thêm khó khăn.
Theo thống kế của Chi cục Thủy lợi và Phòng chống thiên tai (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) trên địa bàn thành phố có hàng trăm dự án, công trình đang triển khai thi công khiến hệ thống thủy lợi của các địa phương bị chia cắt, phá vỡ, trong đó phần lớn là các dự án phát triển các khu, cụm công nghiệp, giao thông, thủy lợi, đê điều và nông thôn mới kiểu mẫu. Việc thi công các công trình, dự án trên phải đắp quai xanh chặn dòng và ngừng vận hành, hoạt động trong thời gian dài. Bởi vậy việc điều tiết nước tại các khu vực lân cận, liền kề bị ảnh hưởng trong cung ứng nguồn nước phục vụ gieo cấy lúa vụ Đông Xuân.
Kiểm soát, tích trữ nguồn nước
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Đỗ Gia Khánh thông tin, để tranh thủ lấy nước tích trữ nước vào hệ thống phục vụ làm đất và gieo cấy lúa vụ Đông Xuân 2024- 2025 của các địa phương, Sở yêu cầu các công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi chủ động thau rửa hệ thống công trình thủy lợi; khơi thông dòng chảy, giải tỏa các ách tắc, phương tiện thi công nạo vét trên hệ thống dẫn nước, đặc biệt ở các cửa lấy nước, hệ thống kênh trục chính; bảo đảm phương tiện lấy nước đủ điều kiện để sẵn sàng vận hành. Bên cạnh đó, công ty chủ động xây dựng kế hoạch lấy nước, bố trí đầy đủ nhân lực, phương tiện tại các cống lấy nước, kiểm soát chặt chẽ chất lượng nguồn nước, tranh thủ tối đa thời gian khi nguồn nước bảo đảm để lấy trữ vào hệ thống công trình thủy lợi, phục vụ sản xuất nông nghiệp.
Chủ tịch Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Vĩnh Bảo Lê Minh Tân cho biết, công ty chủ động rà soát các khu vực có nguy cơ thiếu nước cho sản xuất nông nghiệp, có phương án lắp đặt trạm bơm dã chiến và các công trình tạm để mở rộng vùng phục vụ của các trạm bơm tưới, bảo đảm cung cấp đủ nước cho sản xuất nông nghiệp trong thời điểm lấy nước đổ ải, thời kỳ làm đất và cả vụ Đông Xuân. Công ty tăng cường kiểm tra, duy tu sửa chữa thường xuyên các công trình bị hư hỏng trong vùng nhiễm mặn, đặc biệt các cống đầu mối tiêu, không để nước mặn xâm nhập vào nguồn nước trong kênh; nạo vét khu vực cửa cống lấy nước, hệ thống kênh, mương tăng khả năng lấy nước; tăng cường kiểm tra và xử lý kịp thời các sự cố, hư hỏng công trình gây thất thoát nguồn nước hoặc xâm nhập mặn ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nước, đồng thời điều tiết hợp lý mực nước trong hệ thống thủy lợi phục vụ các địa phương làm đất và gieo cấy đúng thời vụ.
Mặt khác, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng đề nghị UBND các quận, huyện đẩy mạnh công tác tuyên truyền đến người dân để nâng cao nhận thức sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả. Các quận, huyện chỉ đạo các địa phương phối hợp chặt chẽ công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi trên địa bàn chủ động lấy nước vào ruộng, tích trữ nước; hướng dẫn người dân thực hiện sớm việc làm đất để giữ nước trên ruộng, tổ chức tăng cường gia cố bờ vùng, bờ thửa để tránh rò rỉ, thất thoát, lãng phí nước. Đối với các công trình giao thông, đê điều, thủy lợi, nông thôn mới đang thi công, các địa phương cần yêu cầu nhà thầu có phương án dẫn dòng lấy nước hợp lý. Khi công trình hoàn thành, khẩn trương hoàn trả mặt bằng, thanh thải bùn đất lắng đọng trên hệ thống ra khỏi khu vực để bảo đảm lấy nước, dẫn nước phục vụ gieo cấy lúa Đông Xuân.
