(HPĐT)- Chỉ còn 2 ngày nữa chính thức diễn ra Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt Cụm di tích Từ Lương Xâm – Căn cứ bản doanh của Ngô Quyền năm 938 theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ và tổ chức Lễ hội truyền thống Từ Lương Xâm, kỷ niệm 1087 năm chiến thắng Bạch Đằng, 1081 năm ngày mất của Đức Vương Ngô Quyền vào ngày 12-2 (tức 15 tháng Giêng Ất Tỵ). Đến nay, công tác chuẩn bị được quận Hải An thực hiện khẩn trương, theo đúng kế hoạch, chu đáo, bảo đảm tổ chức thành công, tạo thuận lợi để nhân dân, du khách tới tham dự.
Ông Hà Đức Leo, Trưởng Ban Khánh tiết Đình Lương Xâm, phường Nam Hải cho biết, năm nay, công tác chuẩn bị lễ hội truyền thống Từ Lương Xâm được thực hiện chu đáo, chi tiết và sớm hơn mọi năm. Cùng với việc tổ chức lễ hội, địa phương vinh dự đón nhận Bằng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt Cụm di tích Từ Lương Xâm – Căn cứ bản doanh của Ngô Quyền năm 938. Hơn nữa, theo truyền thống, đoàn rước Lương Xâm được giao đi đầu, được xem như đoàn rước “cả”. Đến nay, các công việc lựa chọn người tham gia đoàn rước, hậu cần, chuẩn bị mâm lễ đều được Ban Khánh tiết phân công cụ thể. Riêng mô hình thuyền chiến, ngựa chiến được đặt làm tại làng nghề của tỉnh Hưng Yên từ trước đó nhiều tháng.
Cũng theo ông Hà Đức Leo, tham gia Đoàn rước Lương Xâm sẽ có khoảng 150 người. Đi đầu là biển đoàn rước, cờ Tổ quốc, cờ hội, đại chinh, đại cổ (trống, chiêng), mô hình cọc chiến, rồi tới thuyền chiến, ngựa chiến. Mô hình thuyền chiến dài hơn 6m, phía trên có mô hình pháo công, binh lính, lầu vua ngự phải cần tới 6 người khiêng. Mô hình ngựa chiến cũng cao lớn hơn ngựa thật. Tiếp theo đó là 5 mâm lễ vật, gồm lợn quay “ông Bồ”; xôi thịt; rượu, trầu cau; hoa quả và hoa tươi, rồi đến long đình, bát biểu, đội múa sênh, đội nhạc công. Đi cuối là kiệu với 8 người khiêng. Đoàn rước Lương Xâm sẽ đi từ Đình Lương Xâm về Từ Lương Xâm với quãng đường 2km, trong thời gian khoảng 1 giờ đồng hồ. Do đó, phụ trách việc rước kiệu sẽ có 2 người chỉ huy, 16 người rước kiệu được bố trí, luân phiên trong suốt quãng đường. Nếu như trước đây, rước kiệu là nữ giới thì 2 năm trở lại đây, đội rước kiệu được lựa chọn là nam giới, có sức khỏe, chiều cao tương đồng để thực hiện những màn kiệu bay, chào, xoay vòng, tạo ấn tượng, điểm đặc sắc trong lễ hội. Với những màn kiệu bay trong tiếng trống, tiếng chiêng, tiếng hò reo của phu kiệu, của người dân tham gia, lễ rước tái hiện lại không khí hào hùng, tri ân công lao của Đức Vương Ngô Quyền làm nên trận chiến vang dội trên sông Bạch Đằng lịch sử, đánh thắng quân xâm lược Nam Hán, mở ra kỷ nguyên độc lập lâu dài cho dân tộc ta.
Lễ hội Từ Lương Xâm năm 2025 được tổ chức từ 12 đến 15-2 (tức 15 đến 18 tháng Giêng Ất Tỵ). Trong đó, riêng 12-2, từ 7 giờ 30 phút đến 10 giờ là lễ Tết hàng quận; từ 17 giờ 30 phút là màn trống hội kết hợp biểu diễn lân - sư - rồng và lễ rước truyền thống; từ 19 giờ 30 phút là Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Cụm di tích Từ Lương Xâm - Căn cứ bản doanh của Ngô Quyền năm 938 và khai mạc Lễ hội truyền thống Từ Lương Xâm, kỷ niệm 1087 năm chiến thắng Bạch Đằng, 1081 năm ngày mất của Đức Vương Ngô Quyền.
Theo kế hoạch, ngoài đoàn rước Lương Xâm, lễ rước truyền thống còn có Đoàn rước Xâm Bồ (phường Nam Hải) và đoàn rước của các phường: Đằng Hải, Đông Hải 2, Đằng Lâm, Đông Hải 1, Tràng Cát. Mỗi đoàn rước đều có kiệu bát cống được kết hoa tươi, trên đặt linh vị của Đức Vương Ngô Quyền, với hàng trăm người là các bô lão, những nam thanh, nữ tú, người dân địa phương tham gia. Cùng với việc chuẩn bị Lễ hội truyền thống Từ Lương Xâm, thực hiện chỉ đạo của UBND thành phố, quận Hải An xây dựng kế hoạch chi tiết tổ chức lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt Cụm di tích Từ Lương Xâm - Căn cứ bản doanh của Ngô Quyền năm 938. Trưởng Phòng Văn hóa quận Hải An Tô Hùng Cường cho biết, công tác tuyên truyền, quảng bá, hậu cần, bảo an ninh trật tự, trật tự đô thị, vệ sinh môi trường... chuẩn bị lễ đón nhận Bằng xếp hạng và Lễ hội truyền thống Từ Lương Xâm cơ bản hoàn tất, sẵn sàng tổng duyệt cũng như tổ chức sự kiện, lễ hội chính thức.
Sân khấu lớn nhất từ trước đến nay được đơn vị tổ chức sự kiện lắp đặt. Nằm trong chương trình lễ đón nhận Bằng di tích quốc gia đặc biệt có chương trình nghệ thuật sử thi, thời lượng 45 phút với sự tham gia của nhiều diễn viên, nghệ sĩ đến từ các đoàn nghệ thuật Trung ương, thành phố.Trên những trục đường chính của quận, nhất là tuyến đường dẫn vào Khu di tích quốc gia đặc biệt Từ Lương Xâm được dọn dẹp, vệ sinh môi trường, trang trí cổ động trực quan. Đồng thời, công tác chuẩn bị cho lễ tế, lễ rước truyền thống; các hoạt động văn hóa, thể thao trong thời gian diễn ra Lễ hội truyền thống Từ Lương Xâm diễn ra từ 12-2 đến 15- 2 (tức 15 đến 18 tháng Giêng Ất Tỵ) cũng được các ngành, đơn vị, địa phương thực hiện chu đáo.
Trong hệ thông di tích ́ thờ Đức Ngô Vương trên vùng đất Hải Phòng, cụm di tích lịch sử khu vực Từ Lương Xâm - Căn cứ bản doanh của Ngô Quyên n ̀ ăm 938 được suy tôn là “Từ Cả”, một trong “Tứ linh từ” của huyện An Dương cổ (hay “Tam linh từ” của quận Hải An hiện nay). Đây là địa điểm tâm linh, tín ngưỡng có vai trò, tầm ảnh hưởng bậc nhất trong hệ thống các di tích thờ Đức vương Ngô Quyền trên địa bàn thành phố. Các nghi thức tế lễ “tam dân” truyền thống, hợp tế hàng quận tiếp tục được chính quyền và nhân dân quận Hải An gìn giữ. Trường tồn cùng Từ Cả - di tích quốc gia đặc biệt, lễ hội truyền thống Từ Lương Xâm là biểu tượng của tinh thần đoàn kết, là sự gắn kết cộng đồng sâu sắc. Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt Cụm di tích Từ Lương Xâm - Căn cứ bản doanh của Ngô Quyền năm 938 và Lễ hội truyền thống Từ Lương Xâm không chỉ tri ân công lao to lớn của người anh hùng dân tộc, Đức Vương Ngô Quyền, mà còn là dịp để quận Hải An quảng bá, phát huy các giá trị di sản văn hóa tới người dân thành phố, du khách trong và ngoài nước.
