Khuôn viên thoáng mát, yên tĩnh của chùa Trung Hành.
Trung Hành là tên của một làng thuộc tổng Trung Hành, huyện An Dương, phủ Kinh Môn, trấn Hải Dương xưa, nay thuộc phường Đằng Lâm (quận Hải An). Miếu Trung Hành được người dân trong vùng xây dựng thờ Đức Vương Ngô Quyền nhiều lần được trùng tu do sự tàn phá của thời gian, chiến tranh. Dấu vết của đợt trùng tu lớn nhất vào khoảng thế kỷ 17 là 4 cây cột cái sơn son, thiếp vàng đặt tại tòa bái đường. Miếu Trung Hành bố cục theo kiểu nội công, ngoại quốc, gồm: Cổng tam quan, toà bái đường, hai bên giải vũ và tòa hậu cung. Hiện miếu còn lưu giữ được 5 bản sắc phong có niên đại từ năm 1889 đến năm 1924 và nhiều cổ vật quý.
Nằm cạnh miếu Trung Hành là chùa Trung Hành. Chùa có tên chữ là Hưng Khánh. Tương truyền, chùa Trung Hành được khởi dựng từ thời Lý- Trần. Tuy nhiên, các hiện vật còn lưu giữ cho thấy chùa có niên đại sớm nhất vào thời nhà Mạc thế kỷ 16. Chùa Trung Hành có quy mô khá lớn, bố cục theo kiến trúc truyền thống, gồm: Tam quan- gác chuông, toà Phật điện, nhà thờ tổ, vườn bia, mộ tháp. Chùa Trung Hành còn lưu giữ khá nguyên vẹn những nét kiến trúc và quy hoạch không gian của một ngôi chùa làng thời Mạc điển hình. Hiện chùa còn lưu giữ nhiều cổ vật quý, như: Các pho tượng gỗ Tam Thế, A Di Đà, Văn Thù, Phổ Hiền, Hộ Pháp… Đặc biệt, chùa còn lưu giữ pho tượng vị hoàng đế nhà Mạc được tạc bằng đá, toàn thân phủ một lớp sơn dày, thoáng qua giống như tượng gỗ.
Lễ hội đền- chùa Trung Hành theo truyền thống diễn ra trong 3 ngày 16, 17 và 18 tháng Giêng với tục múa roi độc đáo, mô tả lại khí thế xung quân, diệt giặc của binh lính thời Ngô Quyền. Mỗi năm vào những ngày này, Cụm di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia được Bộ Văn hóa- Thông tin công nhận năm 1993 thu hút hàng nghìn người dân địa phương, du khách trong và ngoài thành phố cũng như các nhà khoa học đến dự lễ, thưởng thức và nghiên cứu các giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học và nghệ thuật độc đáo, hấp dẫn…/.
Công Tráng
