Lễ tiễn ông Công, ông Táo chầu trời: Giữ nét đẹp truyền thống, bảo đảm an toàn

Người dân mua cá chép vàng tại chợ Ga cúng ông Công, ông Táo.

Đơn giản nhưng đầm ấm

Cung tiễn ông Công, ông Táo (còn gọi là Tết Táo quân) là nét đẹp văn hóa của người Việt. Tuy nhiên, ngày nay, một số người hiểu sai hoặc lạm dụng để cúng lễ rình rang, cầu kỳ quá mức... Không ít người sắm sửa cho ông Công, ông Táo nhà tầng, ô tô, điện thoại thông minh... Có người “săn lùng” cá chép vàng, chép đỏ quý hiếm, độc, lạ với ý niệm lễ càng linh đình càng được thần linh phù hộ nhiều phúc, lộc. Do đó, cứ gần đến dịp 23 tháng Chạp, trên thị trường, các mặt hàng “độc, lạ” liên quan đến lễ cúng ông Công, ông Táo được nhiều người lựa chọn, tìm mua.

Theo Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian thành phố Nguyễn Đình Chỉnh, cúng ông Công, ông Táo là nhu cầu thuộc về văn hóa tâm linh của đông đảo người dân, dịp để các vị thần trông coi nhà báo cáo kết quả mọi mặt đời sống năm qua của gia đình, gửi gắm ước nguyện trong năm mới. Vì thế, nhiều gia đình coi ông Công, ông Táo là “sứ giả” bình an. Tuy nhiên, “mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh”, trong cuộc sống hiện tại, nên hài hòa giữa đời sống tâm linh và thực tế, không nên quá nặng nề hình thức, lễ nghĩa mà tổ chức cúng bái rình rang, không phù hợp điều kiện, hoàn cảnh riêng. Vừa thể hiện lòng thành nhưng vừa bảo đảm yếu tố tiện lợi là cách nhiều gia đình lựa chọn. Như chị Vũ Thu Hà (chung cư A9, phường Vạn Mỹ, quận Ngô Quyền) cho biết, gia đình ít người nên chị không chuẩn bị cỗ mặn, không mời thầy cúng, không sắm sửa vàng mã, chỉ chuẩn bị vài món chay và hoa quả thắp hương ông Công, ông Táo từ 20 tháng Chạp, với quan niệm thành tâm để cầu phúc.

Những năm trước, tại một số khu dân cư có đông nhà trọ công nhân, người ngoại tỉnh cư trú ở nhiều địa phương, vào dịp này tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn nên các biện pháp tuyên truyền, nâng cao ý thức người dân được cơ quan chức năng chú trọng thực hiện. Trưởng Công an xã Thiên Hương (huyện Thủy Nguyên) Nguyễn Xuân Thủy thông tin: Trên địa bàn xã có gần 50 khu nhà trọ, trong đó có hơn 10 khu nhà trọ có từ 10 phòng trọ trở lên, số công nhân ngoại tình thuê trọ dao động từ 600 đến 800 người. Ngày 23 tháng Chạp vào dịp cuối tuần, nên nhiều công nhân, lao động tổ chức cúng ông Công, ông Táo kết hợp liên hoan cuối năm. Do đó, bên cạnh tăng cường tuần tra để bảo đảm an ninh trật tự, lực lượng Công an xã tới từng khu nhà trọ, nhắc nhở người lao động không tàng trữ pháo nổ, giảm thiểu thắp hương, đốt vàng mã để phòng ngừa cháy nổ, nhất là hạn chế sử dụng rượu, bia, chất kích thích tránh gây mất trật tự, phát sinh mâu thuẫn ở khu dân cư.

Thiết thực hướng về cuộc sống

Nhiều người dân vẫn có quan niệm “trần sao âm vậy” nên chọn dịp này để gửi đồ mã “biếu” người thân đã khuất. Theo Hòa thượng Thích Quảng Tùng, Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố, đốt nhiều vàng mã không chỉ tốn kém tiền của, mà còn là căn nguyên gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến kiến trúc, công trình xây dựng, là nguyên nhân gây hỏa hoạn, nhất là ở khu vực đô thị, các khu chung cư, nhà cao tầng... Cũng như vậy, việc phóng sinh thả cá cần làm thường xuyên không chỉ vào các dịp lễ, Tết để thể hiện toàn vẹn ý nghĩa của việc thiện.

Các tổ chức nhân đạo, từ thiện như: Tổ Phóng sinh và từ thiện, Câu lạc bộ Trái Tim Việt, Câu lạc bộ Sống sẻ chia family..., vào dịp này tăng cường vận động kinh phí, ủng hộ hiện vật chăm lo Tết tốt hơn đối với những hoàn cảnh khó khăn, người yếu thế trong xã hội, nhằm lan tỏa sự sẻ chia, yêu thương thiết thực hơn trong cộng đồng.

Cùng với nâng cao nhận thức trong tổ chức cúng lễ, bảo vệ môi trường của người dân trong ngày cúng ông Công, ông Táo cũng là vấn đề đáng bàn. Không ít người sau khi thả cá, vứt cả túi nilon xuống sông, xuống hồ hoặc thả bát hương, ban thờ ra sông, hồ, làm phát sinh rác thải ra môi trường. Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam quận Lê Chân Bùi Thị Thu Phương nêu rõ, cùng với vận động nhân dân tham gia cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết, xây dựng đô thị văn minh”, cán bộ Mặt trận, Tổ dân phố trên địa bàn quận tăng cường tuyên truyền trên hệ thống đài truyền thanh phường, tới từng hộ dân hạn chế vứt túi nilon khi thả cá phóng sinh. MTTQ Việt Nam quận huy động đoàn viên, thanh niên tổ chức các chương trình, hoạt động thu gom rác, túi nilon với các khẩu hiệu như: “Thả cá, đừng thả túi nilon”, “Hãy bảo vệ nguồn nước”... tại các khu vực sông, hồ; vận động các gia đình quan tâm giữ gìn vệ sinh, môi trường, làm sạch nhà, đẹp phố dịp đón Tết, vui xuân Quý Mão 2023”./.

MAI LÊ