Kỳ 2: Báo chí Hải Phòng - Kiến An phục vụ công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1955-1975)
Ngày 13-5-1955, trong đoàn quân rầm rập tiến về tiếp quản, giải phóng thành phố, những người làm công tác truyền thanh, viết báo phấn khởi, hòa mình trong rừng cờ hoa, trong vòng tay chào đón của mọi người. Cán bộ làm công tác tuyên truyền - những chiến sĩ từng vào sinh ra tử, trực tiếp cầm súng đánh giặc, góp phần giải phóng quê hương - nay dùng ngòi bút, loa phóng thanh phục vụ công cuộc hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục và phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, xây dựng cuộc sống mới.
Tờ Tin Hải Phòng, cơ quan thông tin của Sở Tuyên truyền thành phố, phát hành rộng rãi, được nhân dân thành phố mới giải phóng háo hức đón đọc. Tin Hải Phòng ra hằng ngày, 2 trang, khổ nhỏ, phát hành mỗi ngày khoảng 1.600 tờ, có ngày 4.000 tờ. Cùng thời gian này, cơ quan Thông tin tỉnh Kiến An xuất bản Tin Kiến An, mỗi tuần một số, 4 trang, khổ nhỏ, phục vụ nhiệm vụ chính trị của tỉnh sau ngày giải phóng.
Ngày 1-9-1956, Ủy ban hành chính thành phố tổ chức lễ khánh thành và công bố quyết định thành lập Đài Truyền thanh Hải Phòng, trực thuộc Sở Tuyên truyền. Hai năm đầu, Đài phát mỗi ngày 2 bản tin, trong đó có một bản tin dịch ra tiếng Quảng Đông phục vụ bà con người Hoa tại Hải Phòng. Sự nghiệp truyền thanh của thành phố - một loại hình báo chí - mở ra thời kỳ phát triển mới.
Ngày 21-3-1957, Báo Hải Phòng kiến thiết, cơ quan của Đảng bộ Đảng Lao động Việt Nam thành phố Hải Phòng, xuất bản số đầu. Thời gian đầu, Báo ra 2 trang, khổ lớn. Cán bộ, phóng viên ít ỏi, vừa viết tin, bài, chụp ảnh, vừa biên tập, trình bày. Báo có cơ sở in riêng. Mọi người phải thay phiên nhau bám xưởng in để chữa bản in thử (morats), vận động phát hành, vận chuyển báo, trực tiếp bán báo tại các đường phố, trường học, bến tàu, bến xe. Để đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ chính trị, Tỉnh ủy Kiến An quyết định chuyển Tin Kiến An thành Báo Kiến An, cơ quan của Đảng bộ Đảng Lao động Việt Nam tỉnh Kiến An. Báo Kiến An ra hằng tuần, 4 trang, khổ nhỏ (29cm x 42cm)… Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa 2, ngày 27-10-1962, thông qua Nghị quyết về việc hợp nhất thành phố Hải Phòng và tỉnh Kiến An thành thành phố Hải Phòng. Cuối năm 1962, các cơ quan báo chí, truyền thanh của Hải Phòng và Kiến An hợp nhất xong. Ngày 1-1-1963, lễ hợp nhất được tổ chức trọng thể. Báo Hải Phòng kiến thiết và Báo Kiến An hợp nhất thành Báo Hải Phòng. Báo ra hằng ngày, 4 trang, khổ lớn (58cm x 42cm), có cơ sở in riêng.
Sau khi hợp nhất, Đài Truyền thanh Hải Phòng tập trung vào việc phát triển truyền thanh nông thôn. Năm 1964, cán bộ, công nhân kỹ thuật của Đài phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật nâng công suất máy tăng âm từ 100w lên 500w, cuốn biến áp cho máy có công suất 600w. Sau 5 tháng phấn đấu, công nhân kỹ thuật của Đài lắp ráp thành công hệ thống máy tăng âm cỡ lớn công suất 5000w, giải quyết khó khăn về kỹ thuật, không phải nhập của nước ngoài. Cục Truyền thanh Trung ương đánh giá đây là hệ thống tăng âm cỡ lớn lần đầu tiên được lắp ráp thành công ở miền Bắc. Tổ phòng máy của Đài hai lần được công nhận là tổ lao động XHCN...
Năm 1965, khi đế quốc Mỹ tiến hành cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc. Đài Truyền thanh Hải Phòng, Báo Hải Phòng kịp thời phản ánh tin chiến thắng, đưa toàn văn Lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh (ngày 17-7- 1966), hiệu triệu cán bộ, chiến sĩ và nhân dân quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược, với tinh thần tất cả cho sản xuất, tất cả cho tiên tuyến. Nhiều cán bộ, biên tập viên, phóng viên, kỹ thuật viên, công nhân viên xung phong lên đường chiến đấu và làm phóng viên chiến trường. Có những người đã hy sinh anh dũng hoặc cống hiến một phần xương máu của mình cho sự nghiệp giải phóng vừa đánh địch bằng súng, vừa chiến đấu bằng những trang viết rực lửa từ mặt trận.
Tháng 10-1970, Đài Truyền thanh Hải Phòng, Quốc doanh truyền thanh, xưởng sửa chữa Radio hợp nhất, tách khỏi Sở Thông tin, thành lập Đài Truyền thanh Hải Phòng - cơ quan báo chí và quản lý sự nghiệp truyền thanh, phát thanh toàn thành phố.
Từ ngày 1-7-1971, Báo Hải Phòng điều chỉnh xuất bản từ ra hằng ngày thành cách ngày (mỗi tuần 3 kỳ vào thứ ba, thứ năm và thứ bảy). Hàng chục cán bộ, phóng viên của Báo là bộ đội phục viên tình nguyện tái ngũ, tham gia chiến đấu và phục vụ chiến đấu trong quân đội.
Năm 1973, sau Hiệp định Paris về Việt Nam được ký kết, Báo Hải Phòng và Đài Truyền thanh Hải Phòng tập trung tuyên truyền phục vụ công cuộc hàn gắn vết thương chiến tranh, phục hồi kinh tế cùng quân và miền Nam chiến đấu, giành thắng lợi hoàn toàn trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Năm 1974, Đài Truyền thanh Hải Phòng phối hợp với Trường đại học Bách khoa Hà Nội lắp đặt thiết bị thực nghiệm chuyển tiếp chương trình của Đài Truyền hình Việt Nam về Hải Phòng với một máy phát lại 1,5w đặt tại Đài Thiên văn Phù Liễn. Tuy công suất của máy phát còn thấp, diện phủ sóng còn hẹp nhưng sự kiện này có ý nghĩa mở đầu cho những bước phát triển mới của Phát thanh - Truyền hình thành phố. Báo Hải Phòng tiếp tục phản ánh không khí sôi nổi thi đua lao động, sản xuất, công tác, học tập, sẵn sàng chiến đấu, tòng quân, chiến dịch vận tải chi viện chiến trường.
Mùa xuân năm 1975, Báo Hải Phòng và Đài Truyền thanh Hải Phòng tập trung phản ánh tình hình chiến sự ở miền Nam, nổi bật là các cuộc tiến công như vũ bão của quân và dân ta trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng Sài Gòn - sào huyệt cuối cùng của chế độ Mỹ-ngụy. Ngày 1-5-1975, Báo Hải Phòng ra số đặc biệt, in màu rực rỡ nêu bật thắng lợi vĩ đại của dân tộc ta với bài xã luận đây khí thế hào hùng về miền Nam giải phóng. Đài Truyền thanh Hải Phòng liên tục tiếp âm tin thắng trận từ Đài Tiếng nói Việt Nam. Không khí vui mừng của Đảng bộ, quân và dân Hải Phòng được phản ánh đậm nét trên các trang báo, làn sóng phát thanh…
(còn nữa)
