Liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm nông nghiệp

Nông dân vất vả tìm mối lưu thông sản phẩm 

Vụ lúa xuân năm 2025 vừa kết thúc, theo phản ánh của nhiều nông dân tích tụ sản xuất lớn, trong vụ này, phần lớn lúa tươi đều bán cho các thương lái nhỏ, lẻ trong thành phố hoặc các tỉnh, thành phố bạn. Ông Lương Văn Đức, ở xã Kiến Hưng cho biết, vụ xuân năm nay, gia đình ông thu gom ruộng bỏ hoang ở nhiều xã như: An Khánh, Kiến Hưng với diện tích lên 80 ha nhưng không ký được hợp đồng liên kết sản xuất với doanh nghiệp từ đầu vụ. Những vụ trước, ông thường liên kết sản xuất với các doanh nghiệp nên cuối vụ không phải lo đầu ra. Mặc dù vụ xuân năm nay, nông dân cũng bán hết lúa xuân ngay tại ruộng sau thu hoạch nhưng chủ yếu bán cho thương lái, giá không ổn định. 

Nhiều nông dân sản xuất cây ăn quả, rau màu cũng khó khăn vì vắng bóng doanh nghiệp liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm cho bà con. Tại các vùng chuyên canh rau màu ở các xã: An Hưng, Tiên Lãng, Vĩnh Hòa... theo phản ánh của các giám đốc HTX nông nghiệp, bà con đều vất vả tự bán trên thị trường tự do hoặc bán cho thương lái. Xã An Trường có vùng chuyên canh thanh long và vải thiều, nhưng những ngày tháng 6 này, cả xã thu hoạch vải thiều mang sang xã Thanh Hà bán đổ mối để phục vụ xuất khẩu. Ông Nguyễn Văn Hòa, ở xã An Trường cho biết, có lúc thu hoạch rộ vải thiều, nông dân không tự đem đi bán, thương lái đến vườn thu mua nên thường bị ép giá.

 Theo Phòng Đào tạo - Thông tin và Thị trường (Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng), những mùa vụ trước, việc liên kết doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm giữa doanh nghiệp và nông dân khá phổ biến. Cơ quan chức năng thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường; chính quyền địa phương; các HTX nông nghiệp là đầu mối kết nối doanh nghiệp liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm cho nông dân. Tuy nhiên, vụ xuân hè năm nay, rất ít doanh nghiệp liên kết, bao tiêu sản phẩm cho nông dân. Đơn cử như các vụ trước, Công ty TNHH An Đình mở rộng liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm với nông dân sản xuất lúa chất lượng lên gần 400 ha tại các xã nhưng vụ xuân này, doanh nghiệp dừng liên kết. Một số doanh nghiệp liên kết sản xuất lúa hữu cơ cũng khó khăn giảm diện tích liên kết hoặc ngừng sản xuất... 

Qua tìm hiểu thực tế, nguyên nhân khiến doanh nghiệp không còn mặn mà sản xuất trong vụ này do từ đầu năm đến nay, các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương chưa thật sự quan tâm đến việc kết nối do ảnh hưởng của việc hợp nhất các cơ quan, đơn vị, xã, phường; thay đổi cơ cấu cán bộ, nhân sự các xã, các cơ quan... Cùng với đó, một số nông dân cho rằng, việc sản xuất với một số doanh nghiệp, điều kiện sản xuất khắt khe, các giống lúa, cây, rau màu doanh nghiệp hợp tác sản xuất nông dân chưa quen canh tác nên hiệu quả, lợi nhuận không cao khiến một số nông dân cũng tự bỏ không đăng ký hợp tác...

Tạo điều kiện mở rộng hợp tác 

Việc liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm với doanh nghiệp thực tế giúp nông dân sản xuất chuyên nghiệp hơn; bớt rủi ro trong quá trình sản xuất; nâng cao chất lượng nông sản, đủ tiêu chuẩn để dễ dàng lưu thông thị trường, hướng đến xuất khẩu. Những vụ sản xuất trước, ngành Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng định hướng các sản phẩm nông nghiệp chủ lực tại các xã chuyên canh nông nghiệp như: Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, Kiến Thụy... mở rộng hợp tác liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm với các doanh nghiệp. Có thời điểm, tại các xã: Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, Chấn Hưng, Tân Minh có từ 15-20% sản lượng nông sản sản xuất tại địa phương được các doanh nghiệp liên kết, bao tiêu sản phẩm. 

Trưởng Phòng Đào tạoThông tin và Thị trường (Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng) Lê Thị Đức cho biết, những năm qua, trung tâm đóng vai trò cầu nối trong việc kết nối doanh nghiệp liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm cho nông dân. Tại các hội nghị, doanh nghiệp thông tin, trao đổi về nhu cầu hợp tác; giới thiệu các sản phẩm và yêu cầu về quy trình sản xuất; nông dân có nhu cầu có thể đăng ký hợp tác sản xuất. Tuy nhiên, để liên kết sản xuất được bền vững, cả doanh nghiệp và nông dân cần hài hòa lợi ích, rõ ràng trong các nguyên tắc hợp tác... Cùng với đó, chính quyền các xã cần phát huy vai trò làm trọng tài để hợp tác giữa doanh nghiệp và nông dân bền chặt và có cơ sở pháp lý... Các HTX nông nghiệp nâng cao vai trò trong việc kết nối các doanh nghiệp với nông dân, khuyến nông viên cơ sở hỗ trợ nông dân ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất để nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp... 

Sau khi hợp nhất thành phố Hải Phòng và tỉnh Hải Dương, ngành Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng phát huy tiềm năng, lợi thế của nhiều xã chuyên canh nông nghiệp của phía Tây thành phố với các doanh nghiệp sản xuất và chế biến sản phẩm nông nghiệp khá phong phú có thể hợp tác để cùng phát triển. Tuy nhiên, nông dân cần nâng cao ý thức trong hợp tác sản xuất bảo đảm yêu cầu của cả 2 bên; tôn trọng hợp đồng và các nguyên tắc của doanh nghiệp trong liên kết sản xuất.