Liên kết xây dựng vùng nguyên liệu nông sản

Hướng đi tất yếu

Hơn 200 ha gạo lúa rươi hữu cơ ở các xã Nghi Dương, Tiên Lãng, Vĩnh Bảo được quy vùng sản xuất đồng bộ, bài bản là nỗ lực của các doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân địa phương hơn 10 năm qua. Trong đó, 40 ha lúa rươi ở xã Nghi Dương đã được công nhận hữu cơ quốc tế, bảo đảm tiêu chuẩn xuất khẩu.

Anh Trần Văn Trung, Giám đốc Công ty CP Đầu tư Hải Âu Việt cho biết: “Chúng tôi đã nhìn ra tiềm năng về gạo hữu cơ trên những đầm rươi ở Hải Phòng từ sớm. Thế nhưng để xây dựng vùng nguyên liệu tập trung là điều không dễ dàng. Thay đổi tư duy, tập quán canh tác của người dân đòi hỏi sự kiên trì, bền bỉ, và quan trọng hơn cả là tạo dựng niềm tin”.

Trải qua thời gian dài đồng hành cùng nông dân, đến nay Công ty CP Đầu tư Hải Âu Việt đã có vùng nguyên liệu gạo rươi ổn định. Không những vậy, thương hiệu “gạo rươi Kiến Quốc” của doanh nghiệp đã khẳng định vị thế trên thị trường và được công nhận sản phẩm OCOP 4 sao. Doanh nghiệp liên kết chặt chẽ với nông dân trong vùng sản xuất, từ khâu chọn giống tới sơ chế, bảo quản nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm.

Là đơn vị đầu mối, thu mua nông sản tiêu thụ trong nước và xuất khẩu lớn của thành phố, mỗi ngày Hợp tác xã Hoàng Nam Phát cung cấp ra thị trường từ 300 - 400 tấn rau, củ, quả. Số lượng đơn hàng lớn, đòi hỏi phải có nguồn hàng ổn định. Vì thế, hợp tác xã đã liên kết, xây dựng vùng nguyên liệu rau màu diện tích 100 ha ở phường Tân Hưng và xã Gia Lộc.

Theo anh Hồ Việt Hoàn, Giám đốc Hợp tác xã Hoàng Nam Phát, “đóng chân” tại thủ phủ rau màu, nhưng nhiều khi đơn vị vẫn loay hoay tìm nguồn hàng bảo đảm điều kiện của đối tác, nhất là khi hiện nay, các yêu cầu vệ sinh an toàn thực phẩm ngày càng khắt khe. Do đó, liên kết xây dựng vùng nguyên liệu là giải pháp tối ưu để hợp tác xã có thể kiểm soát được chất lượng sản phẩm.

Tại vùng nguyên liệu liên kết với 300 hộ dân, Hợp tác xã Hoàng Nam Phát cung ứng giống, vật tư, chuyển giao khoa học kỹ thuật, giúp nông dân áp dụng đồng bộ, sản xuất nguồn nông sản đồng đều về mẫu mã, chất lượng. Bên cạnh đó, xây dựng vùng nguyên liệu còn tạo thuận lợi trong cấp mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Phát triển vùng nguyên liệu bền vững

Xây dựng vùng nguyên liệu nông sản giúp doanh nghiệp chủ động nguồn hàng phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu, đồng thời góp phần ổn định đầu ra cho nông dân. Tuy nhiên, dù là xu hướng tất yếu của nông nghiệp hiện đại, việc phát triển các vùng nguyên liệu vẫn gặp không ít khó khăn do mối liên kết giữa các bên trong chuỗi giá trị chưa thực sự bền chặt.

Từng tham gia sản xuất trong vùng nguyên liệu cho doanh nghiệp xuất khẩu cà rốt, ông Phùng Đức Soát ở xã Tuệ Tĩnh cho hay, nông sản mang tính mùa vụ, phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Vì thế, cần có sự chia sẻ, hài hòa lợi ích giữa các bên để tránh phá vỡ thỏa thuận theo hợp đồng.

Là doanh nghiệp xuất khẩu vải tươi tại Hải Phòng, để có nguồn hàng ổn định, bền vững, Công ty CP Ameii Việt Nam đã linh hoạt trong các điều kiện với người trồng. Thay vì cam kết giá cố định từ đầu vụ, doanh nghiệp đưa ra mức giá thu mua cao hơn từ 15 - 20% giá thị trường tại từng thời điểm, giúp nông dân an tâm sản xuất.

Bà Ngô Thị Thu Hồng, Tổng Giám đốc công ty cho biết: “Hàng xuất sang thị trường nước ngoài không thể bị gián đoạn, trong khi đặc thù của sản xuất nông nghiệp là tính thời vụ nên mới xảy ra tình trạng lúc thiếu, lúc thừa nguyên liệu. Đây cũng là lý do dẫn đến giá nông sản lên xuống thất thường, khó kiểm soát. Do đó, việc xây dựng vùng nguyên liệu nông sản là thực sự cần thiết để cả người dân và doanh nghiệp chủ động điều tiết cung cầu”.

Định hướng phát triển nền nông nghiệp hiện đại, quy mô lớn, Hải Phòng xác định tổ chức sản xuất tập trung theo mô hình cánh đồng lớn, phát huy hiệu quả quỹ đất nông nghiệp và các vùng chuyên canh truyền thống. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 xây dựng 75 vùng sản xuất lúa, 93 vùng rau màu và 63 vùng cây ăn quả tập trung, qua đó hình thành các vùng nguyên liệu quy mô lớn, tăng cường liên kết sản xuất, tiêu thụ, tạo đầu ra ổn định và thu hút đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp.