(HPĐT)- Sợ trách nhiệm, né tránh trách nhiệm, làm không hết trách nhiệm, đùn đẩy trách nhiệm đang có nguy cơ trở thành “căn bệnh” của một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức trong hệ thống chính trị. Tình trạng này đã và đang được các cơ quan từ Trung ương đến địa phương nhận diện và tìm phương thuốc hữu hiệu để “đặc trị”.
Người dân làm thủ tục tại Trung tâm phục vụ hành chính công tỉnh Kon Tum. Ảnh: Chinhphu.vn
“Trị bệnh” từ gốc
Suy cho cùng, căn bệnh này là căn nguyên phát sinh tiêu cực, cũng là sự khởi phát của sự suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức và lối sống nếu như trở thành lối sống của một cá nhân. Nhất là với những người có trách nhiệm, chịu trách nhiệm về công việc, lĩnh vực, tổ chức mà mình là người đứng đầu hoặc được phân công phụ trách. Đảng ta đã nhận diện ra những căn bệnh nan y tưởng chừng “vô phương cứu chữa” đó là bệnh quan liêu xa rời quần chúng, bệnh lãng phí, bệnh tham nhũng- thậm chí tham nhũng vặt- là “ quốc nạn”, là giặc nội xâm. Đây là những khuyết tật, ung nhọt, dị tật bẩm sinh ở bất kỳ thể chế chính trị nào. Tuy nhiên, những căn bệnh này đã và đang được “phẫu thuật”, loại bỏ để Đảng và Nhà nước và hệ thống chính trị thật sự trong sạch, vững mạnh. Việc xử lý nghiêm minh đồng bộ, kịp thời, không có vùng cấm, không có ngoại lệ những cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, trong đó có nhiều cán bộ chủ chốt các ngành, các địa phương, cả cán bộ cao cấp thời gian qua được cán bộ, đảng viên và nhân dân đồng tình, ủng hộ. Niềm tin của nhân dân với Đảng, với chế độ ngày càng được củng cố và nâng cao. Người dân vững tin vào Trung ương Đảng, đứng đầu là Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng với những quyết sách đồng bộ, bài bản, có tầm nhìn xa về các nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trong đó việc phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trước những tác động rất phức tạp, khó đoán định của tình hình thế giới.
Vậy, đối với những cán bộ, công chức, viên chức trong hệ thống chính trị, giải pháp nào để khắc phục tình trạng sợ trách nhiệm, né tránh trách nhiệm, làm không hết trách nhiệm, đùn đẩy trách nhiệm? Trên thực tế, các quy định về tiêu chuẩn, trách nhiệm, chức trách, quyền và nghĩa vụ của các vị trí việc làm đã được quy định chi tiết trong rất nhiều văn văn kiện của Đảng và các quy định pháp luật. Trên thực tế, nhiều cán bộ, đảng viên luôn đề cao danh dự, trách nhiệm cá nhân để nỗ lực hoàn thành chức trách nhiệm vụ được tổ chức giao phó. Đảng, Nhà nước cũng khuyến khích cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm khi mục tiêu của các quyết định, hành động của cán bộ đặt lợi ích của Đảng, Nhà nước, của quốc gia, dân tộc và nhân dân lên trên hết, trước hết. Tuy nhiên, việc xác định trách nhiệm của cá nhân mình đối với vị trí, chức trách được phân công, khi giao nhiệm vụ được thực hiện đến đâu lại là vấn đề nhận thức tự thân của mỗi người. Việc loại bỏ cán bộ, đảng viên suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống sẽ góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, xây dựng Đảng, Nhà nước thật sự trong sạch, vững mạnh.
Khi áp lực trở thành động lực
Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 13 (Hội nghị giữa nhiệm kỳ) vừa diễn ra cách đây ít ngày và thành công tốt đẹp. Nhiều nội dung quan trọng được bàn, thực hiện và quyết định tại hội nghị, trong đó có việc thực hiện kỷ luật đảng viên, cán bộ thuộc diện Ban Chấp hành Trung ương quản lý và lấy phiếu tín nhiệm với các chức danh ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Bộ Chính trị. Sắp tới, Quốc hội khóa 15 cũng sẽ tiến hành lấy phiếu tín nhiệm các chức danh do Quốc hội bầu và phê chuẩn. Điều này cho thấy, các quy định về đánh giá cán bộ được thực hiện nghiêm túc, công tâm, khách quan từ các cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng và Quốc hội. Việc lấy phiếu tín nhiệm định kỳ với các chức danh rõ ràng là một “kênh” để giám sát và đánh giá cán bộ một cách hiệu quả. Lá phiếu, mức tín nhiệm sẽ tạo được áp lực đối với các chức danh quan trọng trong các cơ quan lãnh đạo của Đảng và Nhà nước. Các quy định về việc lấy phiếu tín nhiệm của Trung ương đã cập nhật những điểm mới phù hợp với tình hình, đề cập rõ hơn, tức là quy định rõ kết quả lãnh đạo, quản lý của người cán bộ được lấy phiếu tín nhiệm. Hay quy định về trách nhiệm của người đứng đầu trong phòng, chống tham nhũng ở các đơn vị cũng là vấn đề được đặt ra; rồi sự gương mẫu của bản thân và vợ, chồng, con cũng được xem là tiêu chí đánh giá…
Điểm mới đáng chú ý trong quy định lần này là cụ thể và chặt chẽ hơn về việc sử dụng kết quả lấy phiếu tín nhiệm. Cụ thể, người có trên 1/2 nhưng dưới 2/3 số phiếu tín nhiệm thấp sẽ bị đưa ra khỏi quy hoạch chức vụ cao hơn; xem xét cho thôi giữ các chức vụ đang đảm nhiệm, bố trí công tác khác hoặc cho từ chức; hoặc sẽ bỏ phiếu tín nhiệm. Theo quy định cũ, người có trên 1/2 số phiếu tín nhiệm thấp chỉ bị xem xét đưa ra khỏi danh sách quy hoạch chức vụ cao hơn. Như vậy, lá phiếu đã tạo được áp lực, nhưng áp lực ở đây không phải là tiêu cực mà là tích cực, trở thành động lực để cán bộ phấn đấu tốt hơn, giúp mỗi người trong diện được lấy phiếu tín nhiệm “tự soi, tự sửa”; đồng thời giúp họ tiếp tục phấn đấu, rèn luyện trong công tác, hoàn thiện bản thân mình hơn. Đối với các cấp ủy, chính quyền địa phương, đơn vị, việc thực hiện nghiêm các quy định của Đảng về đánh giá, quy hoạch, đào tạo, bổ nhiệm cán bộ và xử lý cán bộ vi phạm giúp phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực, bệnh vô cảm với nhân dân. Việc tu dưỡng, rèn luyện, trau dồi đạo đức cách mạng trở thành nhu cầu tự thân của mỗi người trong môi trường có tính kỷ luật, môi trường văn hóa và chuẩn mực đạo đức sẽ giúp người cán bộ lãnh đạo, quản lý giữ mình tốt hơn về phẩm chất đạo đức, cũng như nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý, điều hành để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Ở góc độ cá nhân, mỗi người trong bất kể môi trường công tác nào, trong gia đình hay xã hội đều có áp lực. Càng có vị trí trong xã hội, có tầm ảnh hưởng càng phải chịu nhiều áp lực. Không có thành công nào là không có áp lực. Mỗi cán bộ dù ở vị trí nào cũng cần thấm nhuần đạo đức cách mạng, tu dưỡng, rèn luyện, bồi đắp nền tảng, chuẩn mực đạo đức, coi trọng danh dự, tự trọng của cá nhân mình trước cộng đồng, trước tổ chức, luôn biết tự soi, tự sửa, tự xốc lại bản thân và phát huy, khai thác tốt những mặt tích cực, thế mạnh của bản thân, sẽ biến áp lực thành động lực cho một hành trình nỗ lực, phấn đấu mới, làm tròn trách nhiệm với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân. Đó chính là liều thuốc quý để đặc trị căn bệnh sợ trách nhiệm./.
ĐÀO VĂN HOÀN
