Một số người dân phải nhập viện điều trị do sử dụng các thực phẩm chức năng quảng cáo không đúng sự thật trên mạng xã hội (ảnh có tính minh họa).
(HPĐT)- Trên mạng xã hội Facebook, YouTube, các trang web hiện nay tràn lan quảng cáo, rao bán các thể loại thực phẩm chức năng, thuốc Đông y, Nam dược gia truyền chữa từ bệnh ung thư, tiểu đường đến mất ngủ, còi xương, chậm lớn... Không ít người vì tin vào quảng cáo mà “tiền mất, tật mang”.
“Tiền mất, tật mang”
Giữa tháng 1 vừa qua, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Nội tiết Trung ương tiếp nhận người bệnh N.V.T 58 tuổi (huyện Kiến Thụy) nhập viện cấp cứu trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng do đường huyết tăng đột biến. Theo người nhà, khoảng gần một tháng nay ông T. tự ý bỏ thuốc theo đơn của bác sĩ và dùng thuốc nam, cùng viên sủi không rõ nguồn gốc được quảng cáo trên mạng xã hội với giá gần 3 triệu đồng cho một liệu trình với cam kết khỏi hoàn toàn bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, sau khi dùng thuốc nam và viên sủi trên, bệnh không có dấu hiệu thuyên giảm mà còn nặng thêm nên phải cấp cứu tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương.
Không bị tiểu đường nặng, song ông H.T.T ở phường Anh Dũng (quận Dương Kinh) cũng điều trị bệnh tiểu đường gần 10 năm nay. Tháng 12-2020 vừa qua, ông T. xem quảng cáo trên YouTube về viên sủi có tác dụng chữa bệnh này nên liên hệ tìm hiểu. Theo số điện thoại quảng cáo, nhân viên tự xưng người của công ty tư vấn cho ông T. về công dụng của sản phẩm như thuốc chữa bệnh, có hiệu quả chỉ sau một liệu trình sử dụng, thậm chí khỏi từ 5-7 năm nếu sử dụng đủ liệu trình trị giá khoảng 7 triệu đồng. Tin tưởng hơn, khi những quảng cáo được đăng tải đều có hình ảnh tư vấn của bác sĩ. Chỉ sau khi mua những viên sủi đó với giá gần 3 triệu đồng, bác mới giật mình biết, tháng 8 -2020, công ty sản xuất viên sủi trên bị Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) xử phạt về hành vi quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe với công dụng như thuốc chữa bệnh, lừa dối người tiêu dùng.
Hiện, trên các mạng xã hội Facebook, YouTube, website hiện nay, tràn ngập quảng cáo giới thiệu các loại thực phẩm chức năng, thuốc Đông y gia truyền. Nhiều clip quảng cáo còn xuất hiện logo giả là kênh truyền hình như DDTV, VCTC, SHTV… và lồng ghép phỏng vấn những người chữa khỏi bệnh và phần tư vấn của các PGS, TS, chuyên gia y tế, chứng nhận về tác dụng của thuốc để tăng sự tin tưởng với người xem. Điều này khiến người tiêu dùng có thể hiểu nhầm, hiểu sai, hiểu chưa đúng về công dụng của sản phẩm, dẫn tới tốn tiền mà chưa chắc khỏi bệnh. Đặc biệt, sử dụng sản phẩm không theo chỉ dẫn của bác sĩ có thể khiến cho việc chữa trị của người bệnh bị kéo dài và gây ra hậu quả khó lường.
Xử lý nghiêm vi phạm
Luật sư Nguyễn Thị Thùy, Văn phòng luật sư Lam Sơn (Đoàn luật sư thành phố) cho biết: Theo Nghị định 115/2018/NĐ-CP của Chính phủ quy định vi phạm về quảng cáo, thông tin, giáo dục, truyền thông về an toàn thực phẩm có thể bị xử phạt từ 5 triệu đến 70 triệu đồng đối với cá nhân và gấp đôi mức phạt trên nếu là tổ chức. Nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm, tội quảng cáo gian dối với mức phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm tù, phạt tiền đến 100 triệu đồng hoặc cấm hành nghề đến 5 năm.
Theo thông tin từ Cục An toàn thực phẩm, từ đầu năm 2020 đến nay, Cục xử phạt 45 cơ sở kinh doanh với tổng số tiền là 2,9 tỷ đồng. Phần lớn vi phạm của các công ty là quảng cáo sản phẩm trên website không phù hợp với tài liệu theo quy định. Trên trang chủ, Cục An toàn thực phẩm khuyến cáo các sản phẩm quảng cáo sai sự thật như viên sủi Diabet của Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ SHB Việt Nam; thực phẩm chức năng XOAN RICO của Công ty TNHH RIPPLE Việt Nam; sản phẩm thực phẩm chức năng bổ thận Kanka Katsuryokujin của Công ty TNHH Khang Lạc Mỹ…
Mặc dù bị xử phạt liên tục, song các hoạt động quảng cáo thuốc “núp bóng” thực phẩm chức năng vẫn liên tục biến tướng trên YouTube hay Facebook. Bởi vậy, bên cạnh sự quyết liệt của ngành Y tế, các nhà mạng cũng cần vào cuộc, xử lý nghiêm những quảng cáo vi phạm quy định về luật quảng cáo, giả mạo gây nhầm lẫn bằng các logo truyền hình... Tuy nhiên, để không rơi vào bẫy lừa đảo, điều quan trọng là người dân cần nâng cao hiểu biết, cảnh giác trước những lời quảng cáo thổi phồng qua mạng. Bên cạnh đó, các cơ sở y tế tăng cường phổ biến thông tin chính thống để khi có nhu cầu, người dân có thể dễ dàng liên lạc. Đối với ngành chức năng, các nhà mạng cần tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, kiên quyết không để các trang mạng xã hội đăng tải các quảng cáo sai sự thật vì lợi nhuận./.
Tuệ Minh - Ảnh: Đỗ Hiền
