Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án tạo điều kiện thuận lợi cho người dân lựa chọn giải quyết tranh chấp, khiếu kiện tại Tòa án.
Hòa giải, đối thoại tại Tòa án là hoạt động trước tố tụng nhưng không mang tính bắt buộc, người khởi kiện, người yêu cầu, người bị kiện, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền đồng ý hoặc không đồng ý giải quyết vụ việc dân sự, khiếu kiện hành chính bằng cơ chế hòa giải, đối thoại tại Tòa án; nếu không đồng ý thì giải quyết theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính. Trong quá trình hòa giải, đối thoại, hòa giải viên phải luôn tôn trọng sự tự nguyện của đương sự; các nội dung thỏa thuận, thống nhất phải phản ánh đúng ý chí của các bên tham gia hòa giải, đối thoại; tuyệt đối không được đe dọa, ép buộc thỏa thuận, thống nhất của các bên.
Việc lựa chọn hòa giải, đối thoại tại Tòa án có một số lợi ích sau:
1. Tiết kiệm thời gian và công sức cho các bên tranh chấp
Theo quy định của Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án thì trung bình thời gian giải quyết vụ việc là khoảng 1,5 tháng. Nếu như vụ việc các bên thống nhất kéo dài cũng không quá 2 tháng. Ngoài ra, trong quá trình hòa giải, đối thoại các bên cũng có quyền yêu cầu chấm dứt việc hòa giải, đối thoại bất cứ lúc nào. Khi các bên lựa chọn hòa giải, đối thoại tại tòa án thì các bên có quyền chủ động lựa chọn thời gian, địa điểm, cách thức hòa giải phù hợp cho mình, có thể là ngoài trụ sở Tòa án, ngoài giờ hành chính, bằng hình thức gặp gỡ trực tiếp hoặc bằng hình thức khác phù hợp theo yêu cầu của các bên.
2. Các bên tham gia hòa giải, đối thoại tiết kiệm được phần lớn chi phí so với việc giải quyết tranh chấp trong tố tụng; không phải trả lệ phí cho thủ tục xét công nhận kết quả hòa giải thành, đối thoại thành tại tòa án.
3. Khôi phục và củng cố tình cảm tốt đẹp trong gia đình, bạn bè, xóm giềng, quan hệ công việc
Khi chọn hòa giải, đối thoại tại Tòa án các bên được chủ động chọn địa điểm, thời gian, cách thức hòa giải cho nên trong quá trình tham gia hòa giải các bên cũng sẽ thoải mái hơn trong việc trình bày những tâm tư, nguyện vọng những nguyên nhân dẫn đến mâu thuẫn và cùng với sự hỗ trợ của hòa giải viên nhiệt tình, có kinh nghiệm hướng các bên đi đến hòa giải dần tháo gỡ những mâu thuẫn, hàn gắn mối quan hệ gia đình, tình làng nghĩa xóm, góp phần xây dựng khối đoàn kết trong nhân dân… nhất là trong các vụ án tranh chấp hôn nhân và gia đình, con chung thì việc hòa giải thành có ý nghĩa rất lớn hàn gắn tình cảm vợ chồng để cùng nhau nuôi dạy con cái, còn nếunhư các bên thuận tình ly hôn thì cũng thống nhất được việc nuôi dạy con chung, hợp tác hỗ trợ nuôi dạy con chung sau khi ly hôn.
4. Bảo mật thông tin cho các bên
Xuất phát từ bản chất của hòa giải, đối thoại là dành quyền tự quyết, tự định đoạt việc giải quyết tranh chấp, khiếu kiện cho các bên, các thông tin trong hòa giải đối thoại được bảo mật, các bên được mời tham gia hòa giải, kể cả hòa giải viên không được tiết lộ thông tin mà mình biết trong quá trình tham gia hòa giải, không được ghi âm, ghi hình, trừ khi có sự đồng ý của các bên. Việc lập biên bản chỉ thực hiện để ghi nhận kết quả hòa giải, đối thoại và hòa giải viên ghi chép cũng phải bảo mật nội dung đã ghi chép. Từ đó, các bên sẽ thoải mái trình bày trong quá trình tham gia hòa giải, đối thoại từ đó giúp cho hòa giải viên định hướng các bên đi đến thỏa thuận sẽ dễ hơn.
5. Kết quả hòa giải thành, đối thoại thành được Tòa án công nhận và có hiệu quả thi hành cao
Kết quả hòa giải thành, đối thoại thành được Tòa án công nhận bằng thủ tục nhanh gọn và có giá trị thi hành như bản án khi có yêu cầu của các bên tham gia hòa giải, đối thoại tại Tòa án. Các bên không phải trả lệ phí cho thủ tục xét công nhận kết quả hòa giải thành, đối thoại thành tại Tòa án. Thực tiễn thời gian qua cho thấy, kết quả giải quyết tranh chấp bằng hòa giải, đối thoại thường được các bên tự nguyện thi hành, thậm chí là thi hành ngay tại phiên hòa giải do các bên tự thỏa thuận, thống nhất phương án giải quyết tranh chấp.
BÀI: VƯƠNG ANH
