(HPĐT)- Dự kiến tại kỳ họp thứ 9 HĐND thành phố khóa 16 vào tháng 12 tới, UBND thành phố trình HĐND thành phố xem xét, quyết định đặt tên 1 công viên, 1 đường và 55 tuyến phố trên địa bàn thành phố. Công việc triển khai tưởng chừng đơn giản nhưng thực tế khá phức tạp, đòi hỏi bảo đảm đúng quy định, phù hợp thực tế, tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân.
Đoạn phố nối từ phố Lê Lợi đến đường Nguyễn Bỉnh Khiêm (quận Ngô Quyền) được đề xuất đặt tên đường Lê Quang Đạo.
Lúng túng chọn tên
Trong 55 tuyến phố dự kiến đặt tên trình kỳ họp HĐND sắp tới, có đến 34 tuyến phố tại quận Dương Kinh. Phần lớn vướng mắc trong đặt tên phố tập trung ở quận Dương Kinh.
Như tại phường Hải Thành, chính quyền địa phương và người dân đề xuất đặt 12 tên phố, nhưng có tới 5 phố dự kiến đặt tên bằng việc ghép từ Hải Thành với các hướng Bắc, Tây, Đông, Nam, Trung. Theo Nghị định 91 của Chính phủ về quy chế đặt tên, đổi tên đường, phố và công trình công cộng, tên đường, phố, các tên ghép này không có ý nghĩa. Do đó, tại cuộc họp của Hội đồng Tư vấn đặt tên đường, phố, công trình công cộng vào ngày 9-11 mới đây, Phó chủ tịch UBND thành phố Lê Khắc Nam đề nghị Hội đồng rút kinh nghiệm, yêu cầu UBND quận Dương Kinh sớm đề xuất, thay thế tên khác có sẵn trong ngân hàng tên đường, phố, công trình công cộng. Trước đó, năm 2021, chính quyền và người dân phường Hải Thành cũng đề xuất đặt tên 9 tuyến phố theo thứ tự Hải Thành 1 đến Hải Thành 9, nhưng đều bị loại vì không đúng quy định. Tương tự, nhiều tên nhân vật lịch sử được đề xuất đặt tên phố trên địa bàn các phường Hưng Đạo, Tân Thành, Hòa Nghĩa không rõ năm sinh hoặc năm mất và chưa nằm trong ngân hàng tên đường phố. Hội đồng Tư vấn đặt, đổi tên đường, phố, các công trình công cộng đề nghị quận Dương Kinh phối hợp Sở Văn hóa và Thể thao làm rõ các dữ liệu còn thiếu và sớm đưa vào ngân hàng tên, trước khi đề xuất đặt tên.
Ngoài quận Dương Kinh, việc lựa chọn tên đặt các tuyến phố ở quận Lê Chân, Hải An cũng thể hiện sự lúng túng, khi các tuyến đường, phố nhỏ, hẹp, chưa tương xứng công lao, đóng góp của các danh nhân, nhân vật lịch sử dự định được chọn đặt tên như: Xuân Diệu, Chế Lan Viên… Các địa phương cần chọn tên khác để thay thế phù hợp.
Những vướng mắc trong đặt tên đường phố nảy sinh cũng dễ hiểu, khi trong 57 tên được các địa phương đề xuất đặt cho đường, phố, công trình công cộng đợt này, có tới 46 tên chưa có trong ngân hàng tên. Để bảo đảm quy định trong việc đặt tên, đồng thời tạo sự thống nhất cao với các tầng lớp nhân dân, nhất là người dân địa phương, đòi hỏi quá trình tìm hiểu, bổ sung các tên mới vào ngân hàng tên đường phố, công trình công cộng phải kịp thời mỗi năm.
Khẩn trương bổ sung, hoàn thiện
Việc đặt tên đường, phố, công trình công cộng là yêu cầu cấp thiết khi quá trình chỉnh trang, phát triển mở rộng khu đô thị diễn ra mạnh mẽ tại Hải Phòng, xuất hiện hàng loạt khu đô thị mới, đường, phố mới. Bà Đặng Thị Hồng, ở tổ dân cư số 3, phường Hải Thành (quận Dương Kinh) phản ánh, Hải Thành trở thành phường hơn 13 năm nay, nhưng vẫn “nửa vời” giữa xã và phường khi chưa có tên phố chính thức. Người dân mong các cấp, ngành tham mưu thành phố sớm quyết định đặt tên phố để không còn cảnh vướng mắc các thủ tục khi liên quan đến khai báo địa chỉ.
Với kinh nghiệm nhiều năm tham gia tư vấn đặt tên đường, phố, công trình công cộng, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử thành phố Đoàn Trường Sơn cho rằng, tên đường, phố nên gắn địa danh, lịch sử, văn hóa quen thuộc với từng vùng đất. Với quận Dương Kinh là nơi vương triều Mạc đóng đô năm xưa, có thể nghiên cứu kỹ hơn để chọn tên các nhân vật lịch sử gắn với vương triều này. Các địa phương khác, khi chọn tên có sẵn trong ngân hàng tên đường phố phù hợp thực tế, quy định pháp luật. Nếu chọn đặt tên các nhân vật lịch sử thời kỳ mới, nên tham vấn ý kiến của người thân, gia đình còn sống để hạn chế kiến nghị như một số tên trong thời gian qua.
Là đơn vị chủ trì tham mưu xây dựng hồ sơ dự thảo nghị quyết về đặt tên đường, phố, công trình công cộng trên địa bàn thành phố, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Trần Thị Hoàng Mai cho biết, đến ngày 8-11, Sở phối hợp chặt chẽ các sở, ngành, địa phương thực hiện các bước xây dựng Đề án đặt tên một số đường, phố, công trình công cộng để bảo đảm sự thống nhất cao trước khi đề nghị UBND thành phố trình HĐND thành phố xem xét, phê duyệt tại kỳ họp thứ 9 sắp tới. Đến nay, Sở tiếp nhận 13 ý kiến tham gia đóng góp vào dự thảo nghị quyết. Đồng thời, trên cơ sở chỉ đạo của lãnh đạo UBND thành phố và ý kiến, đề xuất tại cuộc họp ngày 9-11, Sở đang khẩn trương phối hợp chặt chẽ các sở, ngành, quận, huyện để hoàn thiện dự thảo Đề án đặt tên một số đường, phố, công trình công cộng đúng quy định và tạo sự thống nhất cao nhất./.
Bài và ảnh: BÙI HƯƠNGNghị định 91 năm 2005 của Chính phủ về quy chế đặt tên, đổi tên đường, phố và công trình công cộng yêu cầu tên được đặt phải bảo đảm 1 trong 5 tiêu chí: tên địa danh nổi tiếng; địa danh quen dùng; tên địa phương kết nghĩa hoặc có mối quan hệ đặc biệt; danh từ có ý nghĩa tiêu biểu; tên di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh được xếp hạng; tên phong trào cách mạng, sự kiện lịch sử, chiến thắng chống xâm lược có giá trị tiêu biểu; tên danh nhân.
