Nhật Bản trở thành mục tiêu của các đợt tấn công bằng cuộc gọi quốc tế chiếm tỷ lệ lớn, phản ánh sự lan rộng của tội phạm trực tuyến xuyên biên giới hiện nay.
Theo thống kê từ Cơ quan Cảnh sát Quốc gia Nhật Bản, thiệt hại do lừa đảo đặc biệt, đầu tư và tình cảm qua mạng xã hội (SNS) từ tháng 1 - 11/2025 đã lên tới 276,39 tỷ yen (khoảng 1,75 tỷ USD), mức cao kỷ lục. Đáng chú ý, các vụ việc xuất phát từ cuộc gọi đầu số quốc tế chiếm số lượng lớn, phản ánh sự phức tạp của tội phạm trực tuyến xuyên biên giới.
Trong buổi làm việc giữa cảnh sát Nhật Bản và Malaysia, 2 bên làm rõ một nhóm lừa đảo nhắm vào Nhật Bản có căn cứ tại Malaysia đã sử dụng hệ thống gọi video thay thế khuôn mặt người gọi bằng hình ảnh trên thẻ cảnh sát giả. Công nghệ này sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) được gọi là “deepfake thời gian thực”. Thực trạng sử dụng AI để mạo danh và che giấu danh tính dần bị phơi bày khi lực lượng chức năng tăng cường đấu tranh với các vụ giả danh cảnh sát từ nước ngoài.
Tháng 8/2025, cảnh sát Malaysia triệt phá một căn cứ lừa đảo trong khu dân cư cao cấp tại Kuala Lumpur, thu giữ nhiều máy tính, thẻ cảnh sát và đồng phục giả mạo Cảnh sát Tokyo và Osaka. Căn cứ này do tổ chức tội phạm Đài Loan (Trung Quốc) cầm đầu, bắt giữ 4 công dân Nhật Bản.
Dữ liệu máy tính cho thấy tổ chức này dùng hệ thống AI nâng cao chất lượng hình ảnh từ webcam để khớp với khuôn mặt trên thẻ cảnh sát giả. Hệ thống còn giả mạo các chi tiết như ria mép hoặc trang phục cảnh sát để tạo lòng tin. Tháng 10/2025, cảnh sát Osaka bắt giữ 4 đối tượng tại Kuala Lumpur vì lừa một cụ bà ở tỉnh Gunma chuyển khoản 500.000 yen để "chứng minh sự trong sạch" sau khi giả danh cảnh sát cáo buộc bà tham gia tội phạm. Các đối tượng khai đã ứng tuyển vào các quảng cáo “việc nhẹ lương cao” trên internet nhưng khi sang Malaysia bị giám sát và ép thực hiện hành vi lừa đảo.
Tại các căn cứ ở Campuchia và Myanmar, thủ đoạn dùng AI biến đổi khuôn mặt cũng phổ biến. Một đối tượng từng ở Myanmar kể lại rằng hệ thống tự động gọi điện theo danh sách cài sẵn, hiển thị đầy đủ thông tin nạn nhân. Các căn cứ này có buồng chuyên dụng trang bị máy tính cài đặt công nghệ deepfake để giả mạo cảnh sát.
Theo Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC), hoạt động lừa đảo đang được tự động hóa, có thể gửi hàng nghìn tin nhắn mỗi phút. Các tổ chức tội phạm tập hợp nhân lực thông thạo ngôn ngữ mục tiêu và dùng AI tạo ra nội dung lừa đảo tự nhiên nhất.
Do các thủ đoạn liên tục thay đổi và các căn cứ mở rộng khắp Đông Nam Á, việc tăng cường hợp tác quốc tế giữa cảnh sát các nước đóng vai trò then chốt. Đại diện cảnh sát Nhật Bản nhấn mạnh sẽ đẩy mạnh chia sẻ thông tin điều tra để triệt phá tận gốc các sào huyệt lừa đảo ở nước ngoài.
N.M (tổng hợp)
