Người dân cảnh giác khi làm cộng tác viên bán hàng online trên mạng xã hội.
(HPĐT)- Công an tỉnh Hà Tĩnh vừa triệt phá đường dây lừa đảo qua việc bán hàng online với số tiền chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng. Vụ việc cho thấy, các hình thức lừa đảo qua việc bán hàng online ngày càng tinh vi với đa dạng thủ đoạn.
Không gian ảo, mất tiền thật
Cụ thể, ngày 16-4-2021, Công an tỉnh Hà Tĩnh khởi tố bị can đối với Lê Huy Nhật, sinh năm 1993, ở phường Lam Sơn, thành phố Thanh Hoá (tỉnh Thanh Hoá) và 36 đối tượng khác về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Từ năm 2018 đến nay, Nhật cầm đầu đường dây, lập các trang fanpage bán hàng mỹ phẩm, như son môi, mặt nạ dưỡng da, nước hoa... rồi thuê người chạy quảng cáo, tăng lượt tương tác, người theo dõi trên Facebook để tuyển cộng tác viên (CTV) bán hàng. Với miếng bánh hoa hồng béo bở được quảng cáo như “CTV chỉ cần đăng bài mỗi ngày, nếu không có khách sẽ được hưởng 50.000 đồng/ngày, nếu có khách được hưởng 100.000 đồng/ngày, mỗi sản phẩm bán ra được hưởng chênh lệch 10- 20%” nên nhiều nạn nhân sập bẫy. Tinh vi hơn, các đối tượng trên sử dụng Facebook ảo, sim điện thoại rác đóng giả làm người mua hàng, đặt hàng. Khi CTV đặt hàng tại trang bán hàng, với danh nghĩa công ty, các đối tượng cam đoan là sẽ được hoàn trả hàng nếu giữ lại giấy bảo đảm của công ty nhưng thực tế địa chỉ nhận lại hàng hoàn toàn giả mạo. Khi hàng đến tay của CTV, những người đặt mua hàng trước đó cũng “bốc hơi”. Vì vậy, CTV sẽ phải ôm số lượng hàng hoá lớn nhưng không dám sử dụng vì toàn là hàng giả, hàng kém chất lượng. Với thủ đoạn như trên, chỉ riêng 3 tháng đầu năm 2021, hơn 3000 người trên 45 tỉnh, thành trong cả nước trở thành nạn nhân. Bước đầu, Công an Hà Tĩnh xác định, tổng số tiền lừa đảo là hơn 100 tỷ đồng.
Thực tế, với bối cảnh dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp, việc bán hàng online trên mạng xã hội Facebook, Zalo càng phát triển nở rộ, nhằm thích nghi với xu hướng mua hàng online, hạn chế tiếp xúc xã hội. Nhiều người chuyển sang bán hàng online bởi cho rằng rủi ro sẽ thấp khi tiết kiệm chi phí thuê mặt bằng và không mất vốn đầu tư. Tuy nhiên, chính với suy nghĩ đó, không ít người lại sập bẫy lừa đảo khi có ý định khởi nghiệp bán hàng online.
Chị Lê Minh H. ở phường Đằng Lâm (quận Hải An) phản ánh: Vừa qua, khi “lướt” 1 trang bán hàng thực phẩm chức năng, mỹ phẩm Hàn Quốc, tuyển cộng tác viên với giá ưu đãi khi “ôm hàng”, thậm chí được trả lại hàng khi không bán hết, chị chuyển khoản đặt cọc hơn 4 triệu đồng, nhưng sau đó, không được nhận hàng. Số điện thoại liên lạc của người bán không liên lạc được, Facebook bị chặn. Chị đến ngân hàng xin sao kê giao dịch và được hướng dẫn tố giác vụ việc tới cơ quan công an.
Một điểm chung của các vụ việc trên là nạn nhân của những đối tượng lừa đảo nhắm đến là những người nhẹ dạ cả tin, nhất là những phụ nữ đang nuôi con nhỏ, hiện ở nhà không có việc làm, có nhu cầu bán hàng online để kiếm thêm thu nhập.
Cần sớm tố giác tội phạm
Có thể nói, các hình thức lừa đảo tuyển CTV rồi "bom hàng", hay dụ CTV đặt lượng hàng giá lớn sau đó "xù" luôn... đang được tổ chức rất bài bản với một lực lượng chân rết đông đảo trên mạng xã hội Facebook, Zalo...
Theo luật sư Nguyễn Văn Xứng, Văn phòng luật sư Gia đình và xã hội (Đoàn luật sư thành phố), nạn nhân sẽ rất khó lấy lại số tiền bị lừa. Các trường hợp này là có dấu hiệu lừa đảo, tuy nhiên do giao dịch online nên nạn nhân hầu như không có thông tin về người lừa đảo mình. Hình thức lừa đảo này không mới nhưng số người bị hại vẫn cứ tăng lên do nhiều người bị lợi nhuận che mắt vì hoa hồng cao mà mất cảnh giác. Nếu rơi vào tình huống trên, người bị hại cần làm đơn tố giác lên cơ quan công an và viện kiểm sát nơi xảy ra hành vi lừa đảo hay cơ quan an ninh mạng, kèm theo đó là những chứng từ, hình ảnh liên quan hành vi lừa đảo để kịp thờicảnh báo và là căn cứ để cơ quan công an vào cuộc điều tra. Người có hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản có thể bị phạt từ 3 đến 20 năm tù.
Cuối tháng 1-2021, Văn phòng Chính phủ có văn bản truyền đạt ý kiến của Thủ tướng yêu cầu xử lý nghiêm tình trạng lừa đảo nêu trên. Theo đó, yêu cầu Bộ Công an, Bộ Công thương và Bộ Thông tin - truyền thông nghiên cứu, tăng cường công tác tuyên truyền, đồng thời có biện pháp ngăn chặn, xử lý hiệu quả các nhóm lừa đảo dưới hình thức tuyển CTV bán hàng online trên mạng xã hội hiện nay.
Các giao dịch trên mạng là những giao dịch không tiếp xúc trực tiếp, không gặp mặt nên nhiều rủi ro cho người tham gia. Do đó, người dân cần thận trọng, nâng cao cảnh giác, tìm hiểu rõ căn cứ pháp lý, giấy phép kinh doanh, hoạt động của công ty, sản phẩm trước khi trở thành CTV bán hàng, phòng ngừa rủi ro, lừa đảo. Bên cạnh đó, thị trường kinh doanh online hiện nay còn là lỗ hổng lớn của các cơ quan quản lý, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, thắt chặt hơn để bảo đảm tính minh bạch của sản phẩm, thị trường này, tránh thất thu thuế và tiêu dùng các sản phẩm kém chất lượng./.
Tuệ Minh
