(HPĐT)- Sản xuất lúa nếp bán được giá nên hiện nay nhiều địa phương tích cực nhân rộng. Tại một số vùng có các giống nếp đặc sản như: nếp xoắn, nếp cái hoa vàng… càng hút khách vào các dịp lễ, Tết; sản lượng tiêu thụ dịp Tết tăng nhiều lần so với ngày thường.

Người tiêu dùng mua nếp xoắn ở xã Tân Trào (huyện Kiến Thụy).
Hút khách khi xuân về
Theo khảo sát của Phòng Trồng trọt (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hải Phòng), hiện nay, diện tích sản xuất lúa nếp các loại gồm nếp thông thường và nếp đặc sản trên địa bàn thành phố đạt hơn 4.500 ha/vụ, chiếm gần 20% diện tích gieo cấy lúa. Vào vụ mùa, diện tích sản xuất lúa nếp cao hơn, tập trung các loại đặc sản như nếp cái hoa vàng ở các xã Đại Thắng, Đoàn Lập (huyện Liên Lãng), Thụy Hương (huyện Kiến Thụy), nếp xoắn Tân Trào (huyện Kiến Thụy)… Tại các địa phương có vùng nếp đặc sản, trình độ thâm canh sản xuất theo hướng hàng hóa ngày càng được nông dân cải thiện hơn.
Những ngày áp Tết, một số đại lý gạo nếp xoắn Tân Trào tấp nập người mua bán. Giám đốc HTX nông nghiệp Tân Trào Vũ Bá Quyết cho biết, nông dân sản xuất lúa nếp xoắn không phải lo đầu ra sản phẩm. Trên địa bàn có gần 10 đại lý lớn chuyên thu gom thóc nếp xoắn để bán quanh năm. Dịp Tết, lượng hàng tiêu thụ tại các đại lý tăng gấp 3-4 lần ngày thường. Đại lý của gia đình chị Lê Thị Hằng, ở thôn Kỳ Sơn, xã Tân Trào (huyện Kiến Thụy) từ trước Tết đã xay xát 10 tấn gạo/tháng để bán cho khách đến địa phương đặt mua và giao các đại lý tại tỉnh Quảng Ninh.
Tại vùng sản xuất nếp cái hoa vàng xã Đại Thắng, những ngày áp Tết, việc buôn bán gạo nếp cái hoa vàng đặc sản của địa phương càng sôi động hơn. Bà Phạm Thị Đào cho biết, có ngày, gia đình bà tập trung nhân lực xay xát 1 tấn thóc nếp phục vụ nhu cầu khách mua. Từ đầu tháng 1-2024, khách từ các nơi gọi điện đặt hàng. Gia đình bà còn nhận được nhiều đơn hàng của các cơ quan, đơn vị đặt mua làm quà Tết cho cán bộ, nhân viên. Theo phản ánh của nông dân, vụ mùa năm 2023, các vùng sản xuất lúa nếp đều được mùa, được giá, đủ sản lượng gạo nếp cung ứng cho thị trường tiêu dùng thành phố và xuất bán các tỉnh, thành phố bạn. Trong đó, các loại nếp thông thường như nếp Thái Bình, nếp Mỹ, nếp 87, nếp 97… sau khi thu hoạch, nông dân bán lúa tươi cho các doanh nghiệp và thương lái. Một số loại nếp đặc sản của một số xã như Tân Trào, Thụy Hương (huyện Kiến Thụy), Đại Thắng, Đoàn Lập (huyện Tiên Lãng) được thu gom để bán tập trung vào các dịp lễ, Tết; trong đó sản lượng tiêu thụ vào dịp Tết Nguyên đán chiếm số lượng lớn với giá bán dao động từ 23-25 nghìn đồng/kg nếp xoắn, 28-30 nghìn đồng/kg nếp cái hoa vàng tại nơi sản xuất.
Liên kết sản xuất hàng hóa
Do nhu cầu thị trường ngày càng tăng, đồng thời sản xuất lúa nếp đem lại thu nhập cao nên nông dân luôn mong muốn mở rộng diện tích, liên kết sản xuất để tăng sản lượng, chất lượng, bảo đảm đầu ra ổn định. Tại các xã Tân Trào, Đại Thắng, nông dân liên kết chặt chẽ với các doanh nghiệp, thương lái để sản xuất và tiêu thụ các loại nếp đặc sản. Vì vậy, lúa nếp đặc sản sản xuất đến đâu có các đại lý trên địa bàn thu gom hết đến đó.
Cùng với đó, Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng luôn hỗ trợ bà con các vùng sản xuất lúa nếp đặc sản tiêu thụ sản phẩm. Trưởng Phòng Đào tạo- Thông tin và Thị trường (Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng) Lê Thị Đức thông tin, cửa hàng giới thiệu nông sản an toàn của đơn vị tại phố Chiêu Hoa (quận Kiến An) và các quận, huyện như Kiến An, An Lão, An Dương… cũng bán sản phẩm này phục vụ người tiêu dùng thành phố. Trung tâm cũng thường xuyên giới thiệu sản phẩm nếp đặc sản các địa phương tham dự hội chợ, hội thảo về nông sản, thực phẩm an toàn, qua đó tiêu thụ được sản lượng gạo khá lớn.
Giá trị sản xuất đạt cao nên nông dân ở một số vùng chuyên canh trồng lúa nếp chú trọng nâng cao hiệu quả sản xuất. Theo Giám đốc HTX nông nghiệp Đại Thắng Phạm Văn Ngọc, 50% diện tích sản xuất nếp cái hoa vàng vào vụ mùa năm 2023 được ứng dụng cơ giới hóa đồng bộ. Một số cơ sở thu gom sản phẩm lúa nếp cái hoa vàng đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, xây dựng sản phẩm OCOP. Hiện nay, sản phẩm nếp cái hoa vàng xã Đại Thắng hay nếp xoắn ở xã Tân Trào, nếp cái hoa vàng ở xã Thụy Hương… đều được công nhận sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên.
Chính quyền địa phương cũng đặc biệt quan tâm khuyến khích và nhân rộng diện tích sản xuất lúa nếp đặc sản tại địa phương. Phó chủ tịch UBND xã Tân Trào Đoàn Quang Đức cho biết, địa phương tạo điều kiện thuận lợi về quỹ đất canh tác, tích cực phối hợp với cơ quan chức năng duy trì và phát triển bộ giống gốc nếp xoắn của địa phương…
Một số địa phương nhận thấy giá trị của các loại nếp đặc sản nên tích cực vận động nông dân sản xuất. Phó chủ tịch UBND xã Tân Viên (huyện An Lão) Nguyễn Văn Vĩ cho hay, từ vụ mùa năm 2023, địa phương vận động nông dân quy vùng 6 ha sản xuất nếp cái hoa vàng. Sản lượng và chất lượng lúa sau thu hoạch khá tốt. Để nông dân sản xuất hiệu quả, ngay từ đầu vụ, xã mời cán bộ HTX nông nghiệp Đại Thắng đến hướng dẫn phương thức canh tác, cung cấp giống gốc để sản xuất tại xã Tân Viên. Dự kiến vụ mùa năm 2024, địa phương tiếp tục mở rộng diện tích sản xuất nếp cái hoa vàng lên hơn 10 ha.
Bài và ảnh: HƯƠNG AN