Luật bảo hiểm xã hội năm 2024: Lao động thêm cơ hội được hưởng lương hưu

Chính sách phù hợp thực tiễn

Cách đây 5 tháng, chị Trần Thị Dung, ở xã Mỹ Đồng (huyện Thủy Nguyên) tìm được công việc đóng gói thực phẩm tại doanh nghiệp trên địa bàn huyện. Thời điểm đó, chị Dung đi làm có thu nhập hằng tháng ổn định, được doanh nghiệp tham BHXH đầy đủ nhưng chị lại băn khoăn, bởi chị không đủ thời gian đóng BHXH bắt buộc (20 năm) để hưởng lương hưu, do chị tìm được việc làm khi hơn 40 tuổi. Khi Luật BHXH sửa đổi chính thức được thông qua, giảm số năm đóng BHXH tối thiểu từ 20 năm xuống 15 năm, chị Dung phấn khởi vì với công việc duy trì ổn định đến tuổi nghỉ hưu thì chị đủ năm tham gia đóng BHXH bắt buộc và sẽ được hưởng lương hưu. Chị Dung cho biết: "Nếu đóng đủ 15 năm, khi đó tôi gần 60 tuổi, chưa đủ điều kiện được hưởng BHXH nhưng tôi sẽ cố gắng tham gia BHXH tự nguyện để được đủ 15 hưởng lương hưu nếu duy trì công việc".

Theo Trưởng Phòng Truyền thông và Phát triển đối tượng (BHXH Hải Phòng) Trần Minh Hưởng, việc giảm số năm đóng BHXH tối thiểu không chỉ mở ra cơ hội với những lao động mới bắt đầu tham gia BHXH muộn (từ 40 tuổi trở ra) mà còn gia tăng cơ hội cho những lao động tham gia không liên tục hoặc làm công việc đặc thù có thời gian làm nghề ngắn (khi đến tuổi nghỉ hưu vẫn không tích lũy đủ 20 năm đóng BHXH) có cơ hội hưởng lương hưu hằng tháng và được BHYT trong suốt quá trình hưởng lương hưu. Quy định này cho thấy tính hấp dẫn, tạo điều kiện thuận lợi, khuyến khích người lao động duy trì thời gian đóng BHXH để hưởng lương hưu.

Bên cạnh sự thông thoáng, ưu việt của chính sách, vấn đề người lao động quan tâm là quyền lợi được hưởng khi giảm số năm đóng BHXH. Phó giám đốc BHXH Hải Phòng Mạc Thanh Giang thông tin, theo Luật BHXH năm 2024, tỷ lệ hưởng lương hưu của cả lao động nam và nữ có 15 năm đóng BHXH, quy định mức tối đa vẫn giữ nguyên 75%. Cụ thể, lao động nam đóng BHXH từ 15 năm đến dưới 20 năm thì 15 năm đóng tương ứng 40%, mỗi năm đóng thêm 1%, 20 năm đóng tương ứng 45%; lao động nữ đóng 15 năm tương ứng 45%, sau đó, cứ mỗi năm đóng thêm được cộng 2%. Mức hưởng lương hưu của người lao động bảo đảm quy tắc đóng – hưởng và tính toán đến sự an toàn của quỹ BHXH. Vì vậy, cơ quan BHXH khuyến khích người lao động nên duy trì thời gian tham gia BHXH thường xuyên, tránh ngắt quãng, gián đoạn, ảnh hưởng đến quyền lợi sau này, bởi người lao động có thời gian đóng BHXH dài hơn thì sẽ được hưởng lương hưu với tỷ lệ hưởng cao hơn.

Tín hiệu vui

Một trong những kỳ vọng khi giảm số năm đóng BHXH tối thiểu từ 20 năm xuống 15 năm là góp phần giảm số người rút BHXH một lần. Theo thống kê của ngành BHXH, từ năm 2016 đến hết tháng 8-2024, cả nước có gần 1,3 triệu người hưởng BHXH một lần và hiện có hơn 630.000 người đã quay lại tiếp tục tham gia BHXH, vì họ đã hưởng BHXH một lần nên quá trình tham gia sẽ tính lại từ đầu.

Tại Hải Phòng, 9 tháng năm 2024, có gần 15.400 lao động rút BHXH một lần, song cũng nhiều trường hợp quay lại tham gia BHXH. Trường hợp chị Nguyễn Ngọc Mai, ở xã An Lư (huyện Thủy Nguyên) là một trong số đó, sau khi rút BHXH một lần, chị dùng tất cả “vốn liếng” để kinh doanh buôn bán nhưng sau thời gian nhận thấy nguồn thu nhập bấp bênh, không ổn định nên chị quyết định nghỉ buôn bán và tiếp tục đi xin việc làm tại doanh nghiệp và tham gia đóng BHXH. Không chỉ chị Mai, mà nhiều người trước đây “rời bỏ” hệ thống an sinh cũng chủ động quay lại tham gia BHXH. Động lực quan trọng để lao động quay lại hệ thống an sinh chính là nhờ quyết sách giảm số năm đóng BHXH.

Từ nay đến khi Luật BHXH năm 2024 có hiệu lực thi hành, BHXH Hải Phòng tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền đến người lao động về những điểm mới của Luật, trong đó, nhấn mạnh quy định giảm số năm đóng BHXH để khuyến khích người lao động sớm tham gia BHXH; chỉ đạo các phòng nghiệp vụ, BHXH các địa phương kịp thời tư vấn, hướng dẫn, vận động người lao động có ý định rút BHXH một lần có thể bảo lưu thời gian đóng BHXH để tiếp tục tham gia thì có cơ hội thụ hưởng các quyền lợi cao hơn như: chế độ ốm đau, thai sản, lương hưu, trong thời gian hưởng lương hưu được quỹ BHXH đóng BHYT, ngoài ra còn có cơ hội hưởng chính sách hỗ trợ về tín dụng cho người lao động có thời gian đóng BHXH mà mất việc làm. Cơ quan BHXH tạo điều kiện thuận lợi nhất về các thủ tục hành chính cũng như kịp thời giải quyết các chế độ đối với người lao động để họ yên tâm, tin tưởng gắn bó với hệ thống an sinh – Phó giám đốc BHXH Hải Phòng Mạc Thanh Giang thông tin.