(HPĐT)- Ngày 23-8, Chủ tịch UBND thành phố có Quyết định 3015/QĐ-UBND về việc công bố thủ tục hành chính lĩnh vực đất đai theo Luật Đất đai 2024. Có 16 thủ tục thuộc thẩm quyền của UBND thành phố; 32 thủ tục thuộc thẩm quyền của Sở Tài nguyên và Môi trường, 19 thủ tục thuộc thẩm quyền UBND cấp huyện và 1 thủ tục thuộc thẩm quyền cấp xã. Quyết định là cơ sở cho việc thực hiện công tác quản lý đất đai đạt hiệu quả cao; tháo gỡ những vướng mắc tồn tại nhiều năm qua, nhất là cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất.
Gian nan thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất
Năm 2022, Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp 9 quận, huyện tổ chức đối thoại với hộ gia đình có vướng mắc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, gồm Kiến Thụy, An Lão, Tiên Lãng, Thủy Nguyên, An Dương, Vĩnh Bảo, Hồng Bàng, Dương Kinh, Ngô Quyền. Một nội dung được người dân các quận, huyện có ý kiến phản ánh đó là việc đề nghị xác định lại diện tích đất ở trên GCN quyền sử dụng đất đã được cấp. Đơn cử trường hợp ông Nguyễn Văn Khoa, phường Hòa Nghĩa (quận Dương Kinh). Gia đình sử dụng hơn 700 m2 đất. Năm 2004, gia đình làm thủ tục cấp giấy chứng nhận (GCN) quyền sử dụng đất ở. Tuy nhiên, trên GCN chỉ xác nhận gia đình sử dụng 200 m2 đất ở, còn lại là đất vườn tạp. Năm 2022, con cái trưởng thành, có gia đình riêng, ông Khoa muốn chia tách một phần diện tích đất để cho con. Nhưng khi đi làm thủ tục, gia đình được yêu cầu phải làm thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng từ đất vườn sang đất ở, với thủ tục phức tạp.
Hiện, trên địa bàn thành phố có nhiều trường hợp sử dụng quỹ đất thổ cư lớn, có gia đình lên tới cả nghìn m2. Tuy nhiên, theo quy định pháp luật đất đai trước đây, hộ dân chỉ được xác nhận diện tích đất ở trong hạn mức quy định. Theo đó, tùy theo địa phương, hạn mức đất ở được xác định dao động 200-400 m2; phần diện tích còn lại là đất vườn. Khi người dân muốn chia tách, chuyển nhượng phải làm thủ tục chuyển mục đích sử dụng đối với phần diện tích đất vườn. Thủ tục để chuyển mục đích sử dụng đất vườn thành đất ở rất phức tạp. Người dân phải có văn bản đề nghị với xã, xã tập hợp các trường hợp có đề nghị chuyển đổi đất vườn, đất nông nghiệp là đất ở để chuyển lên huyện. Phần diện tích xin chuyển đổi phải được đưa vào kế hoạch sử dụng đất hằng năm của huyện, được HĐND thành phố phê duyệt, người dân mới có thể làm bước tiếp theo của việc chuyển đổi mục đích. Bên cạnh đó, phần diện tích xin chuyển đổi phải xem xét phù hợp với quy hoạch đất ở. Người dân phải chờ đợi rất lâu, thậm chí có khi vài năm mới xong thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng phần diện tích đất vườn tạp sang đất ở. Tuy nhiên, những bất cập này được tháo gỡ khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực.
Giảm bớt thủ tục, thời gian giải quyết
Theo Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Phạm Văn Thuấn, tại chương 9 của Luật Đất đai quy định về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất (gồm 12 điều, từ điều 116 đến điều 127) quy định rõ hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất mà có nhu cầu chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp trong khu dân cư, đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có đất ở sang đất ở hoặc chuyển mục đích sử dụng sang các loại đất phi nông nghiệp, đất ở thì căn cứ vào quy hoạch sử dụng đất cấp huyện được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt để cho phép chuyển mục đích sử dụng đất mà không căn cứ vào kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện. Luật bổ sung quy định giao UBND cấp tỉnh quy định các loại giấy tờ khác về quyền sử dụng đất có trước ngày 15- 10-1993 phù hợp với thực tiễn của địa phương; bổ sung thời điểm áp dụng quy định về hạn mức đất ở của địa phương (được thực hiện theo quy định tại thời điểm người sử dụng đất nộp hồ sơ để cấp GCN), trách nhiệm của Nhà nước trong việc cấp GCN cho các trường hợp đã đăng ký và đủ điều kiện. Đặc biệt, luật thực hiện đăng ký bắt buộc về quyền sử dụng đất và đăng ký biến động đất đai, đồng thời có chế tài cụ thể, đồng bộ ngăn chặn các trường hợp giao dịch không đăng ký tại cơ quan nhà nước.
Cụ thể hóa những cải tiến của Luật Đất đai, tại Quyết định 3015/QĐ-UBND của UBND thành phố quy định rõ trách nhiệm, thẩm quyền của UBND cấp quận, huyện trong giao cấp đất. Một thủ tục thuộc thẩm quyền của cấp huyện đó là quy định về việc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với trường hợp không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, chấp thuận nhà đầu tư theo quy định của pháp luật đất đai mà người xin chuyển mục đích sử dụng đất là hộ gia đình, cá nhân; thời gian giải quyết là 20 ngày làm việc. Đối với thủ tục này, người dân có thể áp dụng dịch vụ công trực tuyến; thực hiện nộp hồ sơ và trả kết quả dịch vụ bưu chính công ích. Với những quy định mới và sự vào cuộc tích cực của chính quyền địa phương, những vướng mắc về quyền sử dụng đất sớm được giải quyết, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
BÀI: BẢO CHÂU
