(HPĐT)- Ngày 18-1-2024, Quốc hội thông qua Luật Đất đai (sửa đổi), có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2025. Báo Hải Phòng có cuộc trao đổi với đồng chí PHẠM VĂN THUẤN, Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường về những điểm mới và những tác động đời sống kinh tế-xã hội của thành phố khi Luật Đất đai sửa đổi đi vào cuộc sống.
Khu vực cầu cảng số 5, số 6 Cảng Lạch Huyện là một trong dự án được giao để thực hiện lấn biển. Ảnh: DUY THÍNH
- Đồng chí cho biết những “điểm nhấn” của Luật Đất đai sửa đổi?
- Luật Đất đai gồm 16 chương, 260 điều, trong đó sửa đổi, bổ sung 180/212 điều của Luật Đất đai năm 2013 và bổ sung mới 78 điều. Luật thể chế các quan điểm, chủ trương của Nghị quyết số 18-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, giải quyết được những vướng mắc, hạn chế chỉ ra trong quá trình tổng kết thi hành Luật Đất đai. Điểm mới nổi bật đó là đổi mới quy trình, nội dung, phương pháp lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Trong đó có việc tăng cường công khai, minh bạch, sự tham gia của người dân trong công tác lập quy hoạch sử dụng đất thông qua việc tổ chức lấy ý kiến. Luật quy định 31 trường hợp cụ thể Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; trình tự, thủ tục thu hồi đất với nhiều điểm mới, bảo đảm dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, minh bạch; cùng đó là các bước thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất với nguyên tắc có sự tham gia của người dân ở các giai đoạn, người có đất bị thu hồi được bồi thường, tái định cư trước khi thu hồi đất. Về giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, Luật quy định cụ thể các trường hợp giao đất không thông qua đấu giá, đấu thầu và các trường hợp phải thông qua đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất, quy định cụ thể các trường hợp cho thuê đất trả tiền một lần cho cả thời gian thuê theo đúng tinh thần của Nghị quyết số 18 của Trung ương. Luật quy định về lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; giao đất, cho thuê đất đối với diện tích đất hình thành sau lấn biển, đồng thời phân cấp toàn bộ thẩm quyền chấp thuận việc chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng, đất rừng sản xuất là rừng tự nhiên cho HĐND cấp tỉnh; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai; giảm đầu mối trung gian trong giao đất, cho thuê đất tại khu kinh tế, khu công nghệ cao, cảng hàng không, sân bay.
- Đối với Hải Phòng, Luật Đất đai mới có tác động, ý nghĩa như thế nào?
- Luật Đất đai có hiệu lực từ ngày 1-1-2025, trong đó có 2 Điều 190 và Điều 248 có hiệu lực thi hành từ ngày 1-4- 2024. Trong đó, Điều 190 quy định về hoạt động lấn biển. Theo đó, về khu vực biển được xác định để thực hiện hoạt động lấn biển trong quy hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt và dự án đầu tư được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận, quyết định chủ trương đầu tư thì việc quản lý, sử dụng khu vực biển để thực hiện hoạt động lấn biển như đối với đất đai trên đất liền. Việc giao khu vực biển để thực hiện hoạt động lấn biển được tiến hành đồng thời với việc giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư… Đây là quy định đang được thành phố mong chờ. Hải Phòng là thành phố Cảng, được xác định là trọng điểm kinh tế biển của cả nước theo Nghị quyết số 45- NQ/TW ngày 24-1-2019 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trên địa bàn thành phố sẽ thực hiện lấn biển, mở rộng không gian phát triển để triển khai các dự án đầu tư phát triển kinh tế - xã hội với diện tích khoảng 4.600 ha, trong đó giai đoạn 2021-2025 khoảng 1.200 ha. Tiêu biểu như các dự án: Khu bến cảng Nam Đồ Sơn (2.900 ha); Khu công nghiệp và Khu phi thuế quan Xuân Cầu (752 ha); Các dự án cảng biển số 3, 4, 5,6... khu bến cảng Lạch Huyện và tuyến đường sau cảng (680 ha)... Các dự án này được Bộ Tài nguyên và Môi trường (TNMT) giao khu vực biển để lấn biển, tạo mặt bằng. Tuy nhiên, hiện nay, công tác giao đất, cho thuê đất đối với các dự án này đang gặp khó khăn, vướng mắc và chưa thực hiện được do vướng mắc về quy định pháp luật giữa pháp luật đất đai và pháp luật về giao khu vực biển. Cụ thể, theo pháp luật về giao khu vực biển (Khoản 4 Điều 6 Nghị định số 11/2021/NĐ-CP, ngày 10-2- 2021 của Chính phủ quy định việc giao các khu vực biển nhất định cho tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng tài nguyên biển), tổ chức, cá nhân được giao khu vực biển để lấn biển thực hiện dự án đầu tư được tiếp tục sử dụng diện tích đất hình thành sau khi lấn biển theo quy định của pháp luật về đất đai. Tuy nhiên, các dự án này nằm ngoài đường mép nước biển thấp nhất trung bình trong nhiều năm, trong khi, theo quy định tại Thông tư số 24/2019/TT-BTNMT, ngày 31-12-2019 của Bộ TNMT, công tác giao đất, cho thuê đất tính từ đường mép nước biển thấp nhất trung bình trong nhiều năm trở vào đất liền nên phần diện tích nằm phía ngoài đường mép biển thấp nhất nhiều năm không thể áp dụng việc giao đất, cho thuê đất. Vướng mắc về quy định pháp luật này đã ảnh hưởng tiến độ thực hiện các dự án và quyền lợi của nhà đầu tư.
- Năm 2024, Sở Tài nguyên và Môi trường tập trung nhiệm vụ gì để tham mưu việc triển khai thực hiện Luật Đất đai?
- Để nhanh chóng đưa luật vào cuộc sống, ngay khi có hiệu lực thi hành, Sở bám sát các văn bản chỉ đạo của Trung ương, tham mưu với thành phố khẩn trương xây dựng, ban hành theo thẩm quyền; hướng dẫn việc chuyển tiếp… Trước mắt, ngay trong năm 2024, thực hiện điều khoản về lấn biển, Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp bộ, ngành, đơn vị liên quan để triển khai việc giao đất, cho thuê đất theo quy định của pháp luật với các dự án đầu tư lấn biển, nhất là các dự án vừa nằm cả 2 khu vực trong và ngoài đường mép nước biển thấp nhất trung bình trong nhiều năm. Sở tiếp tục thực hiện đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp theo Chương trình hành động số 49-CTr/TU, ngày 22-5-2023 của Ban Thường vụ Thành ủy thực hiện Nghị quyết số 18- NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 13 về “Tiếp tục đổi mới, hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và sử dụng đất, tạo động lực đưa nước ta trở thành nước phát triển có thu nhập cao”; hoàn thiện, nâng cao năng lực các tổ chức dịch vụ công trong lĩnh vực đất đai; nâng cao chất lượng công tác định giá đất; kịp thời hướng dẫn các địa phương giải quyết vướng mắc trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng; áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý đất đai và đẩy nhanh tiến độ thực hiện Dự án tổng thể xây dựng hệ thống hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu đất đai thành phố và tăng cường số hóa cơ sở dữ liệu đất đai.
- Trân trọng cảm ơn đồng chí!
THU THỦY thực hiện
