Phát triển dữ liệu số trở thành lực đẩy quan trọng giúp ngành logistics Hải Phòng tối ưu hóa vận hành, bảo đảm nâng cao năng lực cạnh tranh.

Nhận thức rõ vai trò của công nghệ trong thời đại số hóa, các doanh nghiệp cảng và logistics tại Hải Phòng chủ động tiên phong biến dữ liệu số thành nguồn tài nguyên chiến lược. Ông Lê Mạnh Cường, Trưởng Phòng Marketing, Công ty TNHH Cảng Quốc tế TIL Cảng Hải Phòng (HTIT) cho biết: "Tại HTIT, chúng tôi xác định chuyển đổi số gắn liền với việc xây dựng và ứng dụng đồng bộ nhiều hệ thống công nghệ.
Trong đó, CATOS là nền tảng quan trọng phục vụ quản lý và điều hành khai thác container; ePort cung cấp các dịch vụ và thông tin trực tuyến cho khách hàng; SmartGate hỗ trợ số hóa, tự động hóa các công tác nghiệp vụ tại khu vực cổng; SAP phục vụ quản trị doanh nghiệp và EAMS hỗ trợ quản lý tài sản, thiết bị". Điểm quan trọng mà doanh nghiệp hướng tới không chỉ là "có hệ thống", mà là các hệ thống phải tạo ra dữ liệu, kết nối dữ liệu và biến dữ liệu thành công cụ phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh, giúp công tác điều hành chủ động, chính xác hơn và giảm phụ thuộc vào thủ công.
Bên cạnh đó, hiện HTIT đang hướng tới công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) kết hợp công nghệ OCR để tự động nhận dạng container, phương tiện và hình ảnh, hướng tới mô hình cảng thông minh. Ông Lê Mạnh Cường nhấn mạnh, lợi ích lớn nhất của chuyển đổi số tại cảng không chỉ ở hiệu quả của riêng doanh nghiệp cảng.
Đặt tại khu vực Lạch Huyện, cửa ngõ quốc tế của Hải Phòng, khi dữ liệu giữa cảng, hãng tàu, doanh nghiệp logistics và khách hàng được kết nối tốt hơn, thời gian xử lý trong toàn bộ chuỗi logistics sẽ được rút ngắn, góp phần nâng cao hiệu quả của cả chuỗi cung ứng và trở thành mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái logistics hiện đại.
Tại Cảng Hải Phòng, việc triển khai hệ thống cảng điện tử (ePort) cùng giải pháp quản trị tài chính số phối hợp các đối tác công nghệ giúp doanh nghiệp thực hiện toàn bộ quy trình đăng ký lệnh giao nhận, thanh toán phí và tra cứu thông tin container hoàn toàn trực tuyến. Nhờ đó, thời gian làm thủ tục được rút ngắn đáng kể, hạn chế tối đa tiếp xúc trực tiếp và gia tăng tính minh bạch.
Tương tự, tại Cảng Đình Vũ, hệ thống cổng tự động SmartGate tích hợp công nghệ thị giác máy tính và trí tuệ nhân tạo đã giúp tự động nhận diện chính xác số container, biển số đầu kéo và rơ-moóc chỉ trong vài giây, đồng bộ dữ liệu thời gian thực nhằm giải quyết triệt để tình trạng ùn tắc tại cổng ra vào trong giờ cao điểm.

Sức mạnh của dữ liệu số trong ngành logistics Hải Phòng còn được minh chứng qua các con số cụ thể. Với vị thế sở hữu hệ thống cảng biển lớn nhất miền Bắc, bao gồm cụm cảng nước sâu Lạch Huyện cùng các khu bến tại Đình Vũ, Chùa Vẽ, Tân Vũ... kết nối trực tiếp các tuyến hàng hải quốc tế, Hải Phòng xác định logistics số là đòn bẩy chiến lược để giảm chi phí xã hội và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.
Theo ông Nguyễn Minh Đức, Phó Chủ tịch Hiệp hội Logistics Hải Phòng, hiện nay, tại nhiều doanh nghiệp logistics trên địa bàn, các phần mềm quản lý vận tải (TMS), quản lý kho (WMS), định vị GPS, hóa đơn điện tử và chữ ký số đã trở thành công cụ vận hành thường xuyên.
Giai đoạn 2025 - 2035, Hải Phòng phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng dịch vụ logistics từ 12 đến 15%/năm, khẳng định vị thế trung tâm kinh tế biển và dịch vụ logistics hàng đầu cả nước. Tuy nhiên, thách thức vẫn hiện hữu khi phần lớn doanh nghiệp logistics có quy mô vừa và nhỏ, năng lực ứng dụng công nghệ đồng bộ còn hạn chế, đòi hỏi quá trình liên thông dữ liệu cần tiếp tục được tháo gỡ.
Để giải quyết "điểm nghẽn" này, bám sát các chủ trương lớn, thành phố tập trung đẩy mạnh chiến lược chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành và hướng tới tích hợp toàn diện dữ liệu vận tải, kho bãi vào nền tảng dùng chung nhằm cắt giảm chi phí logistics xã hội.
Tại Hội nghị kết nối doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu với doanh nghiệp cảng biển, các hãng tàu với chủ đề: "Liên kết chuỗi cung ứng - Tối ưu logistics - Thúc đẩy tăng trưởng hai con số" do Sở Công Thương phối hợp Cảng Hải Phòng tổ chức ngày 7/8, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hoàng Minh Cường đề nghị các doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu, doanh nghiệp cảng biển, hãng tàu và logistics tăng cường trao đổi, kết nối, xây dựng các mô hình hợp tác lâu dài; đồng thời, nâng cao chất lượng dịch vụ, giảm chi phí logistics và mở rộng các tuyến vận tải.
Các hiệp hội doanh nghiệp tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, hỗ trợ doanh nghiệp. Sở Công Thương cùng các sở, ngành, địa phương kịp thời tiếp thu, tháo gỡ khó khăn, cải thiện môi trường đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu và logistics.
Theo định hướng đến năm 2030, Hải Phòng phấn đấu trở thành trung tâm logistics tầm cỡ quốc gia và khu vực quốc tế gắn liền với mô hình cảng xanh, thông minh và chuỗi cung ứng tuần hoàn.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố cần đồng bộ triển khai các giải pháp trọng tâm: hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp vừa và nhỏ chuyển đổi số; đẩy nhanh việc xây dựng sàn giao dịch logistics trực tuyến và nền tảng dữ liệu mở dùng chung; tăng cường đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao về công nghệ và khai thác dữ liệu; đồng thời, đẩy mạnh hợp tác công - tư trong đầu tư hạ tầng số và kết nối liên thông dữ liệu giữa cơ quan quản lý nhà nước với cộng đồng doanh nghiệp.
Việc lấy dữ liệu số làm lực đẩy chuyển đổi số không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà là chiến lược căn cơ, khẳng định vai trò động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của thành phố cảng trong kỷ nguyên số.
THU HẰNG