Trọng Nhân
Theo báo cáo của Sở Giao thông- Vận tải (GTVT), mức phí sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè để trông giữ xe ô tô đề xuất là 30.000- 50.000 đồng/m2/tháng tùy theo từng tuyến phố. Phí sử dụng tạm thời hè phố để kinh doanh, phục vụ thi công xây dựng, sửa chữa công trình từ 15.000- 70.000 đồng/m2/tháng. Mức thu này tuy tăng hơn so với mức thu cũ thực hiện trong giai đoạn năm 2010- 2013 từ 40- 200%, nhưng theo Sở Tài chính, mới chỉ dự kiến được số thu phí do Sở GTVT quản lý đối với 4 tuyến phố lớn Lê Lợi, Đinh Tiên Hoàng, Hoàng Văn Thụ, Lạch Tray, với tổng số phí dự kiến thu gần 2 tỷ đồng/ năm, không dự kiến được số phí thu được do UBND các quận, huyện thực hiện. Do đó, thiếu cơ sở để đánh giá hiệu quả của toàn bộ đề án. Ngoài ra, đề án cũng chưa dự kiến được số chi hằng năm cho công tác quản lý, thu phí tại Sở GTVT và UBND các quận, huyện, chưa xác định rõ nguồn lực thực hiện. Đồng thời, cũng chưa có phương án cụ thể trong việc áp dụng công nghệ thông tin để thực hiện thu phí, chưa đánh giá được tác động kinh tế- xã hội khi quyết định thu phí…
Như vậy, sau nhiều năm đề nghị, sau nhiều lần xây dựng, đề án thu phí sử dụng tạm thời lòng đường, hè phố lại một lần nữa lỡ hẹn. Thực tế, đến nay thành phố mới cho phép quận Hồng Bàng thí điểm được cho thuê một phần vỉa hè vào mục đích kinh doanh, số kinh phí thu được hằng năm chưa cao. Còn đối với việc thu phí đậu đỗ xe ô tô bị dừng từ năm 2013 do vướng quy định của Nghị định 100 của Chính phủ về quản lý và bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ. Vì thế, từ đó tới nay, Hải Phòng không thu phí nhưng nhiều xe ô tô vẫn ngang nhiên đậu đỗ, lấn chiếm hết lòng đường tại nhiều tuyến phố mà không phải đóng góp đồng phí nào. Cũng như vậy, việc thu phí sử dụng tạm thời hè phố để phục vụ thi công xây dựng sửa chữa công trình chưa có các văn bản quy định chính thức.
Rõ ràng, tính cấp thiết, bức bách của việc cần phải thu phí đã rõ nhưng cách làm thì vẫn lúng túng, mang nặng tư duy cũ và chưa có sức thuyết phục cao. Vấn đề mà lãnh đạo thành phố đặt ra ở đây không phải là thu phí được bao nhiêu mà chính là cách thu phí và cách tổ chức thực hiện, sao cho cùng lúc giải quyết được nhiều vấn đề gồm quản lý đô thị, giao thông văn minh, thông minh, hiện đại; giãn việc đỗ xe tràn lan trên các tuyến phố trung tâm, vùng đô thị lõi; tạo điều kiện cho người dân và góp phần tăng thu ngân sách… Đề án vẫn chưa đáp ứng được mong muốn của thành phố, chưa đủ sức thuyết phục cho thấy cách thu phí, mức phí và cách tổ chức thực hiện còn nhiều lúng túng. Vì vậy, đồng chí Lê Văn Thành, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố yêu cầu cơ quan chủ trì xây dựng đề án cần rà soát, chỉnh sửa, hoàn thiện thêm. Đặc biệt phải chú ý tới nguyên tắc hạn chế lượng xe ô tô đậu đỗ tại các tuyến phố trung tâm thành phố, giảm tải bớt ở khu vực này và chuyển dần ra khu vực ngoại ô, các tuyến phố thưa dân cư hơn. Đồng thời, cần có quy định cụ thể về mức giá từng tuyến phố. Công tác thu phí phải hiện đại hóa, tự động, không làm phình thêm bộ máy.
Được biết, Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh xây dựng đề án về thu phí tạm dừng đỗ ô tô ở lòng đường, vỉa hè. Theo đó, mức thu phí được đề xuất tại các tuyến phố chính rất cao, mục đích là nhằm hạn chế việc tùy tiện đậu xe tại các tuyến đường; hạn chế lượng xe cá nhân tại các đô thị lớn và đặc biệt là có thêm nguồn thu để phát triển giao thông công cộng, hạn chế ùn tắc giao thông, đầu tư trở lại cho hạ tầng giao thông. Như vậy, đề án của Hải Phòng cũng cần đi theo hướng này, không đơn thuần chỉ là số thu phí mà cần là những biện pháp để cùng lúc giải quyết nhiều vấn đề về giao thông đô thị mới đáp ứng được đòi hỏi của thực tế cuộc sống và yêu cầu của thành phố.
